<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>        <rss version="2.0"
            xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
            xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
            xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">
            <channel>
                <atom:link href="https://www.patanjaliyogsandesh.com/tag/1446/%E0%A4%AD%E0%A4%97%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%A8-%E0%A4%AC%E0%A5%81%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%A7-%E0%A4%B8%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AF-%E0%A4%95%E0%A5%80-%E0%A4%96%E0%A5%8B%E0%A4%9C" rel="self" type="application/rss+xml" />
                <generator>योग संदेश RSS Feed Generator</generator>
                <title>भगवान बुद्ध सत्य की खोज - योग संदेश</title>
                <link>https://www.patanjaliyogsandesh.com/tag/1446/rss</link>
                <description>भगवान बुद्ध सत्य की खोज RSS Feed</description>
                
                            <item>
                <title>भगवान बुद्ध सत्य की खोज</title>
                                    <description><![CDATA[<p class="MsoNormal" style="margin-bottom:0.0001pt;text-align:right;line-height:normal;" align="right"><span style="color:rgb(0,0,0);"><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">योग</span><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">साधिका</span><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">आशा</span><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">सूर्यवंशी</span><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">मूठे</span><span lang="en-in" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">सेवासदन</span><span lang="en-in" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">हरिद्वार</span></span></p>]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/738/bhagwan-buddh-ke-satya-ki-khoj"><img src="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/400/2023-05/254.jpg" alt=""></a><br /><h5 style="text-align:center;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">नदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सागर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बूंद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गागर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:center;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">घनघोर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अंधेरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आकाश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:center;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">निर्धन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:center;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">भूखे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अन्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span> </strong></span></h5>
<h5 style="text-align:center;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">प्यासे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पानी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:center;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">मुढ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्ञानी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">पूरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संसार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बेशक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अलग</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">अलग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्रियाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उलझा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भीतर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुर्णत्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">परम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सत्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इक्षवाक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वंश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शाक्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कपिलवस्तु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राजा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शुदधोधन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महारानी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">माया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुत्रों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ठीक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सत्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राप्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हृदय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धधकती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वैराग्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अग्नि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राज</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">पाट</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पत्नि</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">पुत्र</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">धन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">वैभव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जगत्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समस्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुखों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">त्याग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पकड़ी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनंत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">चीवर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धारण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिद्धार्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गौतम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परिव्राजक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गये।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">पथिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहिए।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साधक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साधना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मार्ग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जरूर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहिए।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बशर्ते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साधक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साधना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मार्ग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिलेगा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अंजान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पथिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिखेगा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">? </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ठीक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वैसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भुखा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लंगर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्यासा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुँआ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ढूंढ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ठीक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिद्धार्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निकल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पड़े।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साधना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनेक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">परम्पराओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्होनें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तपस्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रचलित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पद्धतियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परीक्षण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उग्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">आत्म</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">पीडऩ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साधन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपनाएं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नितांत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अल्पाहार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कभी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">कभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृक्षों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जड़ें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गुजारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, ‘‘</span><span lang="hi" xml:lang="hi">बुद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धम्मपद</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">’’ </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिद्धार्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रचण्ड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तपस्चर्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यूँ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्णित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिद्धार्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वस्त्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धारण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तोकूड़े</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ढेरों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पड़े</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चीथड़ों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेड़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेरूदण्ड</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सीधा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रखकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पलथी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बैठे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहते</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पैर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोलते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऊपर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मैल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जमता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इतना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">झर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">झरकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गिरने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगा।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भयंकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शीत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऋतु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अंगारे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उगलने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गर्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तपिश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिद्धार्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खुले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आकाश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रखते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शमशान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुर्दों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हडिड्यों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिनभर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सरसों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दाना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहते।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छह</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उग्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उग्रतम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">देह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हडिड्यों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पिंजर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मात्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिद्धार्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गौतम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भीतर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तीव्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मनोमंथन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पडा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पीडऩ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विजय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संभव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुझे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दुखों</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निवृत्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उपाय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोजना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सत्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिद्धार्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गौतम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न्यग्रोथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृक्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बैठे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">संयोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महान्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महिला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विभूति</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सेनानी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नाम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गृहपति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कन्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुजाना</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> - </span><span lang="hi" xml:lang="hi">न्यग्रोथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृक्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हेतु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उसने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खीर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भरकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूजा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हेतू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वर्ण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पात्रों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिद्धार्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चरणों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अर्पण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> - </span><span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खीर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुपत्तिटठ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नामक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्नान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भोजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ग्रहण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शान्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गये</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनको</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाँच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिव्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुभूतियाँ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राप्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुई।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समस्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुभूतियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">केवल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संकेत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बोधी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">Enlightenment</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्राप्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहेगी।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अगली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुबह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निरंजना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बैठकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अंतर्मन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संकल्पपूर्ती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रार्थना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दैवी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रेरणा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकृति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्तर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सशक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राजपथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहुँचे।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्होनें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पीपल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृक्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छांव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पद्मासन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगाकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बैठ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गये।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नेत्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मूंदने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महान्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संकल्प</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिया</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युगांतकारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युग</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">युर्गान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साधकों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रेरणा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वर्णिम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अक्षर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महासंकल्प</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बोधि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बिना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आसन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हिलुँगा।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूर्णता</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राप्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बिना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साधना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शृंखला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तोडूँगा।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अटल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संकल्प</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">  </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">हरी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">हरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पत्तियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ध्यानस्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बैठे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गौतम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> ‘</span><span lang="hi" xml:lang="hi">मार</span>’ <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूरे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">बल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चित्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आक्रमण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यानि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुरे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विचार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">विकार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रारब्धवश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुसंस्कार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उधर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गौतम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूर्ण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साहस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धैर्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> ‘</span><span lang="hi" xml:lang="hi">मार</span>’<span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चुनौती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डाली।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुझ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">श्रद्धा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मुझमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वीर्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मुझमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रज्ञा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">! </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुझे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पराजित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">? </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अज्ञेय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साधक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हूँ।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संकल्प</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रत्तीभर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पीछे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डिग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुझसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कराले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खण्ड</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">खण्ड</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">पूर्ण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विदिर्ण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होगा।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संकल्प</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विजय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शिखर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेगा।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वही</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">! </span><span lang="hi" xml:lang="hi">चार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सप्ताह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गौतम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रगाढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ध्यान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूर्ण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकाश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रखर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भुवनभास्कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अंतर्जगत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दैदिप्यमान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उठा।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शाक्यमुनि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिद्धार्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गौतम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रात्रि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चतुर्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रहर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चराचर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जगत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शांत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अविनाशी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पद</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">Enlegttened</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राप्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिद्धार्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गौतम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सर्वज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भगवान्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गये।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यानि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आकाशसम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनंत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्ञान</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दु</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">:</span><span lang="hi" xml:lang="hi">खरूपी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समुद्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डूब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संसार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विशाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नौका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गये।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्होंने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रवाहित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिसमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रज्ञा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">शील</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समाधि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शीतलता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थी।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्म</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">नदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पीकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तृष्णा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पिपासा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्याकुल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संसार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तृप्त</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">मुक्त</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">शांत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">काशी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मृगदाव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महात्मा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करुणायुक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वचनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कौंडिन्य</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अश्वजीत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाँच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भिक्षुओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रथम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुना।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसलिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कौंडिन्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रधान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्मवेत्ता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिव्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अमृत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धम्मज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मैंने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आर्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सत्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> - (1) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दु</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">:</span><span lang="hi" xml:lang="hi">ख</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (2) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दु</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">:</span><span lang="hi" xml:lang="hi">ख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारण</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (3) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दु</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">:</span><span lang="hi" xml:lang="hi">ख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निरोध</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (4) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दु</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">:</span><span lang="hi" xml:lang="hi">ख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निरोध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उपाय।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेरे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मध्यमार्ग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकाशक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्यक्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दृष्टिरूपी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सूर्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्यक्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संकल्प</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूपी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुंदर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मार्ग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चलता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्यक्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाणी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्राम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्यक्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आचरण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उपवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विहार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्यक्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आजीविका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शुद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भोजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्यक्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यायाम</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रयत्न</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेवक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्यक्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्मृति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूपी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मनोहारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नगरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थोती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्यक्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समाधि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूपी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शय्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समाधानपूर्वक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भगवान्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धीरे</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">धीरे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मृत्युलोक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देवलोक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">राजपुत्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिद्धार्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनंत</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">अनंत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्यास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिज्ञासाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एकमात्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संपूर्ण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समाधान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">भगवान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुद्ध।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यक्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नाम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अवस्था</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संन्यास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वस्त्रों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मोहताज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अवस्था</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनंत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्ञानावस्था</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राजपुत्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिद्धार्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वयं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शुरु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सत्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वयं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राप्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गायी।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वेदान्ती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ब्रह्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जगत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अवस्था</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निर्वाण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुद्धिसम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वयं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुप्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निर्वाणावस्था</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्राप्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वस्स</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">! </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बुद्धत्व</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">पूर्ण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सत्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिज्ञासा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शुरु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सफर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मंजिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अंतिम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गन्तव्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अवस्था</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सबका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ध्येय</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">' </span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">The ultimate good of teman life </span><span lang="hi" xml:lang="hi">राजपुत्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिद्धार्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भगवान्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सफर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सबको</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हमारे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मंजिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ओर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इंगित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वामी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विवेकानन्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ग्रंथावली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वामी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विवेकानन्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आश्वासन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुत्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्वास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भगवान्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महान्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विभूति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अवतरित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होगी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कार्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करेगी।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्यक्ता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नींव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उपदेशों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चरितार्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूरे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्यक्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संतुलन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्राट</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">सम्यक्</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">योग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऋषि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वामी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रामदेव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महाराज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उदाहरण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वयं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हाथों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वयं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुक्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूर्ण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आत्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साधना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जगत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संपूर्ण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आत्मनिर्भर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मंत्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भगवान्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भिक्षुओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संदेश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था</span> <span lang="en-in" xml:lang="en-in">‘</span><span lang="hi" xml:lang="hi">आपो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिपो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भव</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">:’</span><span lang="hi" xml:lang="hi">।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दीप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वयं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कलयुगी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भगवान्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">श्रद्धेय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वामी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महाराज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साधकगण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> ‘</span><span lang="hi" xml:lang="hi">निर्माण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पद</span>’<span lang="hi" xml:lang="hi">प्राप्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हेतु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दीप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सूर्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संदेश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> ‘</span><span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सूर्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वयं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाओ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बुझ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चिराग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जलाओ।</span>’<span lang="en-in" xml:lang="en-in">A light of Asia </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ग्रन्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उल्लेखित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उपदेश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तत्त्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधारित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> ‘</span><span lang="hi" xml:lang="hi">नि</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">:</span><span lang="hi" xml:lang="hi">स्वार्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनो</span>’<span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हमने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाणी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">श्रद्धेय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वामी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महाराज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अमृतवचन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जगत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्यात्मिकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सर्वाेच्च</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उपलब्धि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निष्काम</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">नि</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">:</span><span lang="hi" xml:lang="hi">स्वार्थ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अकाम</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अचाह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मात्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निष्काम</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> , </span><span lang="hi" xml:lang="hi">नि</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">:</span><span lang="hi" xml:lang="hi">स्वार्थ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अकाम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अचाह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साधु</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">साध्वियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फौज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खड़ी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">श्रद्धेय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गुरुवर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पृथ्वी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कोने</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">कोने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहुँचाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निष्ठावान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अत्यन्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पवित्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संन्यासियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पतंजलि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">योगपीठ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रांगण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राष्ट्रवासियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गवाही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर्मठ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पुरुषार्थी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पवित्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आचरण</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रखर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रज्ञा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्पन्न</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">निष्ठावान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साधु</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">साध्वीगण</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">आज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भगवान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुयायी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तैयार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चुके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निष्कामना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बलिवेदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समर्पित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मानवता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेवा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उर्वरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भूमि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भारत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सनातनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गौरवमयी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुद्धों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अक्षुण्ण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परम्परा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कोटि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नमन।</span></h5>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>योग संदेश</category>
                                            <category>सनातन वैभव</category>
                                            <category>2021</category>
                                            <category>मई</category>
                                    

                <link>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/738/bhagwan-buddh-ke-satya-ki-khoj</link>
                <guid>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/738/bhagwan-buddh-ke-satya-ki-khoj</guid>
                <pubDate>Sat, 01 May 2021 21:35:49 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/2023-05/254.jpg"                         length="64591"                         type="image/jpeg"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[योग संदेश विभाग]]></dc:creator>
                            </item>

            </channel>
        </rss>
        