<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>        <rss version="2.0"
            xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
            xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
            xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">
            <channel>
                <atom:link href="https://www.patanjaliyogsandesh.com/tag/5463/%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A5%E0%A5%8D%E0%A4%AF-%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A4%BE%E0%A4%B0" rel="self" type="application/rss+xml" />
                <generator>योग संदेश RSS Feed Generator</generator>
                <title>स्वास्थ्य समाचार - योग संदेश</title>
                <link>https://www.patanjaliyogsandesh.com/tag/5463/rss</link>
                <description>स्वास्थ्य समाचार RSS Feed</description>
                
                            <item>
                <title>स्वास्थ्य समाचार</title>
                                    <description><![CDATA[<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">सेहतनामा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बीपी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">शुगर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बुखार की दवाएं टेस्ट में फेल</span></strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">डॉक्टर्स और फार्मा कंपनियों के भरोसे न रहें</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सेहत की कमान अपने हाथों में लें</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">आमतौर</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> पर सर्दी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">बुखार</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> होने पर आप क्या करते हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">? </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जवाब</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> होगा कि डॉक्टर से सलाह लेकर दवाएं लेते हैं। डायबिटीज और हाइपरटेंशन होने पर तो रोज नियम के साथ दवाएं लेते हैं। इसके बाद बेफिक्र हो जाते हैं कि</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> ‘</span><span lang="hi" xml:lang="hi">हमने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> दवा खा ली है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अब</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> तो कोई टेंशन वाली बात नहीं है।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">’</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">बीते</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> कुछ महीनों में ड्रग रेगुलेटरी बॉडी </span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">CDSCO (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">सेंट्रल</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> ड्रग्स स्टैंडर्ड कंट्रोल ऑर्गनाइजेशन</span></h5>...]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3828/health-news"><img src="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/400/2026-04/fatt-.jpg" alt=""></a><br /><h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">सेहतनामा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बीपी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">शुगर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बुखार की दवाएं टेस्ट में फेल</span></strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">डॉक्टर्स और फार्मा कंपनियों के भरोसे न रहें</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सेहत की कमान अपने हाथों में लें</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">आमतौर</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> पर सर्दी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">बुखार</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> होने पर आप क्या करते हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">? </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जवाब</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> होगा कि डॉक्टर से सलाह लेकर दवाएं लेते हैं। डायबिटीज और हाइपरटेंशन होने पर तो रोज नियम के साथ दवाएं लेते हैं। इसके बाद बेफिक्र हो जाते हैं कि</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> ‘</span><span lang="hi" xml:lang="hi">हमने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> दवा खा ली है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अब</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> तो कोई टेंशन वाली बात नहीं है।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">’</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">बीते</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> कुछ महीनों में ड्रग रेगुलेटरी बॉडी </span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">CDSCO (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">सेंट्रल</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> ड्रग्स स्टैंडर्ड कंट्रोल ऑर्गनाइजेशन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> जांच में कई दवाएं क्वालिटी टेस्ट में फेल हो गई हैं। इसका मतलब है कि कोई दवा जो जिस बीमारी के इलाज के लिए बनी थी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उसके</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> लिए कारगर नहीं है। उस दवा के साइड इफेक्ट भी ज्यादा हो सकते हैं। कुल मिलाकर क्वालिटी टेस्ट में फेल दवाएं खाना सेफ नहीं है। इसलिए हम दवा खाकर भी बेफिक्र नहीं हो सकते हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">भारत</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> की सबसे बड़ी ड्रग रेगुलेटरी बॉडी </span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">CDSCO </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 48 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दवाओं</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> की एक लिस्ट जारी की है। ये दवाएं अगस्त महीने में हुई रैंडम सैंपल क्वालिटी टेस्टिंग में फेल हो गई हैं। इस टेस्टिंग में कुल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 53 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दवाएं</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> फेल हुईं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जबकि</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> इनमें</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 5 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दवाएं</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> ऐसी हैं जिन्हें कंपनियों ने अपना मानने से ही इनकार कर दिया है। ये नकली दवाएं थीं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> बाजार में कुछ फार्मा कंपनियों के नाम से बेची जा रही थीं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">चिंता</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> की बात ये है कि टेस्ट में फेल हुई दवाएं हेटेरो ड्रग्स</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अल्केम</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> लैबोरेटरीज</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हिंदुस्तान</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> एंटीबायोटिक्स लिमिटेड</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (HAL), </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कर्नाटक</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> एंटीबायोटिक्स एंड फार्मास्युटिकल्स लिमिटेड जैसी देश की नामी फार्मा कंपनियां बना रही हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">हम फार्मा कंपनियों और डॉक्टर्स पर भरोसा क्यों नहीं कर सकते</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">?</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">हमारी कौन सी आदतें हमें बीमार कर रही हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">?</span></strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">हम कैसे अपनी सेहत की लगाम अपने हाथों में ले सकते हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">?</span></strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अप्रैल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 2024 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> इंडियन काउंसिल ऑफ मेडिकल रिसर्च</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (ICMR) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> एक सर्वे रिपोर्ट जारी की थी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिसमें</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> बताया गया था कि भारत में</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 45% </span><span lang="hi" xml:lang="hi">डॉक्टर</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> गलत या भ्रामक प्रिस्क्रिप्शन लिख रहे हैं। इसमें यह भी पता चला था कि डॉक्टर प्रिस्क्रिप्शन पेपर में कई दवाएं बेवजह लिख रहे हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जैसे</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पैंटोप्राजोल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रेबेप्राजोल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">डोमपेरिडोन</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> व एंजाइम ड्रग्स।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अब</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> नामी फार्मा कंपनियों की दवाएं क्वालिटी टेस्ट में फेल होने का मतलब है कि बहुत बड़े पैमाने पर आम लोगों के स्वास्थ्य से खिलवाड़ किया जा रहा है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">किन बीमारियों की दवाएं सैंपल टेस्टिंग में हुईं फेल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">? </span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">कैल्शियम</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> और विटामिन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">डी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> की पूर्ति के लिए बच्चों को दी जाने वाली पॉपुलर टैबलेट शेलकैल तक इस क्वालिटी टेस्ट के पैरामीटर पर खरी उतरने में असफल रही है। इसे नामी फार्मा कंपनी टॉरेंट फार्मास्युटिकल्स बनाती है। छोटे बच्चों को दांत निकलने के समय</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बड़ों</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> की हड्डियों से जुड़ी समस्या होने पर और बुजुर्गों को ऑस्टियोपोरोसिस से बचाने के लिए यह दवा बड़े पैमाने पर इस्तेमाल होती है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">क्वालिटी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> टेस्ट में फेल हुई दवाओं की लिस्ट और फार्मा कंपनियों की लिस्ट इतनी लंबी है कि सबका नाम लिखना मुश्किल है। साभार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दैनिक भास्कर</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">https://www.bhaskar.com/lifestyle/news/cdsco-drugs-qualitytest-paracetamol-vitamin-c-133711969.html </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">भास्कर खास</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ती उम्र में होने वाली बीमारियों को कैसे रोक सकते हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जानिये ब्रिटेन के जाने</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">माने लॉन्गविटी एक्सपर्ट से</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">ब्रिटेन के एक्सपर्ट के अनुसार कुछ जरूरी बदलाव कर बढ़ती उम्र की बीमारियां रोक सकते हैं</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">जैसे</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">जैसे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> उम्र बढ़ती है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादातर</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> लोगों को बीमारियां चपेट में ले लेती हैं। इसलिए हमें लंबी के बजाय सेहतमंद जिंदगी पर ध्यान देने की जरूरत है। यानी हम जितने भी साल जिएं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वो</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> हमारी जिंदगी के बेहतरीन पल रहें</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">... </span><span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> कहना है ब्रिटेन के लॉन्गविटी विशेषज्ञ डॉ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पीटर</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> आटिया का। वे क्वीन एलिजाबेथ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (96 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">का</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> उदाहरण देते हुए कहते हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, ‘</span><span lang="hi" xml:lang="hi">निधन</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> के दो दिन पहले तक वो सक्रिय थीं। ऐसा सभी के लिए संभव है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> किसी एक चीज पर फोकस करके यह संभव नहीं होगा। एक्सरसाइज</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">खान</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">पान</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मानसिक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">भावनात्मक</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> सेहत सभी में संतुलन जरूरी है। ऐसा करके आप जिंदगी में एक दशक और जोड़ सकते हैं। </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-in" xml:lang="en-in">10 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> गतिविधियों की सूची बनाएं जो बढ़ती उम्र में करना चाहते हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उसी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> के हिसाब से वर्कआउट प्लान तैयार करें</span></strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">मिक्स्ड एक्सरसाइज से फायदा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> :</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक्सरसाइज</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> यह तय करती है कि आप बाकी जिंदगी कैसे जिएंगे। यह गंभीर बीमारियों से तो बचाती ही है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हेल्थस्पान</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> बढ़ाने और सुधारने में भी प्रभावी है। विख्यात चिकित्सक डॉ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">आटिया</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> कहते हैं कि</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 10 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> शारीरिक गतिविधियों की सूची बनाएं जो आने वाले समय में करना चाहते हैं। इनमें लंबी वॉक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">नाती</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">पोतों</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> को गोद में उठाना</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">किराना</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> लाना और गार्डनिंग जैसे काम शामिल हैं। जरूरी है एक्सरसाइज और यह ध्यान रखना कि चोटिल न हों। वर्कआउट में तीरंदाजी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, 10 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">किलो</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> वजन लेकर एक घंटा वांक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पांच</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> पुल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">अप</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> और</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 20 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मिनट</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> स्वीमिंग शामिल है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">ग्रिप स्ट्रेंथ मजबूत करें</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> :</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्ट्रेंथ</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> जीवन की अवधि बढ़ाने के लिए महत्वपूर्ण है।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 75-80 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> वाले लोग कई काम नहीं कर सकते</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">क्योंकि</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> उनमें शक्ति की कमी है। बहुत से लोग फर्श पर बैठकर उठ नहीं पाते या फिर जार खोलने या बटन लगाने में संघर्ष करते हैं। ये सभी संकेत उम्र घटने के हैं। इस स्थिति में सबसे पहले पकड़ की ताकत पर काम करना होगा। वजन उठाकर चलें</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बेहतर</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> होगा कि ये चीजें आपके सामने रहें। जमीन पर बैठकर बिना सहारे उठें। फिटनेस में सुधार होगा।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्कप्लेस पर सेहत का ध्यान रखें</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> :</span> </strong><span lang="hi" xml:lang="hi">हम</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> अपना ज्यादातर वक्त वर्कप्लेस पर बिताते हैं। कुछ लोग रिटायरमेंट के बाद भी काम जारी रखते हैं। किग्स कॉलेज के डॉ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रिचर्ड</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> सिओ कहते हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">यदि</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> लंबे समय तक कम्प्यूटर के सामने बैठते हैं तो नियमित ब्रेक लें। सेहतमंद खाएं और लंच के बाद कुछ देर जरूर टहलें और वर्कप्लेस पर होने वाले तनाव से निपटने के तरीके तलाशें। </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">इमोशनल हेल्थ का ख्याल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> :</span> </strong><span lang="hi" xml:lang="hi">हेल्थस्पान</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> के सबसे अहम घटक इमोशनल और ब्रेन हेल्थ हैं। खुशी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तृप्ति</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> और लोगों से जुड़ाव दीर्घायु होने की राह प्रशस्त करते हैं। अगर हम उदास हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ठीक</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> से वर्कआउट और खाना नहीं ले रहे</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> गिरावट शुरू हो जाती है। वजन देखकर डाइट तय करें</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हममें</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> से अधिकांश लोग गलत चीजें खा रहे हैं।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 24&amp;7 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">खाने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> की उपलब्धता नियम पालन में बड़ी बाधा है। शरीर की जरूरत के अनुसार प्रोटीन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कार्बोहाइड्रेट</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> या फैट डाइट में शामिल करें। अपने वजन पर बारीकी से नजर रखें। फैट व मसल्स मास को मापें और जरूरी उपाय करें।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">साभार</span></strong><span lang="en-in" xml:lang="en-in"><strong> :</strong> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दैनिक भास्कर</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in"><a href="https://x.com/DainikBhaskar/status/1666413444323590147">https://x.com/DainikBhaskar/status/1666413444323590147</a></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">तुलसी की पत्तियां हैं महा औषधि</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">दिल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">दिमाग को देती ताकत</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">न्यूट्रिशनिस्ट से जानिए तुलसी के</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 12 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बड़े हेल्थ बेनिफिट्स</span></strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">भारत</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> में तुलसी सिर्फ एक पौधा नहीं है। हिंदू धर्म में इसे देवी का रूप मानते हैं। आयुर्वेद में इसे महाऔषधि कहा जाता है। विज्ञान भी यह मानता है कि तुलसी अपनी न्यूट्रिशनल वैल्यू और विशेष औषधीय गुणों के कारण महत्वपूर्ण पौधा है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">तुलसी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> का वैज्ञानिक नाम ओसीमम बासिलिकम </span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">(Ocimum basilicum) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> हमारे पुरखे तुलसी की चाय और काढ़ा बनाकर पीते रहे हैं। यह सामान्य सर्दी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">जुकाम</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> में तुरंत राहत देती है। इससे गले की खराश कम होती है और कफ भी खत्म होता है। इससे पाचन दुरुस्त रहता है। इम्यून सिस्टम मजबूत होता है और स्ट्रेस मैनेजमेंट में भी मदद मिलती है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">तुलसी की न्यूट्रिशनल वैल्यू क्या होती है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">? </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इससे कौन सी बीमारियां दूर हो सकती हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">? </span><span lang="hi" xml:lang="hi">क्या यह हमें कैंसर से बचा सकती है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">?</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">इसमें</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> विटामिन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-K </span><span lang="hi" xml:lang="hi">भरपूर</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> मात्रा में होता है। इसके अलावा विटामिन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-A </span><span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> होता है। इसके अलावा इसमें हमारे शरीर के लिए महत्वपूर्ण मिनरल्स भी होते हैं। तुलसी की खास बात ये है कि इसकी पत्तियों को ताजा और सुखाकर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दोनों</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> तरीकों से इस्तेमाल किया जा सकता है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">तुलसी की पत्तियां बेहद गुणकारी </span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">तुलसी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> की पत्तियां बेहद गुणकारी होती हैं। इनके विशेष गुणों के कारण ही इसे महाऔषधि कहा जाता है। अगर इनका प्रतिदिन सेवन किया जाए तो एंग्जायटी और डिप्रेशन कम होता है। ब्रेन फंक्शनिंग बेहतर होती है। इसके सेवन से मेमोरी पॉवर भी बढ़ती है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">सर्दी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">जुकाम</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> होने पर दादी और नानी तुलसी की पत्तियों की बनी चाय या काढ़ा देती थीं। इससे राहत भी मिल जाती थी। ऐसा इसलिए होता था क्योंकि तुलसी की पत्तियां इम्यूनिटी बूस्टर होती हैं और किसी भी तरह के इन्फेक्शन में भी कारगर होती हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">कैंसर से बचाती है तुलसी</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">नेशनल</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> लाइब्रेरी ऑफ मेडिसिन में अगस्त</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, 2016 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> पब्लिश एक स्टडी के मुताबिक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तुलसी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> हमें कई तरह के कैंसर से बचा सकती है। इस स्टडी में देखा गया कि तुलसी ने टेस्ट ट्यूब में मानव कोलन कैंसर सेल्स ग्रोथ को रोक दिया।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">नेशनल</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> लाइब्रेरी ऑफ मेडिसिन में जनवरी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, 2015 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> पब्लिश एक स्टडी के मुताबिक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तुलसी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> की पत्तियों के अर्क में कैंसररोधी गुण होते हैं। तुलसी कैंसर सेल्स को बढऩे और डिवाइड होने से रोकती है। इसके बाद उन्हें नष्ट भी कर देती है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">ब्लड प्रेशर और कोलेस्ट्रॉल लेवल नियंत्रित करती है तुलसी</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">पारंपरिक</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> चीनी चिकित्सा में सदियों से तुलसी की पत्तियों से हार्ट डिजीज का इलाज किया है। नेशनल लाइब्रेरी ऑफ मेडिसिन में मई</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, 2010 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> पब्लिश एक स्टडी के मुताबिक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> हाई ब्लड प्रेशर को कम करने और कोलेस्ट्रॉल लेवल को सुधारने में सक्षम है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">इम्यून सिस्टम मजबूत होता है </span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">तुलसी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> की पत्तियों में एंटीऑक्सिडेंट और एसेंशियल ऑयल भरपूर मात्रा में पाया जाता है। इससे इम्यूनिटी मजबूत होती है। अगर तुलसी की पत्तियों का नियमित सेवन किया जाए तो ये शरीर को संक्रमण और बीमारियों से लडऩे में मदद कर सकती हैं। सामान्य सर्दी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">जुकाम</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> की समस्या में तो इसकी पत्तियां बेहद कारगर हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">पाचन</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> सुधरता है </span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">तुलसी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> की पत्तियों के सेवन से पाचन एंजाइम अधिक स्रावित होते हैं। इनकी मदद से पाचन आसान हो जाता है। इससे एसिडिटी और गैस की समस्या भी दूर होती है। जिन लोगों को अक्सर पाचन की समस्या रहती है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> लिए तुलसी रामबाण साबित हो सकती है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">एंटी इंफ्लेमेटरी होती है </span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">तुलसी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> की पत्तियों में नेचुरल एंटी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">इंफ्लेमेटरी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> गुण होते हैं। इससे शरीर के किसी भी अंग की सूजन कम कम की जा सकती है। लंबे समय तक इंफ्लेमेशन रहने से कई क्रॉनिक डिजीज का जोखिम बढ़ जाता है। अगर प्रतिदिन तुलसी की पत्तियों का सेवन किया जाए तो यह सूजन दूर हो सकती है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">अस्थमा और श्वास संबंधी बीमारियों में फायदेमंद</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> ​​​​​​​</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">इसके</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> कफ और वात संतुलन प्रभाव के कारण</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> अस्थमा और पुरानी सांस की बीमारियों</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सर्दी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> और खांसी के उपचार में भी उपयोगी है। साथ ही यह बार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> हिचकी आने की समस्या से भी निजात दिला सकती है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">उल्टी व गैस्ट्रिक समस्या में लाभकारी</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अगर</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> आपको मतली या उल्टी आने की समस्</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">‍</span><span lang="hi" xml:lang="hi">या</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तब</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> भी आप तुलसी पर भरोसा कर सकते हैं। यह अपने वात शांत प्रभाव के कारण ब्लोटिंग और गैस्ट्रिक समस्याओं से भी छुटकारा दिलाती है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">साभार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दैनिक भास्कर</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in"><a href="https://www.bhaskar.com/lifestyle/news/tulsi-basil-leaves-health">https://www.bhaskar.com/lifestyle/news/tulsi-basil-leaves-health</a></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">benefits-nutrition-medicinal-properties-134104011.html</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा विटामिन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-A </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लेने से भी हो सकता है नुकसान</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जानिए इसके</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 10 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">साइड इफेक्ट</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">हेल्दी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> रहने के लिए विटामिन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-A </span><span lang="hi" xml:lang="hi">काफी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> जरूरी है। इसे आमतौर पर हम डाइट मे फलों और सब्जियों के जरिए लेते हैं। लेकिन कभी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">कभी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> हम इसका सप्लीमेंट भी लेते हैं। अगर इस दौरान दिनभर में हम जरूरत से ज्यादा विटामिन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-A </span><span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> मात्रा लेते हैं तो कई तरह की हेल्थ प्रॉब्लम भी होने लगती है। </span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">BLK </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सुपर</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> स्पेशलिटी हॉस्पिटल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">नई</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> दिल्ली की डाइटीशियन डॉ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सुनीता</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> राय चौधरी की मानें तो विटामिन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-A </span><span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> ज्यादा मात्रा लेने के कई साइड इफेक्ट्स हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">दिनभर</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> में ली जाने वाली विटामिन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- A </span><span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> मात्रा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">सोर्स</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">नेशनल</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> एकेडमी ऑफ साइंस</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">)-</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">·         </span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">0-6 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">माह</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 400 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">माइक्रो</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> ग्राम</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">·         </span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">6-12 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">माह</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 500 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">माइक्रो</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> ग्राम</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">·         </span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">4-8 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 700 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">माइक्रो</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> ग्राम</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">·         </span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">9-14 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 1700 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">माइक्रो</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> ग्राम</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">·         </span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">14-18 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 2800 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">माइक्रो</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> ग्राम</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">·         </span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">19-70 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 3000 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">माइक्रो</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> ग्राम</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">·         </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गर्भवती</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> महिलाएं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 2800-3000 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">माइक्रो</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> ग्राम</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">  </span></h5>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>योग संदेश</category>
                                            <category>स्वास्थ्य समाचार</category>
                                            <category>2025</category>
                                            <category>जनवरी</category>
                                    

                <link>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3828/health-news</link>
                <guid>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3828/health-news</guid>
                <pubDate>Wed, 01 Jan 2025 17:45:35 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/2026-04/fatt-.jpg"                         length="198633"                         type="image/jpeg"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[योग संदेश विभाग]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>स्वास्थ्य समाचार</title>
                                    <description><![CDATA[<h5 style="text-align:justify;"><strong>भास्कर खास चेतना का उच्चतम स्तर: एमआरआई से अध्ययन में मस्तिष्क पर प्रभाव की पुष्टि</strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(132,63,161);"><strong>आईआईटी-एम्स ने माना... योग निद्रा से नींद नियंत्रित होती है, मन का भटकाव रुकता है; अभ्यास से इसका असर बढ़ा</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">कई  बड़े योगाचार्य ज्यादा चिंता करने वालों को ध्यान से जुड़े ‘योग निद्रा’ आसन का अभ्यास करने को कहते हैं। सोने व जागने के बीच की इस अवस्था को ‘आध्यात्मिक नींद’ भी कहा जाता है। कई शोध में मानसिक सेहत के लिए इसके खास फायदों को लेकर जानकारी पहले भी आती रही है। हालांकि, अब आईआईटी दिल्ली और दिल्ली एम्स के शोध में भी इसके</h5>...]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<br /><h5 style="text-align:justify;"><strong>भास्कर खास चेतना का उच्चतम स्तर: एमआरआई से अध्ययन में मस्तिष्क पर प्रभाव की पुष्टि</strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(132,63,161);"><strong>आईआईटी-एम्स ने माना... योग निद्रा से नींद नियंत्रित होती है, मन का भटकाव रुकता है; अभ्यास से इसका असर बढ़ा</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">कई  बड़े योगाचार्य ज्यादा चिंता करने वालों को ध्यान से जुड़े ‘योग निद्रा’ आसन का अभ्यास करने को कहते हैं। सोने व जागने के बीच की इस अवस्था को ‘आध्यात्मिक नींद’ भी कहा जाता है। कई शोध में मानसिक सेहत के लिए इसके खास फायदों को लेकर जानकारी पहले भी आती रही है। हालांकि, अब आईआईटी दिल्ली और दिल्ली एम्स के शोध में भी इसके मस्तिष्क पर पडऩे वाले प्रभावों की पुष्टि हुई है।<br />आईआईटी, एम्स और महाजन इमेजिंग के एमआरआई के जरिए हुए इस अध्ययन में यह पुष्टि हुई है कि ‘योग निद्रा’ आराम के गहरे अहसास (गहन विश्राम) और चेतना के उच्चतम स्तर पर ले जाती है। इसके अभ्यास से मन के भटकने और नींद नियंत्रित करने की क्षमता बढ़ी। इतना ही नहीं, जिन प्रतिभागियों ने ज्यादा वक्त तक ध्यान व योगाभ्यास किया था, योग निद्रा के दौरान उनके मस्तिष्क की गतिविधियों में अधिक परिवर्तन दिखे। यानी वे मन का भटकाव कम करने में ज्यादा सफल रहे। अध्ययन से जुड़े आईआईटी दिल्ली के प्रो. राहुल गर्ग कहते हैं कि योग निद्रा गहरे अवचेतन मन में दबे संस्कारों को सतह पर लाने और अंतत: उन्हें मुक्त करने में मदद करती है। इससे सेहत सुधरती है।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>मस्तिष्क व विश्राम की मुद्रा में है खास संबंध</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">अध्ययन के लिए दो समूह बनाए गए थे। एक में 30 ऐसे लोग थे जिनके पास कम से कम 3 हजार घंटों के योग का अनुभव था। दूसरे समूह में 31 नए लोग थे। अध्ययन के दौरान मस्तिष्क संचार पैटर्न के अंतर से यह समझने में मदद मिली कि योग निद्रा हमारे मस्तिष्क को कैसे नियंत्रित करती है। टीम से जुड़े डॉ. वैभव त्रिपाठी कहते हैं कि यह अध्ययन ध्यान करने की क्षमता को मापने और अपने ध्यान अभ्यास की गहराई को ट्रैक करने में मदद कर सकता है।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>योग निद्रा का अभ्यास... धीरे-धीरे समय बढ़ाएं</strong></span></h5>
<ul>
<li style="text-align:justify;">
<h5>शवासन में लेट जाएं।</h5>
<h5> </h5>
</li>
<li style="text-align:justify;">
<h5>आंखें बंद करें और अपनी श्वास को स्वाभाविक रहने दें।</h5>
<h5> </h5>
</li>
<li style="text-align:justify;">
<h5>अपने दिमाग को अपने शरीर के अंगों पर घुमाएं। </h5>
<h5> </h5>
</li>
<li style="text-align:justify;">
<h5>सिर के ऊपर, माथा, भौंहें, आंखें, कान, गाल, नथुने, होंठ, ठुड्डी, गर्दन, छाती, और पेट पर 3-3 सेकंड ध्यान केंद्रित करें। </h5>
<h5> </h5>
</li>
<li style="text-align:justify;">
<h5>पीछे की ओर दाहिनी पीठ, बाई पीठ, रोड़, कंधे, गर्दन, और सिर पर भी इसी तरह ध्यान केंद्रित करें। </h5>
<h5> </h5>
</li>
<li style="text-align:justify;">
<h5>गहरी सांस लें। शरीर में आती स्वस्थ तरंगों को महसूस करें। </h5>
<h5> </h5>
</li>
<li style="text-align:justify;">
<h5>धीरे-धीरे बाहरी वातावरण की ओर ध्यान को ले जाएं। </h5>
<h5> </h5>
</li>
<li style="text-align:justify;">
<h5>थोड़ी देर बाद दाहिने करवट लेटते हुए, बाई ओर नाक से सांस छोड़ें। इससे शरीर का तापमान सामान्य अवस्था में आ जाएगा। कुछ देर बाद धीरे-धीरे उठकर बैठ जाएं और आंखों को खोलें।</h5>
</li>
</ul>
<h5 style="text-align:justify;">साभार : दैनिक भास्कर</h5>
<h5 style="text-align:justify;"> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong>हार्ट अटैक से मौत की एक और चौंकाने वाली घटना आयी सामने, फॉर्मासिस्ट की जान गयी</strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(132,63,161);">हार्ट अटैक: अब डरा रहे केस</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">अटैक साइलेंट किलर बनता जा रहा है। स्वास्थ्य विभाग के फार्मासिस्ट की मौत हार्ट अटैक से हो गई। यह कार खुद ड्राइव करते हुए ड्यूटी पर जा रहे थे। रास्ते में सीने में तेज दर्द उठा, इससे उन्हें कार को साइड में लगाने का मौका मिल गया लेकिन जान बचाने का कोई इंतजाम नहीं कर पाये, कार की सीट पर ही उन्होंने दम तोड़ दिया। प्रयागराज में इस तरह का यह पहला केस नहीं है। अचानक हार्ट अटैक से होने वाली मौतों की संख्या में तेजी से इजाफा हो रहा है। इन घटनाओं से तमाम सवाल खड़े हो रहे हैं लेकिन फिलहाल जवाब पर कोई बात नहीं हो रही है।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>कार ड्राइव करते समय फॉर्मासिस्ट को पड़ा दिल का दौरा, ऑन द स्पॉट हुई मौत, संभलने का भी नहीं मिला मौका</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">झुंसी के बदरा सोनौटी गांव के सामने बुधवार की सुबह यह घटना घटी। हंडिया के उपरदहा सीएचसी में तैनात फॉर्मासिस्ट प्रमोद कुमार रोजाना की तरह कार चलाकर ड्यूटी पर जा रहे थे। बदरा सौनोटी के सामने उनके सीने में तेज दर्द होने लगा। उन्होंने कार सडक़ किनारे लगा दी और थोड़ी देर में उनकी जान चली गई। सूचना पर पहुंचे झुंसी एसओ ने बॉडी को कब्जे में लेकर सामुदायिक स्वास्थ्य केंद्र के अधीक्षक डॉ. सुरेश चंद्र यादव को इसकी सूचना दी। केंद्र अधीक्षक ने बताया कि संत कबीर दास नगर के प्रमोद कुमार (45) रोज अपनी कार ड्राइव करके ड्यूटी पर आते थे। उन्होंने पहले इस तरह की कोई शिकायत भी नहीं बतायी थी।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong>हार्ट अटैक से डराने वाली घटनाएं</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>खेलते समय गिरे और जान गई</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">केपी कॉलेज ग्राउंड पर मेजर रंजीत सिंह स्टेडियम 01 में 25 अप्रैल 2024 की मार्निंग बैडमिंटन खेलने पहुंचे खिलाड़ी देव गुलानी की हार्ट अटैक से मौत हो गई थी। वह कीडगंज के रहने वाले थे। कोर्ट पर पहुंचने से पहले उन्होंने रोज की तय एक्सरसाइज भी की थी उनके साथ खिलाड़ी भी कोर्ट पर मौजूद थे। शाट मारते समय वह अचानक कोर्ट पर गिर गये जब तक खिलाड़ी कुछ सोच पाते और उन्हें अस्पताल लेकर पहुंचते वह दम तोड़ चुके थे।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>सोकर उठे और सीने में उठा दर्द</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">बसपा के पूर्व विधायक मुराया सि‌द्दीकी के बड़े बेटे अब्दुल्ला के साथ भी कुछ ऐसी ही घटना हुई। यह महज 36 साल के थे। मार्निंग में सोकर उठे तो एकदम दुरुस्त थे कुछ देर बाद उन्हें सीने में दर्द की शिकायत हुई परिवार के लोग जब तक उन्हें लेकर डॉक्टर के पास पहुंचते यह दम तोड़ चुके थे।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>वकील को मौका ही नहीं मिला</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">ऐसा ही एक चौंकाने वाला मामला हाई कोर्ट में सामने आया अधिवक्ता को यहां बैठे-बैठे अटैक आया, उस समय वहां तमाम लोग मौजूद थे लेकिन जब तक वह कुछ समझ पाते उनके प्राण पखेरू हो चुके थे।<br /><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>बैट्री में पानी डालते समय आया</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">21 नवंबर 2023 की कर्नलगंज में एक बिजली मिस्त्री की बैट्री में पानी डालते समय हार्ट अटैक से मौत हो गई थी। सुनील भारतीय नाम के इस शख्म की लाश नौकरानी ने देखी तो लोगों को सूचित किया।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>दरोगा भी नहीं बच पाये</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">16 जून 2023 को सिविल लाइंस थाने में तैनात दरोगा राजेश पाठक की हार्ट अटैक से मौत हो गई थी। वह सुबह सोकर उठने के बाद स्नान कर रहे थे तभी सीने में तेज दर्द होने से उसकी मौत हो गई।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>डांस करते वक्त चली गई जान</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">एक ऐसी घटना हुई थी जो रातों रात सोशल मीडिया पर वायरल हो गई थी। इस घटना में अपनी साली की शादी की सालगिरह में नाच रहे युवक अमरदीप वर्मा की अचानक मौत हो गई थी। इस घटना का वीडियो काफी वायरल हुआ था। मृतक एक दवा कारोबारी था।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong>बचाव के तरीके</strong></span></h5>
<ul>
<li style="text-align:justify;">
<h5>समय समय पर हार्ट का चेकअप कराते रहें</h5>
<h5> </h5>
</li>
<li style="text-align:justify;">
<h5>तले भुने और मसालेदार चीजों से दूरी बनाएं</h5>
<h5> </h5>
</li>
<li style="text-align:justify;">
<h5>शराब और सिगरेट की लत से छुटकारा पाने की कोशिश करें</h5>
<h5> </h5>
</li>
<li style="text-align:justify;">
<h5>सुबह टहलें और ओवर एक्सरसाइज से बचें</h5>
<h5> </h5>
</li>
<li style="text-align:justify;">
<h5>परिवार में अगर हार्ट अटैक की हिस्ट्री है तो डॉक्टर से सलाह लें</h5>
<h5> </h5>
</li>
<li style="text-align:justify;">
<h5>ब्लड में क्लाटिंग होने की आशंका पर जांच कराएं</h5>
</li>
</ul>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong>तेजी से बढ़े मामले</strong></span></h5>
<ul>
<li style="text-align:justify;">
<h5>एसआरएन की कार्डियोलाजी विभाग की ओपीडी में दो साल में हार्ट अटैक के मामलों में 30 फीसदी की बढ़ोतरी हुई है।</h5>
<h5> </h5>
</li>
<li style="text-align:justify;">
<h5>इस दौरान हार्ट अटैक से होने वाली मौतों की संख्या में 25 फीसदी की बढ़त हुई है।</h5>
<h5> </h5>
</li>
<li style="text-align:justify;">
<h5>कार की सीट पर ही हो गयी फॉर्मासिस्ट की मौत।</h5>
<h5> </h5>
</li>
<li style="text-align:justify;">
<h5>डॉक्टर्स का कहना है कि मरीजों की उम्र का रेशियो भी कम हुआ है।</h5>
<h5> </h5>
</li>
<li style="text-align:justify;">
<h5>30 से 40 साल के युवाओं में भी हार्ट अटैक के मामले आ रहे हैं।</h5>
</li>
</ul>
<h5 style="text-align:justify;">एसआरएन अस्पताल प्रयागराज के कार्डियोलाजिस्ट डॉ. मो. शाहिद के अनुसार लाइफ स्टाइल काफी रफ होती जा रही है। मार्निंग वॉक नहीं करना और निमित एक्सरसाइज से दूरी हार्ट अटैक का कारण बन रही है। बाजार में फास्ट फूड का अधिक इस्तेमाल हो रखा है। लोग परंपरागत भोजन से दूरी बना रहे हैं। लक्षणों को लेकर भी लोगों को होशियारी बरतनी चाहिए।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>साभार : अमर उजाला</strong></span><br /> https://www.inextlive.com/uttar-pradesh/allahabad/heart-attack</h5>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>योग संदेश</category>
                                            <category>स्वास्थ्य समाचार</category>
                                            <category>2024</category>
                                            <category>दिसम्बर</category>
                                    

                <link>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3733/swasthya-samachar</link>
                <guid>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3733/swasthya-samachar</guid>
                <pubDate>Sun, 01 Dec 2024 18:43:48 +0530</pubDate>
                
                                    <dc:creator><![CDATA[योग संदेश विभाग]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>स्वास्थ्य समाचार</title>
                                    <description><![CDATA[<h5 style="text-align:justify;"><strong>31 साल के आंकड़ों के विश्लेषण के आधार पर शोधकर्ताओं ने चेताया</strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong>एंटीबायोटिक प्रतिरोध से 25 वर्षों में हो सकती हैं 4 करोड़ मौतें</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">एंटीबायोटिक प्रतिरोध के चलते अगले 25 साल में दुनियाभर में करीब चार करोड़ लोगों की मौत हो सकती है। द लांसेट मेडिकल जर्नल में प्रकाशित अध्ययन में शोधकर्ताओं ने साल 1990 से 2021 के बीच करीब 31 साल के आंकड़ों का विश्लेषण करने के बाद यह अनुमान लगाया है।<br />एंटीबायोटिक प्रतिरोध तब होता है जब कोई बैक्टीरिया एंटीबायोटिक दवा के प्रभाव से बचने के लिए विकसित हो जाता है। ऐसा होने पर एंटीबायोटिक दवाएं बैक्टीरिया के</h5>...]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3659/health-news"><img src="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/400/2025-05/img_0243.jpg" alt=""></a><br /><h5 style="text-align:justify;"><strong>31 साल के आंकड़ों के विश्लेषण के आधार पर शोधकर्ताओं ने चेताया</strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong>एंटीबायोटिक प्रतिरोध से 25 वर्षों में हो सकती हैं 4 करोड़ मौतें</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">एंटीबायोटिक प्रतिरोध के चलते अगले 25 साल में दुनियाभर में करीब चार करोड़ लोगों की मौत हो सकती है। द लांसेट मेडिकल जर्नल में प्रकाशित अध्ययन में शोधकर्ताओं ने साल 1990 से 2021 के बीच करीब 31 साल के आंकड़ों का विश्लेषण करने के बाद यह अनुमान लगाया है।<br />एंटीबायोटिक प्रतिरोध तब होता है जब कोई बैक्टीरिया एंटीबायोटिक दवा के प्रभाव से बचने के लिए विकसित हो जाता है। ऐसा होने पर एंटीबायोटिक दवाएं बैक्टीरिया के आगे बेअसर हो जाती हैं। शोधकर्ताओं का यह अनुमान 204 देशों के सभी आयु वर्ग के करीब 52 करोड़ से ज्यादा लोगों के चिकित्सा दस्तावेज के आधार पर निकाला है। यूके में ग्लोबल रिसर्च ऑन एंटीमाइक्रोबियल रेजिस्टेंस (जीआरएएम) प्रोजेक्ट के तहत इस अध्ययन में शोधकर्ताओं ने कहा कि एंटीबायोटिक दवाओं के प्रतिरोध से साल 2050 तक करीब 3.90 करोड़ लोगों की मौत हो सकती है। वहीं, यह प्रतिरोध अप्रत्यक्ष रूप से अतिरिक्त 1.69 करोड़ मौतों का कारण बन सकता है। अगर समय रहते सुधारात्मक उपाय नहीं किए गए तो 2050 तक वार्षिक मृत्यु दर क्रमश: 82 लाख का आंकड़ा पार कर सकती है। </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong>एशिया व अफ्रीका में ज्यादा खतरा</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">शोधकर्ताओं के मुताबिक, साल 2022 में एंटीबायोटिक प्रतिरोध के कारण प्रत्यक्ष और अप्रत्यक्ष रूप से होने वाली मौत में क्रमश: 68 फीसदी और 75 फीसदी की वृद्धि हुई है। भारत, पाकिस्तान और बांग्लादेश सहित दक्षिण एशिया में साल 2050 तक इसके कारण करीब 1.18 करोड़ लोग की मौत हो सकती है। एंटीबायोटिक प्रतिरोध के कारण होने वाली मौतें दक्षिणी और पूर्वी एशिया और उप-सहारा अफ्रीका के अन्य हिस्सों में भी अधिक होंगी।<br />इसके अलावा, 1990 और 2021 के बीच के रुझानों से पता चलता है कि 70 वर्ष और उससे अधिक आयु के लोगों में एंटीबायोटिक प्रतिरोध के कारण होने वाली मौत में 80 फीसदी से अधिक की वृद्धि हुई है और भविष्य में यह बुजुर्गों को अधिक प्रभावित करती रहेगी।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong>ऐसे बचा सकते हैं जिंदगियां</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">शोधकर्ताओं के मुताबिक, अगर समय रहते रोकथाम पर ध्यान दिया जाए तो काफी संख्या में लोगों की जिंदगियों को बचाया जा सकता है। गंभीर संक्रमणों के लिए बेहतर देखभाल, संक्रमणों को रोकने के लिए नए टीके और एंटीबायोटिक के उपयोग को उचित मामलों तक सीमित रखने वाले अधिक विवेकपूर्ण चिकित्सा प्रोटोकॉल तक पहुंच से 2025 और 2050 के बीच कुल 9.20 करोड़ लोगों के जीवन को बचाया जा सकता है।<br />उपायों पर होगी चर्चा एंटीबायोटिक प्रतिरोध का यह अध्ययन संयुक्त राष्ट्र महासभा की उच्च स्तरीय बैठक से पहले जारी हुआ है। <br />ब्रिटेन में एंटीमाइक्रोबियल प्रतिरोध पर संयुक्त राष्ट्र अंतर-एजेंसी समन्वय समूह की सदस्य प्रो. डेम सैली डेविस का मानना है कि पूरी दुनिया एक एंटीबायोटिक आपातकाल का सामना कर रही है, जिसकी वजह से दुनियाभर के परिवारों और समुदायों को विनाशकारी मानवीय नुकसान उठाना पड़ रहा है।<br />साभार : अमर उजाला<br />https://www.amarujala.com/india-news/after-data-analyzingresearchers-estimated-antibiotic-resistance-could-cause-40- million-deaths-in-25-years-2024-09-18</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong>सडक़ पर बिक रहे फास्ट फूड से सूज रहीं आतें, बढ़ रही पेट की बीमारी</strong><br /><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong>फास्ट फू ड पेट के लिए हो रहे नुकसानदेह साबित 12 से 25 साल के लोग हो रहे बीमार</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">सडक़ किनारे नालों के पास बने रहे फास्ट फूड का स्वाद यदि आप ले रहे हैं तो सतर्क को जाइए। ऐसे स्थानों पर पक रहे फास्ट फूड आमतौर से पेट के लिए नुकसानदेह साबित हो रहे हैं। इसके प्रमाण प्रतिदिन चिकित्सकों की क्लीनिकों में आने वाले पेट के मरीजों को देखकर लगाया जा सकता है। इन युवाओं मरीजों की संख्या अधिक है।<br />मौजूदा समय में लोगों की पहली पसंद फास्ट फूड बन गई है। बच्चे हो या बड़े सभी इसे चाव से खाते हैं। अक्सर सडक़ कनारे ठेले वालों के यहां आपने खूब भीड़ देखी होगी। इन दुकानों पर उपयोग होने वाले मैदा और बार-बार उपयोग होने वाले तेल के कारण लोगों की आंत पर असर पड़ रहा है। पेट के मरीजों की संख्या दिन पर दिन बढ़ती जा रही है। इन मरीजों के आंतों में सूजन की समस्या देखने को मिल रही है। इसका प्रभाव शरीर के अन्य क्रियाओं पर भी हो रहा है। बच्चों में मोटापा बढ़ रहा है, तनाव उच्च रक्तचाप बीमारियों को बढ़ावा दे रहा है। साथ ही लोग बीपी के भी मरीज हो रहे हैं।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong>12 से 25 साल के लोग हो रहे बीमार</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">पेट से जुड़ी बीमारी के विशेषज्ञ डॉ. प्रवीण शर्मा बताते हैं कि ओपीडी में हर दिन 20 से 25 साल के युवा व बच्चें इलाज के लिए आ रहे हैं। जिन्हें पेट में दर्द, नित्य क्रिया में परेशानी, भूख नहीं लगना आदि की शिकायत हैं। पता लग रहा है कि बच्चे कभी बर्गर तो कभी चाउमीन खाकर आते हैं। ये खाने से आंतों को नुकसान पहुंच रहा है।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong>लोगों में बढ़ रही इन्फ्लेमेटरी बॉउल डिसीज</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">इस प्रकार की खाद्य सामग्री पेट में पूरी तरह से पचते नहीं हैं। आंतों में गंद की लेयर जमने लगती है। जिससे कुछ दिन बाद आंत में सूजन शुरू हो जाती है। इसमें पेट में ऐंठन और दर्द की शिकायत शुरू हो जाती है। इन्फ्लेमेटरी बॉउल डिटे (आईबीडी) पाचन से संबंधित ऐसी एक बीमारी है। जिसके कारण पाचन तंत्र में सूजन हो सकती है।</h5>
<h5 style="text-align:justify;">इनका कहना है</h5>
<h5 style="text-align:justify;">फास्ट फूड खाने से आतों में सूजन पेट से जुडी बीमारी इन्फ्लेमेटरी बॉउल डिजीज तेजी से बढ़ रही है। इसके लिए नशा युक्त चीज, वसा युक्ता चीज, तेल में बार-बार प्रयोग किए गए सामग्रियों को खाने से वचने की आवश्यकता है। <br />साभार : अमर उजाला<br />https://www.amarujala.com/uttar-pradesh/jaunpur/fast-food-soldon-the-roadside-is-causing-swelling-and-stomach-problems-areincreasing-jaunpur-news-c-193-1-s</h5>
<h5 style="text-align:justify;"> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong>केक में कृत्रिम रंग घातक, मिले कैंसर को पैदा करने वाले तत्व</strong><br /><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong>बंगलूरु में परीक्षण के दौरान 12 तरह के केक में मिले केमिकल</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">कई खास मौकों पर खाया जाने वाला केक कैंसर का कारण बन सकता है। बंगलूरू में एक परीक्षण में 12 तरह के केक में कैंसर पैदा करने वाले तत्व पाए गए हैं। ये केक बंगलूरू की कई बेकरियों में तैयार किए गए थे।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><img src="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/2025-05/img_0243.jpg" alt="IMG_0243" width="1000" height="930"></img><br />इस रिपोर्ट के सामने आने के बाद कर्नाटक खाद्य सुरक्षा और गुणवत्ता विभाग ने बेकरियों में तैयार होने वाले केक में कैंसरकारक तत्वों को लेकर चेतावनी जारी की है। परीक्षण के दौरान 12 अलग-अलग किस्मों के केक में कैंसर पैदा करने वाले तत्व पाए गए। केक को आकर्षक बनाने के लिए कृत्रिम रंगों का प्रयोग किया जाता है, जैसे रेड वेलवेट, ब्लैक फॉरेस्ट केक से कैंसर होने का ज्यादा खतरा है। परीक्षण के लिए लिए गए केक के सैंपल में अल्लुरा रेड, सनसेट येलो एफसीएफ केमिकल पाए गए। रिपोर्ट के मुताबिक ये केमिकल केवल कैंसर के खतरे को हीं नहीं बढ़ाते, बल्कि दूसरी स्वास्थ्य समस्याएं भी पैदा कर सकते हैं। <br />साभार : अमर उजाला<br />https://www.amarujala.com/photo-gallery/lifestyle/fitness/cancercausing-agents-found-in-popular-varieties-of-cake-know-itshealth-risk-2024-10-01?pageId=4</h5>
<h5 style="text-align:justify;"> </h5>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>रोग विशेष</category>
                                            <category>योग संदेश</category>
                                            <category>2024</category>
                                            <category>नवम्बर</category>
                                    

                <link>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3659/health-news</link>
                <guid>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3659/health-news</guid>
                <pubDate>Fri, 01 Nov 2024 17:40:04 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/2025-05/img_0243.jpg"                         length="324416"                         type="image/jpeg"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[योग संदेश विभाग]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>स्वास्थ्य समाचार</title>
                                    <description><![CDATA[<h5 style="text-align:justify;"><strong>नींद न आए तो : सोने की चिंता नहीं, जागने की कोशिश करें </strong><br /><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong>सुबह के रूटीन से तय होती है नींद</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">अच्छी नींद का सबसे अच्छा नियम है मस्तिष्क को शांत रखना। हालांकि जब नींद न आए तो दिमाग को शांत रखना थोड़ा कठिन हो जाता है। खासकर तब जब यह लगातार हो रहा हो। हालांकि विज्ञान आधारित कुछ ऐसे गैर-पारंपरिक तरीके भी हैं जिन्हें अपनाया जाए तो नींद आसानी से आने लगती है।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong>ये पांच तरीके नींद की समस्या से राहत दे सकते हैं</strong></span><br /><strong><span style="color:rgb(186,55,42);">कोशिश कर सोने का प्रयास न करें</span></strong><br />अमेरिका की मिशिगन यूनिवर्सिटी में स्लीप साइकोलॉजिस्ट डायरड्रे</h5>...]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3627/health-news"><img src="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/400/2025-05/dental.jpg" alt=""></a><br /><h5 style="text-align:justify;"><strong>नींद न आए तो : सोने की चिंता नहीं, जागने की कोशिश करें </strong><br /><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong>सुबह के रूटीन से तय होती है नींद</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">अच्छी नींद का सबसे अच्छा नियम है मस्तिष्क को शांत रखना। हालांकि जब नींद न आए तो दिमाग को शांत रखना थोड़ा कठिन हो जाता है। खासकर तब जब यह लगातार हो रहा हो। हालांकि विज्ञान आधारित कुछ ऐसे गैर-पारंपरिक तरीके भी हैं जिन्हें अपनाया जाए तो नींद आसानी से आने लगती है।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong>ये पांच तरीके नींद की समस्या से राहत दे सकते हैं</strong></span><br /><strong><span style="color:rgb(186,55,42);">कोशिश कर सोने का प्रयास न करें</span></strong><br />अमेरिका की मिशिगन यूनिवर्सिटी में स्लीप साइकोलॉजिस्ट डायरड्रे कॉनरॉय के अनुसार नींद को लेकर की जाने वाली चिंता और एंग्जाइटी की वजह से व्यक्ति को और नींद नहीं आती। इसके उलट बिस्तर पर लेटे हुए व्यक्ति अगर पूरी रात जागने की कोशिश करें तो एक समय अचानक से नींद आएगी और आप सो जाएंगे।<br /><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>थोड़ी चिंता भी जरूरी</strong></span><br />अच्छी नींद के प्रयास में चिंताओं से बचने की कोशिश करेंगे तो ये और परेशान करेंगी। ऐसे में सोने के कुछ घंटे पहले समस्याओं पर विचार कर लें तो यह फायदेमंद होगा। 15 मिनट का समय निकाल कर दिन भर की चिंताओं को एक कागज पर लिख लें।<br /><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>सुबह को बेहतर बनाएं</strong></span><br />नींद पर सुबह की दिनचर्या सबसे ज्यादा असर डालती है। सुबह निश्चित समय पर उठें और सबसे पहले सूरज की रोशनी में जाएं। यह जैविक घड़ी को सेट करेगा। रात के सोने का समय भी इससे तय होगा।<br /><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>प्रकृति के बारे में सोचें</strong></span><br />प्राकृतिक ध्वनि और अंधेरा नींद के लिए जरूरी दो महत्वपूर्ण तत्व हैं। यूएस ओलिम्पिक वेट लिफ्टिंग टीम के स्लीप मेडिसिन फिजिशियन जेफरी डर्मर के अनुसार तनाव, बीपी, हार्ट रेट और मसल्स टेंशन को प्रकृति कम करती है। तारों को आपने कब गौर से देखा था उसके बारे में विचार करें। टूटता हुआ तारा कब देखा था इसके बारे में सोचें।<br /><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>फोकस के लिए 4-7-8 नियम</strong></span><br />सांसों पर फोकस करने से यह चिंताओं से दूर कर आपको वर्तमान क्षण में ले आता है। मस्तिष्क शांत होता है। इसके लिए 4-7-8 नियम अपनाएं। यानी 4 सेकंड तक सांस लें, फिर 7 सेकंड तक रोकें और फिर 8 सेकंड तक उसे बाहर छोड़ें।</h5>
<h5 style="text-align:right;">साभार : दैनिक भास्कर</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong>हर छह लोगों में से एक को है रक्तचाप</strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span style="color:rgb(35,111,161);">नियमित बीपी की जांच करा कर बच सकते हैं बीमारी से</span></strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;">हायपरटेंशन का मरीज बना रही है। इस बीमारी से पीडि़त लोगों में शहर के लोग ज्यादा है जो आधुनिकीकरण की दौड़ में इस बीमारी को मोल लिए बैठे हैं। शहर में कुल आबादी का करीब 17 प्रतिशत व गांवों में 10 प्रतिशत भारतीयों को ये बीमारी है। इस बीमारी से सावधानी रखकर ही इससे बचा जा सकता है।<br />हायपरटेंशन या हाई बीपी दुनिया भर में समय से पहले मुत्यु होने का सबसे बड़ा कारण है, लेकिन इनमे से 80 प्रतिशत लोगों को इस बीमारी के बारे में पता ही नही होता है। इसके कारण हर साल 9.4 मिलियन लोग अपनी जान से हाथ धो बैठते है। विश्व स्वास्थ्य संगठन द्वारा जारी 2011 की रिपोर्ट के मुताबित भारत में 25 साल से अधिक उम्र का हर तीसरा व्यक्ति इस बीमारी से पीडि़त है।<br />भारत में इस बीमारी की स्थिती इसलिए भी बदतर है क्योकि केवल एक तिहाई को ही बीमारी के बारे में पता होता है। ब्लड प्रेशर सामान्यत दो संख्याओं के अनुपात के रुप में दर्शाई जाती है। ऊपरी संख्या को सिस्टोलिक बीपी और कम संख्या का डायलोस्टिक बीपी कहते हैं। सिस्टोलिक बीपी की सामान्य सीमा 110 से 139 तथा डायलोसिटक बीपी की समान्य सीमा 70 से 89 के बीच होती है। कम समय में ज्यादा से ज्यादा कमाने की मानसिकता से हायपरटेंशन के रोगियों की संख्या तेजी से बढ़ती जा रही है। खासकर युवा वर्ग इससे खासा प्रभावित है। ये स्ट्रोक या पैरेलिसिस का सबसे बड़ा कारण है। 40 साल से कम के युवाओं में स्ट्रोक का बड़ा कारण यही बीमारी है। इस बीमारी से सावधानी रखकर ही इससे बचा जा सकता है।<br /><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>हायपरटेंशन के मुख्य कारण</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">हायपरटेंशन होने के प्रमुख कारणों में शराब का अत्यधिक सेवन, नियमित रूप से व्यायाम न करने, भोजन में नमक का अधिक सेवन करने, धुम्रपान करने और हमेशा तनावग्रस्त होने से इस तरह की बीमारी होती है। अत्यधिक मोटापा, परिवार में किसी को हायपरटेंशन होने और शुगर के कारण भी ये बीमारी होती है। उच्च या अनियंत्रित ब्लड प्रेशर के कारण हार्ट अटैक, स्ट्रोक, गुर्दों की विफलता, नेत्रों की क्षति होती है।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>हेल्दी लाइफ स्टाइल से किया जा सकता है बचाव</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">हायपरटेंशन के कारण समय से पहले मुत्यु या अपंगता हो सकती है। इस बीमारी से बचने के लिए हेल्दी लाइफ स्टाइल को अपनाना होगा। समय पर उठना, रोज व्यायाम करना और संतुलित भोजन की आदत डालना होगी। इससे बचने के लिए समय-समय पर अपना बीपी चैक करना चाहिए। इससे उच्च रक्तचाप का पता चलने पर समय रहते उस पर काबू पाया जा सकता है।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong>रात में ब्रश और समय-समय पर दांतों की सफाई है जरूरी</strong><br /><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong>झोलाछाप से न कराएं इलाज</strong></span><br />चमकते दंत किसे पंसद नहीं होते, लेकिन कई बार हम दांतों की सेहत पर ध्यान नहीं देते। इसका नतीजा यह होता है कि दांतों में बैक्टीरिया पननने से कई तरह की - बीमारियां घेर लेती हैं। इसके लिए दो बार ब्रश करें। समय-समय पर दांतों की सफाई करवाएं।<br />यदि फिर भी कभी दर्द हो या घाब बन जाए तो डेंटिस्ट से समय रहते उपचार करा लें। झोलाछाप से दांतों का इलाज न करवाएं। ऐसा करना कई बार खतरनाक हो सकता है। <br />दातों की ऊपरी लेयर हार्ड तरीके से ब्रश करने पर घिस जाती है। यही कारण है ठंडा-गर्म लगता है। इससे बचने को हमेशा साफ्ट ब्रश का ही इस्तेमाल करें। इसे केवल दो से तीन मिनट ही करें। ज्यादा परेशानी होने पर डेंटिस्ट से संपर्क करें।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><img src="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/2025-05/dental.jpg" alt="dental" width="900" height="600"></img><br />सामान्य बोलचाल में दांतों में कीड़ा लगना कहते हैं, जबकि यह बैक्टीरिया है।<br />इससे कैविटी होती है और खाना फंसने लगता है। फिर दर्द होने लगता है। कई बार सूजन भी आने लगती है। ऐसी स्थिति में रूट कैनाल किया जाता है।<br />दांतों की सफाई से दांत घिसने की बात मिथ्या है, सफाई करने से दांत नहीं घिसते। दातों की लीयर में बैक्टीरिया जमा होता है। यह वैक्टीरिया धीरे-धीरे दांतों को नुकसान पहुंचाता है। क्लीनिंग के समय दांतों की अच्छी परत नहीं घिसी जाती है। इसलिए छह महीने से एक साल में दांतों की सफाई करानी चाहिए।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>इन बातों का रखें ध्यान-</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">दो बार ब्रश करें<br />सॉफ्ट ब्रश का ही प्रयोग करें<br />कैल्शियम युक्त भोजन लें<br />प्रोटीन का ध्यान रखें<br />साभार : दैनिक जागरण</h5>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>योग संदेश</category>
                                            <category>स्वास्थ्य समाचार</category>
                                            <category>2024</category>
                                            <category>अक्टूबर</category>
                                    

                <link>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3627/health-news</link>
                <guid>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3627/health-news</guid>
                <pubDate>Tue, 01 Oct 2024 17:44:40 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/2025-05/dental.jpg"                         length="177574"                         type="image/jpeg"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[योग संदेश विभाग]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>स्वास्थ्य समाचार</title>
                                    <description><![CDATA[<h5 style="text-align:justify;"><strong>67% मरीज इलाज के लिए निजी अस्पतालों पर निर्भर</strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong>युवाओं में बढ़ा कैंसर का खतरा, 20 फीसदी मरीजों की आयु 40 से कम</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">देश के युवा कैंसर की गिरफ्त में हैं। यह खुलासा ऑन्कोलॉजिस्ट के एक समूह के शुरू किए एनजीओ कैंसर मुक्त भारत फाउंडेशन की रिपोर्ट में हुआ है। एनजीओ की कैंसर मरीजों के लिए चलाई जाने वाली हेल्पलाइन पर दूसरी राय लेने के लिए फोन करने वालों में 20 फीसदी कैंसर मरीज 40 साल की कम उम्र के है। यह साफ इशारा है कि युवाओं में कैंसर बढ़ रहा है।<br />कैंसर मुक्त भारत फाउंडेशन के मुताबिक, मरीजों के</h5>...]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3602/health-news"><img src="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/400/2025-03/035c72b9e706f7805aa817d3fa91.jpg" alt=""></a><br /><h5 style="text-align:justify;"><strong>67% मरीज इलाज के लिए निजी अस्पतालों पर निर्भर</strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong>युवाओं में बढ़ा कैंसर का खतरा, 20 फीसदी मरीजों की आयु 40 से कम</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">देश के युवा कैंसर की गिरफ्त में हैं। यह खुलासा ऑन्कोलॉजिस्ट के एक समूह के शुरू किए एनजीओ कैंसर मुक्त भारत फाउंडेशन की रिपोर्ट में हुआ है। एनजीओ की कैंसर मरीजों के लिए चलाई जाने वाली हेल्पलाइन पर दूसरी राय लेने के लिए फोन करने वालों में 20 फीसदी कैंसर मरीज 40 साल की कम उम्र के है। यह साफ इशारा है कि युवाओं में कैंसर बढ़ रहा है।<br />कैंसर मुक्त भारत फाउंडेशन के मुताबिक, मरीजों के लिए निशुल्क दूसरी राय लेने के लिए हेल्पलाइन नंबर (93-555- 20202) शुरू किया गया। यह सोमवार से शनिवार तक सुबह 10 बजे से शाम 5 बजे तक चालू रहता है। कैंसर मरीज प्रमुख ऑन्कोलॉजिस्ट से सीधे बात करने के लिए इन हेल्पलाइन नंबर पर कॉल कर सकते हैं या कैंसर के इलाज पर चर्चा करने के लिए वीडियो कॉल भी कर सकते हैं। इस हेल्प लाइन पर एक मार्च से 15 मई के बीच 1,368 कैंसर मरीजों की कॉल उन्हें आई थीं। एनजीओ के मुताबिक, सबसे ज्यादा कॉल हैदराबाद से थीं। इसके बाद मेरठ, मुंबई और नई दिल्ली का नंबर था। इनमें 40 साल से कम उम्र के कैंसर मरीजों में 60 फीसदी मरीज पुरुष थे।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>सिर और गर्दन के कैंसर सबसे अधिक</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">अध्ययन में देखा गया कि सबसे अधिक सिर और गर्दन के कैंसर (26 फीसदी) के थे। इसके बाद गैस्ट्रोइंटेस्टाइनल कैंसर (16 फीसदी), स्तन कैंसर (15) फीसदी) और फिर रक्त कैंसर (9 फीसदी) थे। अध्ययन में यह भी पाया गया कि भारत में 27 फीसदी मामलों में कैंसर का पता चरण 1 और 2 और 63 फीसदी में चरण 3 या 4 में पहुंचने पर पता चलता है। हेल्पलाइन पर कैंसर रोगियों आम सवाल अपने इलाज के सही, अपडेटेड, नवीनतम होने और दवाई को लेकर थे। वहीं, कई मरीज अपने कैंसर के चरण और रोकथाम के बारे में जानकारी लेते थे।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>उपचार में मिलेगी मदद...</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">कैंसर मुक्त भारत अभियान का नेतृत्व करने वाले मुख्य अन्वेषक और वरिष्ठ ऑन्कोलॉजिस्ट डॉ. आशीष गुप्ता का कहना है कि हेल्पलाइन नंबर के लॉन्च के बाद से यह पूरे भारत में कैंसर मरीजों के लिए मददगार प्रणाली साबित हुई है। इस पर हर दिन लगभग सैकड़ों कॉल आती हैं। यह अध्ययन हमें इलाज के लिए अधिक लक्षित कैंसर दृष्टिकोण अपनाने और भारत को कैंसर मुक्त बनाने में मदद करता है। भारत जैसी बड़ी आबादी वाली देश में सही स्क्रीनिंग को कम अपनाने की वजह से लगभग दो तिहाई मामलों में कैंसर का देर से पता चलता है।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>कैंसर मरीज निजी अस्पतालों के भरोसे</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">अध्ययन से पता चला कि 67 फीसदी कैंसर रोगी निजी अस्पतालों में तो 33 फीसदी सरकारी अस्पतालों में इलाज करा रहे थे। डॉ. आशीष गुप्ता का कहना है कि हमारे देश में बढ़ता मोटापा, आहार संबंधी बदलाव, खास तौर से अल्ट्रा- प्रोसेस्ड भोजन की खपत में बढ़ोतरी और गतिहीन जीवनशैली भी उच्च कैंसर दर को बढ़ा रही है।</h5>
<h5 style="text-align:left;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>साभार : अमर उजाला</strong></span><br />https://www.amarujala.com/india-news/cancer-mukt-bharatfoundation-<br />report-claims-increased-risk-of-cancer-amongindian-youth-2024-05- </h5>
<h5 style="text-align:justify;"> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong>विभिन्न कारणों से दुनिया भर में डिप्रेशन के शिकार लोगों की संख्या बढक़र 28 करोड़ हुई</strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong>अमेरिका: वर्कप्लेस पर काम के दबाव से 34% डिप्रेशन में, इसके लक्षण बिना रुके काम करना, सहकर्मियों से दूरी और काम में दिलचस्पी का खोना</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">अमेरिका में वर्कप्लेस (कार्यस्थलों) में मेंटल हेल्थ एक गंभीर मुद्दा बनता जा रहा है। द कॉन्फ्रेंस बोर्ड के सर्वे के अनुसार, काम का तरीका और इसके दबाव से अमेरिका में 34% कर्मचारी ​डिप्रेशन के शिकार हैं। हालांकि, यदि आप वर्कप्लेस पर डिप्रेशन से गुजर रहे हैं तो आप अकेले नहीं हैं, दुनिया भर में 28 करोड़ लोग विभिन्न कारणों से इसके शिकार हैं।<br />वर्कप्लेस पर डिप्रेशन के कई लक्षण तो तुरंत समझ में आ जाते हैं लेकिन कई ऐसे होते हैं कि हम उसे सामान्य मान नजरअंदाज कर देते हैं। इसमें काम की आदतें भी शामिल हैं। आइए जानते हैं काम की 4 आदतों के बारे में जो डिप्रेशन के लक्षण हो सकते हैं।<br /><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>1.    बिना रुके काम और घर जाने का मन न करना : </strong></span>यदि आप काम में इतने व्यस्त हो जाते हैं कि घर जाने का मन नहीं करता? संभव है कि आप काम में खुद को इसलिए डुबो रहे हों ताकि व्यक्तिगत समस्याओं से बच सकें। यह डिप्रेशन का संकेत हो सकता है।<br /><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>2.    सहकर्मियों से दूरी बनाना :</strong></span> यदि आप पहले मिलनसार थे और अब सहकर्मियों से दूर रहने लगे हैं, मीटिंग्स में भाग नहीं ले रहे, तो यह डिप्रेशन के संकेत हो सकते हैं। सहकर्मियों से दूरी कार्यक्षमता को प्रभावित वकरती है व इससे आप अकेलापन महसूस कर सकते हैं।<br /><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>3.    काम में दिलचस्पी का खोना :</strong></span> यदि आप अपने काम में दिलचस्पी खो चुके हैं। क्या आप स्क्रीन पर बस खाली नजरें डालते रहते हैं और महत्वपूर्ण कार्यों को नजरअंदाज करते हैं? तो यह भी डिप्रेशन के लक्षण हो सकते हैं। जब आप अपने काम में दिलचस्पी खो देते हैं, तो आपकी प्रोडक्टिविटी कम हो जाती है और आप अपने कामों को टालते रहते हैं।<br /><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>4.    समय पर काम पूरा न कर पाना :</strong></span> यदि आप समय पर काम पूरा नहीं कर पा रहे हैं, या आप लगातार देर से ऑफिस आ रहे हैं, यह भी डिप्रेशन के लक्षण हो सकते हैं। टाइम मैनेजमेंट में समस्या, फोकस्ड न रह पाना, और काम के प्रति उदासीनता यह सभी इस बात के संकेत हैं कि आपको मेंटल हेल्थ पर ध्यान देने की जरूरत है।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>डिप्रेशन के लक्षण खुद पर हावी होने से पहले उन्हें पहचानना जरूरी</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">मनोचिकित्सक गार्सिया ​के अनुसार, वर्कप्लेस पर डिप्रेशन के लक्षण खुद पर हावी होने से पहले उन्हें पहचानना और डाक्टर से प्रामर्श करना जरूरी है। इससे निपटना हमारी व्यक्तिगत और पेशेवर जीवन दोनों के लिए महत्वपूर्ण है। कंपनियों को भी इसे गंभीरता से लेने की जरूरत है। डिप्रेशन की पहचान के लिए स्क्रीनिंग प्रोग्राम और जागरूकता अभियान चलाते रहना चाहिए। ताकि कर्मचारी अपनी मानसिक स्थिति समझ सकें।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>साभार : दैनिक भास्कर</strong></span><br />https://www.bhaskar.com/happylife/news/280-millionpeople-worldwide-suffer-fromdepression-133293541.<br />html#:~:text=अमेरिका%20में%20वर्कप्लेस%20पर%20<br />काम,%E2%80%8Bडिप्रेशन%20के%20शिकार%20</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong>इंडियन टेस्ट सेहत को लेकर भारतीय फिक्रमंद</strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong>73% स्नैक्स लेने से पहले देखते हैं न्यूट्रिशनल वैल्यू</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">हर चार में से तीन यानी 73% भारतीय स्नैक्स खरीदने से पहले उसके लेबल पर इंग्रीडिएंट्स और न्यूट्रिशनल वैल्यू पढ़ते हैं। यह ट्रेंड भारतीयों के बीच बढ़ रही हेल्दी स्नैक्स की चाहत को दर्शाता है। हेल्दी स्नैकिंग रिपोर्ट 2024 के मुताबिक भारत में 10 में से 9 यानी 93% लोग पारंपरिक स्नैक्स को सेहतमंद मानते हैं। 60% नेचुरल, एडिटिव-फ्री प्रोडक्ट चुन रहे हैं, जिनमें नट्स, सीड्स और खड़ा अनाज जैसे पौष्टिक तत्व होते हैं। इसमें देशभर के 6,000 से अधिक लोगों की राय जानी गई।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>नाश्ते में मखाना, नट्स लोगों की पहली पसंद</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">67% भारतीय पोषक तत्वों से भरपूर विकल्प पसंद करते हैं। 23- 38 साल के 59% लोगों ने मखाने, ड्राई फ्रूट्स को भरोसेमंद नाश्ता बताया। 22 साल तक की उम्र के जेन-जी (49%) और 39-54 साल तक के जेन-एक्स (47%) ने इसे अपनी पसंद बताया।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>मीठे में चॉकलेट पहले और आम दूसरे नंबर पर</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">देश में सभी आयु वर्ग के बीच चॉकलेट फेवरेट स्वीट है। 65% जेन-जी, 63% मिलेनियल्स, 46% जेन-एक्स और बूमर्स यानी 55-73 साल तक के 40% लोगों ने इसे पसंदीदा स्वीट बताया। वहीं, 50% मिलेनियल्स, 41% जेन एक्स, 40% जेन-जी और 30% बूमर्स ने चॉकलेट के बाद आम को पसंदीदा स्वीट बताया।</h5>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>योग संदेश</category>
                                            <category>स्वास्थ्य समाचार</category>
                                            <category>2024</category>
                                            <category>सितम्बर</category>
                                    

                <link>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3602/health-news</link>
                <guid>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3602/health-news</guid>
                <pubDate>Sun, 01 Sep 2024 17:49:05 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/2025-03/035c72b9e706f7805aa817d3fa91.jpg"                         length="245922"                         type="image/jpeg"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[योग संदेश विभाग]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>स्वास्थ्य समाचार</title>
                                    <description><![CDATA[<h5 style="text-align:justify;"><strong>मेडिटेरेनियन डाइट में दुग्ध उत्पाद शामिल, अंडा-मीट-प्रोसेस्ड फूड से परहेज...इसके कई लाभ</strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong>फल-सब्जियां खाने से महिलाओं में मृत्यु का जोखिम कम</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">महिलाओं में मेडिटेरेनियन डाइट मृत्यु का जोखिम कम कर सकती है। एक नवीन चिकित्सा अध्ययन के मुताबिक, स्वास्थ्य के लिए इसे अच्छा माना जाता है। पौधा आधारित इस आहार में फल-सब्जियां ज्यादा खाई जाती हैं और दुग्ध उत्पाद, अंडा-मीट व प्रोसेस्ड फूड से परहेज किया जाता है। इसमें चीनी या नमक का इस्तेमाल भी बहुत कम होता है। लंबे समय तक इसका सेवन कई तरह के स्वास्थ्य जोखिमों को कम करता है। 25 हजार से भी ज्यादा अमेरिकी महिलाओं</h5>...]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<br /><h5 style="text-align:justify;"><strong>मेडिटेरेनियन डाइट में दुग्ध उत्पाद शामिल, अंडा-मीट-प्रोसेस्ड फूड से परहेज...इसके कई लाभ</strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong>फल-सब्जियां खाने से महिलाओं में मृत्यु का जोखिम कम</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">महिलाओं में मेडिटेरेनियन डाइट मृत्यु का जोखिम कम कर सकती है। एक नवीन चिकित्सा अध्ययन के मुताबिक, स्वास्थ्य के लिए इसे अच्छा माना जाता है। पौधा आधारित इस आहार में फल-सब्जियां ज्यादा खाई जाती हैं और दुग्ध उत्पाद, अंडा-मीट व प्रोसेस्ड फूड से परहेज किया जाता है। इसमें चीनी या नमक का इस्तेमाल भी बहुत कम होता है। लंबे समय तक इसका सेवन कई तरह के स्वास्थ्य जोखिमों को कम करता है। 25 हजार से भी ज्यादा अमेरिकी महिलाओं पर हुए अध्ययन में पता चला है कि मेडिटेरेनियन डाइट का सेवन करने वाली महिलाओं में समय से पहले मृत्यु के जोखिम में 23 फीसदी तक गिरावट लाई जा सकती है। यह आहार कोलेस्ट्रॉल, मोटापा और इंसुलिन प्रतिरोध के साथ-साथ मधुमेह और हृदय रोग सहित चयापचय संबंधी बीमारियों का जोखिम भी कम करता है।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>आहार में मेवा साबुत अनाज भी</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">शोधकर्ताओं के मुताबिक, मेडिटेरेनियन डाइट में फल-सब्जियों की भूमिका काफी अहम है। इसमें मेवा, साबुत अनाज और फलियां शामिल हैं। इसके अलावा स्प्राउट्स, पालक, फूलगोभी, गाजर, प्याज, टमाटर, ब्रोकोली, खीरा, नींबू, मशरूम, सरसों के अलावा फलों में अनार, केला, सेब, संतरा, अंजीर, खरबूजा, तरबूज, नाशपाती, बेरीज, स्ट्रॉबेरी, लीची का सेवन किया जा सकता है। साबुत अनाज में मक्का, होल वीट, ब्राउन राइस, राई, ओट्स शामिल हैं।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>हर तरह से स्वास्थ्य के लिए लाभकारी</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">अमेरिकी शोधकर्ता प्रो. शफकत अहमद ने बताया कि इस अध्ययन में 45 वर्ष की महिलाओं से जानकारियां एकत्रित की गईं। उनसे वजन, ऊंचाई और बॉडी मास इंडेक्स के साथ-साथ अपनी जीवनशैली, चिकित्सा और सामाजिक इतिहास के बारे में जानकारी ली गई। इस बीच उनका रक्तचाप भी मापा गया। शोधकर्ताओं ने लिपिड और इंसुलिन प्रतिरोध सहित चयापचय के 30 से अधिक बायोमार्कर का मूल्यांकन किया। इन सभी के विश्लेषण के आधार पर शोधकर्ताओं ने स्वीकार किया कि मेडिटेरेनियन डाइट महिलाओं के स्वास्थ्य के लिए काफी बेहतर है।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>स्तन कैंसर, मधुमेह से बचाने में भी संभव</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">हाल ही में मेडिटेरेनियन डाइट को लेकर एक और अध्ययन सामने आया, जिसमें पता चला है कि इसे लेने स्तन कैंसर, मधुमेह के साथ साथ मेमोरी लॉस जैसी गंभीर स्थितियों से बचा जा सकता है। पिछले कुछ समय से मेडिटेरेनियन डाइट ने दुनियाभर में काफी चर्चाएं बटोरी हैं। इस आहार को डॉक्टरों ने भी मान्यता दी है और अब तक अलग-अलग चिकित्सा अध्ययनों में इसके प्रभावों का वैज्ञानिक तौर पर पहचान भी हुई है।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>साभार : अमर उजाला</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">https://www.amarujala.com/india-news/study-eating-fruitsand-<br />vegetables-reduces-the-risk-of-death-in-women-2024-<br />06-04?pageId=3</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong>रोजाना एक ग्राम ज्यादा नमक से एक्जिमा का खतरा, दिन में दो ग्राम सोडियम पर्याप्त</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>ज्यादा नमक खाने से कई तरह के स्वास्थ्य जोखिम पैदा हो सकते हैं, जिनमें से एक एक्जिमा भी है।</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">अमेरिका के सान फ्रांसिस्को स्थित कैलिफोर्निया विश्वविद्यालय के शोधकर्ताओं के अध्ययन के अनुसार, हर दिन अनुशंसित मात्रा से एक ग्राम अतिरिक्त सोडियम खाने से एक्जिमा का जोखिम 22 फीसदी तक बढ़ सकता है, जो शुष्क और खुजली वाली त्वचा की सूजन संबंधी स्थिति है। विश्व स्वास्थ्य संगठन की मानें तो एक दिन में दो ग्राम से कम सोडियम का सेवन करना चाहिए। वहीं, ब्रिटेन की राष्ट्रीय स्वास्थ्य सेवा के अनुसार यह मात्रा अधिकतम 2.3 ग्राम है। भारत की बात करें तो भारतीय आयुर्विज्ञान अनुसंधान परिषद का मानना है कि एक दिन में अधिकतम दो ग्राम तक सोडियम का सेवन करना चाहिए जो लगभग पांच ग्राम नमक से प्राप्त हो सकता है। ऐसा इसलिए क्योंकि त्वचा में मौजूद सोडियम ऑटोइम्यून और क्रोनिक सूजन संबंधी स्थितियों से जुड़ा है, जिसमें एक्जिमा भी शामिल है।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>दो लाख से अधिक लोगों के आंकड़ों का विश्लेषण</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">अध्ययन में शोधकर्ताओं ने यूके बायोबैंक से लिए 2,15,000 से अधिक लोगों के आंकड़ों का विश्लेषण किया है। इनमें उनके यूरिन सैंपल और मेडिकल रिकॉर्ड शामिल थे। इन सबकी आयु 30 से 70 वर्ष के बीच थी। इनके यूरिन नमूनों से पता चला कि वे कितने नमक का सेवन कर रहे थे।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>फास्ट फूड बच्चों और किशोरों के लिए खतरनाक</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">शोधकर्ताओं के मुताबिक, फास्ट फूड का लगातार सेवन बच्चों और किशोरों में एक्जिमा की आशंका और गंभीरता को बढ़ा सकता है। इनमें बहुत अधिक मात्रा में सोडियम होता है। पिछले कुछ वर्षों से विकसित देशों में एक्जिमा की समस्या बेहद आम होती जा रही है। अमेरिका में तो हर 10वां व्यक्ति इस बीमारी का शिकार है।<br />दुनियाभर में 30 लाख से ज्यादा लोगों को मार रहा ज्यादा सोडियम खाने में अतिरिक्त सोडियम से रक्तचाप और हृदय संबंधी रोगों का खतरा भी बढ़ रहा है। दुनियाभर में गैर-संचारी रोगों के कारण होने वाली करीब 32 फीसदी मौतों के लिए हृदय संबंधी रोग जिम्मेदार हैं। इसके साथ ही जरूरत से ज्यादा मात्रा में सो डियम का सेवन मोटापा, किडनी संबंधी रोगों और गैस्ट्रिक कैंसर से भी जुड़ा है। हर साल जरूरत से ज्यादा सोडियम का सेवन करने से दुनिया में 30 लाख से ज्यादा लोगों की जान जा रही है।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>साभार : अमर उजाला</strong></span><br />https://www.amarujala.com/india-news/study-finds-eatingone-<br />gram-more-salt-than-recommended-amount-each-dayincreases-<br />eczema-risk-2024-06-13</h5>
<h5 style="text-align:justify;"> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong>एक यूनिट ब्लड तीन लोगों की जान बचा सकता है</strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong>रक्तदान से हार्ट अटैक का खतरा ८८% तक घटता है, इम्यूनिटी सुधरती है, कैंसर का जोखिम भी कम होता है</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">देश में हर दिन करीब 12 हजार लोगों की मौत समय पर ब्लड न मिल पाने के कारण हो जाती है और ब्लड की यह कमी होती है रक्तदान से जुड़ी जानकारी के अभाव और भ्रमों के कारण रक्तदान न करने से। भारत सरकार के अनुसार हर साल लगभग १५ लाख यूनिट की जरूरत होती है जबकि केवल ११ लाख यूनिट रक्त ही उपलब्ध हो पाता है। यानी लगभग ४ लाख यूनिट रक्त की कमी कर साल होती है। विभिन्न शोध बताते हैं कि रक्तदान करने से न केवल रक्त पाने वाले की जान बचती है बल्कि रक्त देने वाले को भी कई फायदे होते हैं। एक शोध के अनुसार नियमित रक्तदान करने वाले लोगों में हार्ट अटैक का खतरा ८८ प्रतिशत कम हो जाता है। इसके अलावा ऑक्सफोर्ड एकेडमिक के अनुसार नियमित रक्तदान करने से पेट, गले, फेफड़े और आंतों के कैंसर का खतरा भी कम होता है। इससे लिवर सेहतमंद रहता है, जिससे शरीर डिटॉक्स होता है। इससे इम्यूनिटी बढ़ती है।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>रक्त का गाढ़ापन कम होता है, इससे दिल को फायदा होता है</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">नियमित रूप से ब्लड डोनेशन का दिल की सेहत पर बेहद अच्छा असर होता है। यह ब्लड प्रेशर कम करता है, जिससे हार्ट अटैक का खतरा घटता है। कोलंबिया यूनिवर्सिटी मेडिकल सेंटर के अनुसार यदि आपका हीमोग्लोबिन ज्यादा है तो ब्लड डोनेशन से रक्त का गाढ़ापन कम होता है। रक्त के अधिक गाढ़ा होने से उसका थक्का जमने का खतरा बढ़ता है। इससे हार्ट अटैक और स्ट्रोक का खतरा बढ़ता है।<br />रक्तदान के 24 घंटे बाद शरीर प्लाज्मा की भरपाई कर लेता है<br />रक्त में दो तरह के कंपोनेंट होते हैं। पहला है प्लाज्मा और दूसरा है सेल्युलर कंपोनेंट। सेल्युलर कंपोनेंट में रक्त कणिकाएँ आती हैं। इसमें प्लाज्मा की भरपाई लगभग २४ घंटे में हो जाती है। वहीं सेल्युलर कंपोनेंट जैसे कि लाल रक्त कणिकाएँ, सफेद रक्त कणिकाएँ आदि की पूरी तरह से भरपाई में ४ से ८ सप्ताह का समय लगता है। इसीलिए रक्तदान करने वालों को कम से कम तीन महीने का गैप रखने के लिए कहा जाता है।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>डायबिटीज और थॉयराइड है तो भी कर सकते हैं रक्तदान</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">कई बार बीमारी से ग्रसित होने पर हम रक्तदान से कतराते हैं, लेकिन सरकारी गाइडलाइन के अनुसार डायबिटीज, थॉयराइड और यूरिक एसिड जैसी लाइफ स्टाइल बीमारी से पीडि़त लोग भी रक्तदान कर सकते हैं बशर्ते डायबिटीज पीडि़त इंसुलिन न ले रहा हो, केवल गोली ले रहा हो। पिछले चार महीने से दवाइयों में बदलाव न किया हो और शुगर नियंत्रित हो। ऐसे ही यदि आप थायराइड पीडि़त हैं, लेकिन यह पूरी तरह नियंत्रित है तो ब्लड डोनेट कर सकते हैं। ऐसे ही यूरिक एसिड की समस्या से पीडि़त भी ब्लड डोनेट कर सकता है।</h5>
<h5 style="text-align:justify;"><br /><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong>ऐसे इस्तेमाल होता है दान किया रक्त</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">4% प्रसव के दौरान उपयोग, १२त्न ऑर्थोपेडिक ट्रामा और अन्य, 13% दिल, किडनी से जुड़ी बीमारियों में, 18% सर्जरी के दौरान खर्च होता है, १९त्न एनीमिया के मरीजों पर तथा 34% कैंसर, ब्लड के मरीजों में।</h5>
<h5 style="text-align:justify;">साभार : दैनिक भास्कर</h5>
<h5 style="text-align:justify;"> </h5>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>योग संदेश</category>
                                            <category>स्वास्थ्य समाचार</category>
                                            <category>2024</category>
                                            <category>अगस्त</category>
                                    

                <link>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3583/health-news</link>
                <guid>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3583/health-news</guid>
                <pubDate>Thu, 01 Aug 2024 17:45:49 +0530</pubDate>
                
                                    <dc:creator><![CDATA[योग संदेश विभाग]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>स्वास्थ्य समाचार</title>
                                    <description><![CDATA[<h5 style="text-align:justify;" align="center"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">मधुमेह</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घटाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लकवे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोखिम</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;" align="center"><span style="color:rgb(186,55,42);"><span lang="hi" xml:lang="hi">सावधान</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सबसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस्तेमाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ओजेम्पिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वेगोवी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दुष्प्रभाव</span></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(0,0,0);"><span lang="hi" xml:lang="hi">मधुमेह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घटाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मरीज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लकवा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जानकारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चिकित्सा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिसमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ओजेम्पिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वेगोवी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोकप्रिय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मधुमेह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घटाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साइड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इफेक्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चर्चा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">शोधकर्ताओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुताबिक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लकवे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोखिम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ावा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गैस्ट्रोपैरेसिस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्थिति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span></h5>...]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<br /><h5 style="text-align:justify;" align="center"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">मधुमेह</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घटाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लकवे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोखिम</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;" align="center"><span style="color:rgb(186,55,42);"><span lang="hi" xml:lang="hi">सावधान</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सबसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस्तेमाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ओजेम्पिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वेगोवी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दुष्प्रभाव</span></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(0,0,0);"><span lang="hi" xml:lang="hi">मधुमेह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घटाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मरीज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लकवा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जानकारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चिकित्सा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिसमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ओजेम्पिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वेगोवी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोकप्रिय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मधुमेह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घटाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साइड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इफेक्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चर्चा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">शोधकर्ताओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुताबिक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लकवे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोखिम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ावा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गैस्ट्रोपैरेसिस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्थिति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मांसपेशियां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कमजोर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भोजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाचन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रक्रिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाधित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोधकर्ताओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वेगोवी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अमेरिकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाद्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">औषधि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रशासन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">एफडीए</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मंजूरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राप्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जबकि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ओजेम्पिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुमोदित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस्तेमाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टाइप</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 2 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मधुमेह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोगियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शर्करा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्तर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रबंधित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हालांकि</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ओजेम्पिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कभी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">कभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घटाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निर्धारित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दोनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोटीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेमाग्लूटाइड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इंजेक्शन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हार्मोन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ग्लूकागन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">जैसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेप्टाइड</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-1 (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">जीएलपी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-1) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाएं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मतली</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उल्टी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दस्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गैस्ट्रोइंटेस्टाइनल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">जीआई</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दुष्प्रभाव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पैदा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जानी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संबंधित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दुष्प्रभाव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पक्षाघात</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">गैस्ट्रोपैरेसिस</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अलावा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इलियस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तीव्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अग्नाशयशोथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैनसस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्वविद्यालय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अमेरिका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आयोजित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्मेलन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दौरान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रस्तुत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="en-in" xml:lang="en-in">1.85 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लाख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मरीजों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खुलासा</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिसंबर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, 2021 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">से</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 30 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">नवंबर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, 2022 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीच</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 1.85 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लाख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मरीजों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शामिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रभावों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्लेषण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दौरान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करीब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फीसदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मरीजों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गैस्ट्रोपैरेसिस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोधकर्ताओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुमान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साइड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इफेक्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गैस्ट्रोपैरेसिस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिसका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोखिम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करीब</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 66 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">फीसदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेखकों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीएलपी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-1 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">एनालॉग</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">निर्धारित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोगियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 0.04 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">फीसदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रेरित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अग्नाशयशोथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विकसित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुमान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्थिति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुभव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोखिम</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 350 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">फीसदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="en-in" xml:lang="en-in">18 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">फीसदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मरीज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रभावित</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">शोधकर्ताओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुताबिक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">नौ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रतिशत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोगियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मतली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उल्टी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काफी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घटना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गई</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जबकि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 7.5 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">फीसदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गैस्ट्रो</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">इसोफेजियल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिफ्लक्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोग</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">जीईआरडी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मामले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिले।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोधकर्ताओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करीब</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 18 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">फीसदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मरीजों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लक्षण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गैस्ट्रोपैरेसिस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संकेत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:right;" align="right"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">साभार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अमर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उजाला</span></strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">https://www.amarujala.com/india-news/most-commondiabetes-</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">and-weight-loose-drugs-pose-risk-of-stomachparalysis-2024-05-28 </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;" align="center"> </h5>
<h5 style="text-align:justify;" align="center"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">सोचने</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">समझने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्षमता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गिरावट</span></strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;" align="center"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">आइसक्रीम</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">चिप्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बर्गर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्ट्रोक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खतरा</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;" align="center"><span style="color:rgb(186,55,42);"><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">शोध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दुनिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करीब</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 14 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">फीसदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वयस्क</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 12 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">फीसदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बच्चे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अल्ट्रा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोसेस्ड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फूड्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शिकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाद्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पदार्थों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगाव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करीब</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">करीब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शराब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तंबाकू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जितना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चुका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">फ्राइज</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">चिप्स</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बर्गर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कैंडी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सॉफ्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ड्रिंक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आइसक्रीम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अल्ट्रा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोसेस्ड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फूड्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यानी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बेहद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोसेस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाद्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पदार्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शारीरिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिमागी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तौर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीमार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खुलासा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाद्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पदार्थों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोचने</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">समझने</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पढऩे</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सीखने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">याद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रखने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्षमता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गिरावट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्ट्रोक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खतरे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">मैसाचुसेट्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जनरल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हॉस्पिटल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोधकर्ताओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नतीजे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जर्नल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न्यूरोलॉजी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकाशित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अमेरिका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 45 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आयु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 30,239 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करीब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ग्यारह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नजर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रखी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गई।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोधकर्ताओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जांच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कितना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भोजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बेहद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोसेस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शुरुआत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्ट्रोक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोचने</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">समझने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सीखने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्षमता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गिरावट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कोई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इतिहास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अंत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 768 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संज्ञानात्मक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हानि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यानी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोचने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समझने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्षमता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गिरावट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जबकि</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 1,108 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्ट्रोक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समस्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आई।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="en-in" xml:lang="en-in">8 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">फीसदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्ट्रोक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समस्या</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">शोध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दुनिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करीब</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 14 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">फीसदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वयस्क</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 12 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">फीसदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बच्चे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अल्ट्रा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोसेस्ड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फूड्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शिकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाद्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पदार्थों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगाव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करीब</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">करीब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शराब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तंबाकू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जितना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चुका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">बहुत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोसेस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाद्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पदार्थों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 10 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">फीसदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इजाफे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">याददाश्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जुड़ी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समस्याओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खतरा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 16 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">फीसदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दूसरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ओर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बिना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोसेस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भोजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोखिम</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 12 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">फीसदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तरह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्ट्रोक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खतरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आठ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फीसदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जबकि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्ट्रोक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोखिम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नौ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फीसदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ध्यान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">मैसाचुसेट्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जनरल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हॉस्पिटल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोफेसर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डॉ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">डब्ल्यू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टेलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किम्बर्ली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यक्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">केवल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ध्यान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बल्कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विचार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाद्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पदार्थों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सीमित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिमाग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वस्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रखने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मददगार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साबित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नमक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 30 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लाख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मौतें</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">विश्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वास्थ्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संगठन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आंकड़े</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दर्शाते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जरूरत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नमक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">सोडियम</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दुनिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 30 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लाख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रक्तचाप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हृदय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्बन्धी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खतरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">क्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अल्ट्रा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोसेस्ड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फूड्स</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राकृतिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तरीके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राप्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाद्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्पादों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेवल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोसेस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">योग्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डीप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फ्राई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुदरती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संरचना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बदल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाद्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्पादों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अल्ट्रा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोसेस्ड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फूड्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इनमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आमतौर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चीनी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वसा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">नमक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोटीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फाइबर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:right;" align="right"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">साभार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अमर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उजाला</span></strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">https://www.amarujala.com/lifestyle/fitness/due-to-excessiveconsumption-</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">of-ice-cream-chips-and-burgers-there-is-a-risk-ofstroke-2024-05-31 </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;" align="center"> </h5>
<h5 style="text-align:justify;" align="center"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">सावधान</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मीठा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किडनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पथरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">कोल्ड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ड्रिंक्स</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">आइसक्रीम</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">केक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शौकीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सावधान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाइए।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चीनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चीजें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डायबिटीज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खतरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बल्कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किडनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पथरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आशंका</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 40% </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पत्रिका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फ्रंटियर्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छपी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिपोर्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अमेरिकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> ​</span><span lang="hi" xml:lang="hi">एशियाई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मूल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चीनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चीजें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किडनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पथरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आशंका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दूसरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जगहों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रमुख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डॉक्टर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ईन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बताते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मीठे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किडनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पथरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सीमित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मात्रा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मीठा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किडनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पथरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">शोधार्थियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऊर्जा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">२५</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">% </span><span lang="hi" xml:lang="hi">शुगर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हासिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किडनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पथरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आशंका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">८८</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">% </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जबकि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिन्हें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऊर्जा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिर्फ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">५</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">% </span><span lang="hi" xml:lang="hi">चीनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उनमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आशंका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बहुत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थी।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">गरीबों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किडनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पथरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आशंका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अमीरों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">डॉक्टर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ईन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गरीबों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किडनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पथरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आशंका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अमीरों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गरीबों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनियमित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मीठे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मात्रा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दरअसल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऊर्जा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बड़ा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हिस्सा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मीठी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चीजों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किडनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आशंका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:right;" align="right"><span lang="hi" xml:lang="hi">साभार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दैनिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भास्कर</span></h5>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>योग संदेश</category>
                                            <category>स्वास्थ्य समाचार</category>
                                            <category>2024</category>
                                            <category>जुलाई</category>
                                    

                <link>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3536/health-news</link>
                <guid>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3536/health-news</guid>
                <pubDate>Mon, 01 Jul 2024 15:38:55 +0530</pubDate>
                
                                    <dc:creator><![CDATA[योग संदेश विभाग]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>स्वास्थ्य समाचार</title>
                                    <description><![CDATA[<h5 style="text-align:left;" align="center"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेलजोल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रखने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुजुर्गों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मस्तिष्क</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिकुड़ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खतरा</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">      एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामाजिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संपर्क</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रखने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुजुर्गों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मस्तिष्क</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेलजोल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रखने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुजुर्गों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपेक्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिकुड़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परिणाम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामाजिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संपर्क</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ाकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मस्तिष्क</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपक्षय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोकना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डिमेंशिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विकास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुरक्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुझाव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">शोधकर्ताओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुधवार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न्यूरोलॉजी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जर्नल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकाशित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जापान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फुकुओका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्यूशू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्वविद्यालय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जुड़े</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेखक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तोशिहारु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निनोमिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span></h5>...]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3458/health-news"><img src="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/400/2024-12/gytgg.jpg" alt=""></a><br /><h5 style="text-align:left;" align="center"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेलजोल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रखने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुजुर्गों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मस्तिष्क</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिकुड़ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खतरा</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">   एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामाजिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संपर्क</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रखने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुजुर्गों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मस्तिष्क</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेलजोल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रखने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुजुर्गों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपेक्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिकुड़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परिणाम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामाजिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संपर्क</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ाकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मस्तिष्क</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपक्षय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोकना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डिमेंशिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विकास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुरक्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुझाव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">शोधकर्ताओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुधवार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न्यूरोलॉजी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जर्नल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकाशित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जापान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फुकुओका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्यूशू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्वविद्यालय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जुड़े</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेखक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तोशिहारु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निनोमिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामाजिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अलगाव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मस्तिष्क</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आयतन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बल्कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">केवल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दोनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संबंध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिखाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> 8896</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रतिभागियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शामिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिनकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">औसत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आयु</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> 73</span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डिमेंशिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पीड़ित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एमआरआई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बे्रन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्कैन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रतिभागियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामाजिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संपर्क</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जानने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सवाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिश्तेदारों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दोस्तों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कितनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुकालात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फोन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बातचीत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विकल्प</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सप्ताह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">महीने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कभी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">कभी।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोधकर्ताओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्लेषण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिनका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामाजिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संपर्क</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मस्तिष्क</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आयतन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तुलना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिनका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेलजोल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोधकर्ताओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बताया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मस्तिष्क</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिकुड़ना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्मृति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रभावित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डिमेंशिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोखिम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">शोधकर्ताओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बताया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मस्तिष्क</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आयतन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रभाव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डालने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अन्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उम्र</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">डायबिटीज</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ध्रूमपान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यायाम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></h5>
<h6 style="text-align:right;" align="right"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">साभार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हिन्दुस्तान</span></strong></h6>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;" align="center"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">दिमाग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नसें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कमजोर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> '</span><span lang="hi" xml:lang="hi">ठंडा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तेल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">'</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">तेल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कपूर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बेतहाशा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रयोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आंखों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोशनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिमाग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संबंधी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीमारियां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहीं</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">सिरदर्द</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">थकान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनिद्रा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दूर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अगर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ठंडे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तेल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस्तेमाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बंद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दीजिए।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तेल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिमाग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नसों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कमजोर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दर्द</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ब्रेन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैमरेज</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ब्रेन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्ट्रोक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">आंखों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोशनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समस्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ग्रसित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोगियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संख्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तेजी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महिलाएँ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पीड़ित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाजार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ब्रांड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ठंडे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तेल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेलिब्रिटी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इनका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रचार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लेकिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साइड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इफेक्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काफी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घातक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैै।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तेल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कपूर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बेतहाशा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रयोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आंखों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोशनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिमाग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तरह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीमारियां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विशेषज्ञों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मानना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ठंडे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तेल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस्तेमाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नशे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैसा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कपूर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मात्रा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">50</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मामले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">माह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीएचयू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अस्पताल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मानक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कपूर</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">बीएचयू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न्यूरोलॉजी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विभागाध्यक्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रो</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वीएन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिश्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मानक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तेल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेंकपूर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मात्रा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">11</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एमईक्यू</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">मिली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इक्वीवेलेंट</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">/</span><span lang="hi" xml:lang="hi">ली</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">.) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">होनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहिए।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेकिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कपूर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उपयोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तेल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">२०</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">२५</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एमईक्यू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कपूर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उपयोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">केस</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> 1</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नींद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आती</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">बलिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निवासी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रेमवती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देवी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">१५</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">२०</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ठंडा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तेल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्होंने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बताया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिरदर्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हेने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तेल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगीं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अगर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ठंडा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तेल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगाती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भारी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">भारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नींद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">केस</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-2</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">आधे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दर्द</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">सोनभद्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुंती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देवी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ठंडा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तेल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कभी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">कभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिरदर्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगातार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दर्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीएचयू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहुंची</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डॉक्टर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ठंडा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तेल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रयोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h6 style="text-align:right;" align="right"><span lang="hi" xml:lang="hi">साभार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हिन्दुस्तान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टाइम्स</span></h6>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">https://www.magzter.com/es/stories/newspaper/Hindustan-Times-Hindi/1696830098775</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">सांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तकलीफ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हृदय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जुड़ाव</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">दिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एन्जाइना</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हार्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अटैक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हार्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फेलियर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जन्मजात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परेशानी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एरीथमिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तकलीफ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">शरीर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जितनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कोशिका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीवित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वस्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऑक्सीजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आवश्यकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अलावा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आपके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शरीर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कार्बन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डाइऑक्साइड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छुटकारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आवश्यकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दोनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कार्यों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फेफड़ों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वस्थ्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बहुत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जरूरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फेफड़ों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छोटी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">मोटी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परेशानी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सांसें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छोटी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ध्यान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यदि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आपको</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समस्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लंबे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दूसरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीमारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लक्षण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जैसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अस्थमा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">क्रॉनिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऑब्सट्रक्टिव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पल्मोनरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डिजीज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यानी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">सीओपीडी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निमोनिया।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">सांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तकलीफ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हृदय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">दिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैसे</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">एन्जाइना</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हार्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अटैक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हार्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फेलियर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जन्मजात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परेशानी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एरीथमिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीमारियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चलते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तकलीफ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दरअसल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मांसपेशियां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कमजोर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामान्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पंप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पातीं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फेफड़ों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दबाव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यक्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तकलीफ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेटते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खांसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अलावा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पैरों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टखनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सूजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यक्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामान्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थकान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">बेचैनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारण</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">तनाव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्थिति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यक्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सबसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बेचैन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्थिति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गलत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निर्णय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दरअसल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बेचैनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हाइपर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">वेंटिलेशन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यानी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जरूरत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेना।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामान्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्थिति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 20,000 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छोड़ते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ओवर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">ब्रीदिंग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आंकड़ा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऑक्सीजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कार्बन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डाईऑक्साइड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छोड़ते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शरीर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महसूस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर्याप्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">वजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होना</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">जिसका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जितना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होगा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उतनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तकलीफ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होगी।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आपको</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मोटे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फूलने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बहुत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समस्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मस्तिष्क</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निर्देश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पैटर्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बदल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इजाफा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सक्रियता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कमी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोजमर्रा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कामों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रभावित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थोड़ा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चलने</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दौड़ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सीढ़ियां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चढ़ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परेशानी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">यूं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाएं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तकलीफ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राहत</span></strong></span></h5>
<ul>
<li style="text-align:justify;">
<h5><span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साफ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रखने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अलावा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बिस्तर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साफ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रखें।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वेंटिलेशन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ध्यान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दें।</span></h5>
</li>
<li style="text-align:justify;">
<h5><span lang="hi" xml:lang="hi">सिगरेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पीते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जल्दी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छोड़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दें।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धूम्रपान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">केवल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आपको</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिक्कत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होगी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बल्कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैंसर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गंभीर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समस्याओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आपको</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पड़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
</li>
<li style="text-align:justify;">
<h5><span lang="hi" xml:lang="hi">खाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ब्रोकोली</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गोभी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पत्ता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गोभी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पालक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चौलाई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शामिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करें।</span></h5>
</li>
<li style="text-align:justify;">
<h5><span lang="hi" xml:lang="hi">व्यायाम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुबह</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">शाम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यायाम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शुरू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दें।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ध्यान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दें</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अगर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रदूषित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शहर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कोशिश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यायाम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करें।</span></h5>
</li>
<li style="text-align:justify;">
<h5><span lang="hi" xml:lang="hi">वजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कोशिश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करें।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अमेरिकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डायबिटीज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एसोसिएशन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिपोर्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मोटापा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फेफड़े</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ढंग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाने</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">पीने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ध्यान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दें।</span></h5>
</li>
</ul>
<h6 style="text-align:right;" align="right"><span lang="hi" xml:lang="hi">साभार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दैनिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जागरण</span></h6>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">https://www.thehealthsite.com/hindi/diseases-conditions/difficulty-in-breathing-these-3-reasons-can-be-responsiblesaans-lene-me-takleef-ke-karan-as-650917/</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> </span></h5>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>योग संदेश</category>
                                            <category>स्वास्थ्य समाचार</category>
                                            <category>2024</category>
                                            <category>अप्रैल</category>
                                    

                <link>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3458/health-news</link>
                <guid>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3458/health-news</guid>
                <pubDate>Mon, 01 Apr 2024 15:34:41 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/2024-12/gytgg.jpg"                         length="86162"                         type="image/jpeg"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[योग संदेश विभाग]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>स्वास्थ्य समाचार</title>
                                    <description><![CDATA[<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(0,0,0);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">दिल्ली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युवक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महीने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगातार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाउडर</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">अब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पैरों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खड़ा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुश्किल</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">बॉडी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाउडर</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">खत्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कूल्हे</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">बॉडी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाजार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाउडर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शख्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कूल्हे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एम्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भर्ती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दोनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कूल्हे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बदलने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पड़ेगें।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिल्ली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">३२</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नवीन</span> (<span lang="hi" xml:lang="hi">परिवर्तित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नाम</span>) <span lang="hi" xml:lang="hi">ग्रेटर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैलाश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्थित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोसायटी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुरक्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गार्ड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यहां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शरीर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाउडर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सलाह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दी।</span>     </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">बकौल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नवीन</span></h5>...]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<br /><h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(0,0,0);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">दिल्ली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युवक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महीने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगातार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाउडर</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">अब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पैरों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खड़ा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुश्किल</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">बॉडी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाउडर</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">खत्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कूल्हे</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">बॉडी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाजार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाउडर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शख्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कूल्हे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एम्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भर्ती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दोनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कूल्हे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बदलने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पड़ेगें।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिल्ली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">३२</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नवीन</span> (<span lang="hi" xml:lang="hi">परिवर्तित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नाम</span>) <span lang="hi" xml:lang="hi">ग्रेटर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैलाश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्थित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोसायटी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुरक्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गार्ड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यहां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शरीर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाउडर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सलाह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दी।</span>   </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">बकौल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नवीन</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बॉडी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जल्दी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसलिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्होंने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाउडर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शुरू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्होंने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महीने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाउडर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कूल्हे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दर्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगा।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नवीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थोड़ा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिया</span>,  <span lang="hi" xml:lang="hi">लेकिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाउडर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दर्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढऩे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देशी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इलाज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कराते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मगर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हालत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कदर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खराब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थोड़ी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खड़ा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नवीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पिछले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सप्ताह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एम्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहुँचे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वहां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीमारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खुलासा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">एवैस्कुलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नेकरोसिस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पीडि़त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गार्ड</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">एम्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हड्डी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विशेषज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डॉक्टर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अरूण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुमार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाण्डे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बताया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नवीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हमारे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक्सरें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कूल्हे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तरह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खराब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चुके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हमनें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जांचे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कराई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवैस्कुलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नेकरोसिस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पीडि़त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीमारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हड्डियां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घिसने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अंतत</span>: <span lang="hi" xml:lang="hi">खत्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कगार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहुंच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">स्टेरॉइड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परेशानी</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">डॉक्टर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अरूण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाण्डेय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बताया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इतनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उम्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युवक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हालत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चकित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्होंने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मरीज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चोट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परिवार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तरह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कोई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीमारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेकिन</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हालाकि</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मरीज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बताया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लंबे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शरीर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाजार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बिकने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाउडर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैतो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समझ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">माजरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">जानवरों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाएं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युवा</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">युवा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बॉडी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फैट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मसक्युलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बॉडी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाएं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यूज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गुरेज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जानवरों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तरह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्लीनब्यूट्रोल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्लीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्लेन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नाम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुकारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसलिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ताकि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जानवरों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फैट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गोश्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुल्कों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बैन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बावजूद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ब्लैक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मार्केट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उपलब्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">आमतौर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रयोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाएं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नुकसान</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">टी3</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इंजेक्शन</span>:</strong> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तरह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नपुंसक</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">औरतों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छाती</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">भयंकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गुस्सा।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">टेस्टोसटंरोन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इंजेक्शन</span>: </strong><span lang="hi" xml:lang="hi">गुस्सा</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">मुहांसे</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">नपुंसकता</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">बाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">झडऩा।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">डेनाबोल</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">टेबलेट</span>: </strong><span lang="hi" xml:lang="hi">लीवर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बहुत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">असर।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">क्लीन</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">टेबलेट</span>: </strong><span lang="hi" xml:lang="hi">दिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दौरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पड़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">जीएचआरपी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> 6</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">इंजेक्शन</span>:</strong> <span lang="hi" xml:lang="hi">लीवर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बड़ा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होना</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">भयंकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गुस्सा।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">डेक्सोना</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">टेबलेट</span>: </strong><span lang="hi" xml:lang="hi">लीवर</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">आँखो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">असर।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">एमएमपी</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">इंजेक्शन</span>: </strong><span lang="hi" xml:lang="hi">आदत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पड़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छोडऩे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भयंकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कमजोरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महसूस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अंदेशा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मरीज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाउडर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्टेरॉइड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काफी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लंबे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मात्रा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्टेरॉइड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस्तेमाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीमारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आंशका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> </h5>
<h6 style="text-align:right;" align="right"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">डॉक्टर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अरुण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पांडे</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">एम्स</span></strong></h6>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">बाजार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नकली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भ्रमित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्पाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भरमार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जल्दी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शरीर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बिना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सलाह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फूड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सप्लीमेंट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शुरु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> </h5>
<h6 style="text-align:right;" align="right"><span style="color:rgb(0,0,0);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">जुगल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धवन</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">जिम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टे्रनर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अंतराष्ट्रीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पदक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विजेता</span></strong></span></h6>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">साभार</span> : <span lang="hi" xml:lang="hi">हिन्दुस्तान</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">https://www.livehindustan.com/national/story-caution-to-buildbody-eat-powder-now-buttocks-dead-2640286.html</h5>
<h5 style="text-align:justify;"> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">ब्रिटिश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोधकर्ताओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साढ़े</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लाख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">लिवर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैंसर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बचना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काबू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रखें</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">बीएमआई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढऩे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिवर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैंसर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खतरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">13</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रतिशत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span></strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">महिलाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तुलना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुरुष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सबसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोखिम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span></strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अगर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मोटे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आपका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आपके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुरूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बहुत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गंभीर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीमारियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोखिम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चेतावनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढऩे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाचन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तंत्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीमारियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खतरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">जिससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मध्यम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आयु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिवर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैंसर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बॉडी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इंडेक्स</span> (<span lang="hi" xml:lang="hi">बीएमआई</span>) <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रत्येक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अतिरिक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इकाई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यकृत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ट्यूमर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विकास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खतरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">१३</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रतिशत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भोजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैंसर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अग्राशय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैंसर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आंशका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्रमश</span>: <span lang="hi" xml:lang="hi">१०</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">६</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रतिशत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">यूके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बायोबैंक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राप्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डाटा</span>:</strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">ब्रिटिश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वीडिश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोधकर्ताओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्होंने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यूके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बायोबैंक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डाटाबेस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राप्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">३</span>,<span lang="hi" xml:lang="hi">५०</span>,<span lang="hi" xml:lang="hi">०००</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डाटा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्लेषण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्होंने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढऩा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैंसर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोखिम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जुड़ा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अन्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुताबिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आपके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बॉडी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इंडेक्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मॉस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रत्येक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पांच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किलोग्राम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्गमीटर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ोत्तरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुरुषों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिवर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैंसर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खतरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">३८</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फीसदी</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">जबकि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महिलाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">२५</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फीसदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">दुनियां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दो</span>-<span lang="hi" xml:lang="hi">तिहाई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आबादी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मोटापे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परेशान</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">इसमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कोई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मोटापा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लाइफस्टाइल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जुड़ी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तरह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीमारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिसकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शरीर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तरह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीमारियां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">जिसमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैंसर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जानलेवा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीमारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शामिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्टडी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिसर्च</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दुनियां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करीब</span>-<span lang="hi" xml:lang="hi">करीब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तिहाई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आबादी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मोटापे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समस्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जूझ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिसमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वयस्कों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span>-<span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बच्चों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मोटापे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खतरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तेजी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">क्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होगा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैंसर</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">कैंसर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खतरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दूसरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चीजों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निर्भर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिसमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वातावरण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जुड़े</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फैक्टर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अहम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तम्बाकू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">केमिकली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोसेस्ड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फूड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रॉडक्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैंसर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खतरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गुना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">लेकिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मोटापा</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">लाइफस्टाइल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जुड़ी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अहम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समस्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">जिससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैंसर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संभावना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिहाजा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसलिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जरुरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ताकि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अच्छे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिखें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अच्छे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कपड़े</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकें</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">बल्कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढऩे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संबंध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आपकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेहत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">नए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उपचार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उम्मीद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जगाई</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">वैज्ञानिकों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घटाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उपचार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोजा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उपचार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चूहों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पसीना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निकाला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वसा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वैज्ञानिकों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मोटापे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निपटने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस्तेमाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मनुष्यों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोधकर्ताओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रतिरक्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रणाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लक्षित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चर्बी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संभव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्होंने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साइटोकाइन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थाइमिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्ट्रोमल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिम्फोपोइटिन</span> (<span lang="hi" xml:lang="hi">टीएसएलपी</span>) <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चूहों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इलाज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रतिरक्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रणाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोटीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">जिसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वसा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">साभार</span> : <span lang="hi" xml:lang="hi">हिन्दुस्तान</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">https://www.livehindustan.com/lifestyle/story-side-effectsof-obesity-increased-weight-may-invite-risk-of-liver-cancerstudy-</h5>
<h5 style="text-align:justify;">warns-4274844.html</h5>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>योग संदेश</category>
                                            <category>स्वास्थ्य समाचार</category>
                                            <category>2024</category>
                                            <category>मार्च</category>
                                    

                <link>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3427/health-news</link>
                <guid>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3427/health-news</guid>
                <pubDate>Fri, 01 Mar 2024 15:41:45 +0530</pubDate>
                
                                    <dc:creator><![CDATA[योग संदेश विभाग]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>स्वास्थ्य समाचार</title>
                                    <description><![CDATA[<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">सावधान</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मीठा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किडनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पथरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">कोल्ड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ड्रिंक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">आइसक्रीम</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">केक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शौकीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सावधान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाइए।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चीनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चीजें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डायबिटीज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खतरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बल्कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किडनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पथरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आशंका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">४०त्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पत्रिका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फ्रंटियर्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छपी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिपोर्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अमेरिकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एशियाई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मूल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चीनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चीजें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किडनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पथरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आशंका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दूसरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जगहों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रमुख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डॉक्टर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ईन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बताते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span></h5>...]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3385/swasthya-samachar"><img src="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/400/2024-06/813.jpg" alt=""></a><br /><h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">सावधान</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मीठा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किडनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पथरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">कोल्ड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ड्रिंक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">आइसक्रीम</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">केक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शौकीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सावधान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाइए।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चीनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चीजें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डायबिटीज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खतरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बल्कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किडनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पथरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आशंका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">४०त्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पत्रिका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फ्रंटियर्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छपी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिपोर्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अमेरिकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एशियाई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मूल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चीनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चीजें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किडनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पथरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आशंका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दूसरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जगहों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रमुख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डॉक्टर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ईन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बताते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मीठे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किडनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पथरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सीमित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मात्रा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मीठा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किडनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पथरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">शोधार्थियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऊर्जा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">25%</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शुगर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हासिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किडनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पथरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आशंका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">88</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">% </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जबकि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिन्हें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऊर्जा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिर्फ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">5</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">% </span><span lang="hi" xml:lang="hi">चीनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उनमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आशंका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बहुत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थी।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">गरीबों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किडनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पथरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आशंका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अमीरों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">डॉक्टर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ईन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गरीबों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किडनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पथरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आशंका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अमीरों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गरीबों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनियमित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मीठा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मात्रा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दरअसल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऊर्जा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बड़ा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हिस्सा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मीठी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चीजों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किडनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पथरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आशंका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h6 style="text-align:right;" align="right"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">साभार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दैनिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भास्कर</span></strong></h6>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">ओवर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थिंकिंग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बचने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तरीके</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डिप्रेशन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">एंग्जाइटी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मानसिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीमारियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संकेत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है </span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">लेटते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिमाग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चलने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अच्छा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुनें</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">बिस्तर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेटते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यदि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिमाग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भविष्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">योजनाएं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पेडिंग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पड़े</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कामों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इतनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तरीके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विचार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पैदा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नींद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुश्किल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ओवर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थिंकिंग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आमतौर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तरह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहली</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अतीत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बारे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोचना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दूसरी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">भविष्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बारे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चिंता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करना।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ओवर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थिंकिंग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बड़े</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निर्णय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्षमता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घटती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यक्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विचारों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चक्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फंस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हालांकि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खुद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कोई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मानसिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीमारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लेकिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मानसिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डिप्रेशन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">एंग्जाइटी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ऑब्सेसिव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कंपल्सिव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डिसऑर्डर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संकेत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तनाव</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">परफेक्शनिज्म</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">असुरक्षास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भावना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घटना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">ओवर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थिंकिंग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहचान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाहर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निकलने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तरीके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मददगार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहचानें</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">पीडि़त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विचार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">चिंता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बारे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोचता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वयं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सबसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खराब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्थिति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कल्पना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अतीत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घटना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दोहराता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नकारात्मक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विचार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोचने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यतीत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अलावा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पीडि़त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विषय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अटक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अन्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महत्वपूर्ण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चीजों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ध्यान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> </span><span style="color:rgb(186,55,42);"><span lang="hi" xml:lang="hi">दिमाग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शांत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करें</span></span></strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">मस्तिष्क</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विचार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धाराओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिमाग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शांत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कोई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोग्राम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुनें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शांत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहानियां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़े।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दौरान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोशनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रखें।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हालांकि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनचाहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विचार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आएंगे</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लेकिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दूर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हटाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रयास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करें।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बैकग्राउण्ड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चलने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दें।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ध्यान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुस्तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोग्राम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगाएं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">स्नैप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जजमेंट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टेस्ट</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विचार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परेशान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कागज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिखें</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जैसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जॉब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बदलनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">? </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रश्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नीचे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिखें।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छोड़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दें।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वापस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आएं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्तर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गोला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगाएं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्तर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आपको</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पसंद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लेकिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अच्छी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संभावना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खुद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ईमानदारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जवाब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाएं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विचार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शांत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाएं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">खुद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सक्रिय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करें</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">फिजिकल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक्टिविटी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डिप्रेशन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">एंग्जाइटी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सहित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विभिन्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेंटल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डिसऑर्डर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घटाती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अलावा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक्सरसाइज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्रोनिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ओवरथिंकिंग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फायदेमंद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">केवल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">५</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">१०</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिनट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तेज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वॉक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिमाग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शांत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हार्मोंन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एंडॉर्फिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिलीज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अलावा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक्सरसाइज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नर्वस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिस्टम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सक्रिय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्टेज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हटाकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शांत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h6 style="text-align:right;" align="right"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">साभार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दैनिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भास्कर</span></strong></h6>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">अंधाधुंध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छोड़ें</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लिवर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खराब</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">दवाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ओवरडोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस्तेमाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घातक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सच्चाई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अंधाधुंध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिवर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तबाह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">379</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मरीजों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिवर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डैमेज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्थिति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मरीज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोफेशनलस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तकलीफ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उबरने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिरदर्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बदन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दर्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बिना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डॉक्टरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सलाह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">इसका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खुलासा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीएसवीएम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेडिकल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कॉलेज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गैस्ट्रोइंट्रालॉजी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विभाग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिर्पोट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिर्पोट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मानें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिवर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खराब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मामलों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काफी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तेजी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इजाफा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पहले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सौ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मरीजों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">केस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हिस्ट्री</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पैथोलॉजी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टेस्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अलग</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">अलग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीमारियां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आई।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मरीजों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिवर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एंजाइम्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़े</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिले।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">५६</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फीसदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गैस्ट्राइटिस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">22</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फीसदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गैस्ट्रिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अल्सर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिकांश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लीवर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुरक्षात्मक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेयर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्षतिग्रस्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिली।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">क्यों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नुकसान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> :</span></strong> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीएसवीएम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेडिकल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कॉलेज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेडिसिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रो</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">एस</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गौतम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खासकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिरदर्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सबसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लीवर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऊपरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सतह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिस्टम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बिगाड़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हाइड्रोक्लोरिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अमल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भोजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संरक्षक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गैस्ट्रिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जूस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हाइड्रोक्लोरिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एसिड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भोजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तोड़ता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाचन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एंजाइम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोटीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विभाजित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अमाशय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कवर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ताकि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेप्सिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूरे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पचाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सके।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रक्रिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अस्त</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">व्यस्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रो</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गौतम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पदार्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यदि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आपका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शरीर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पदार्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ओवरडोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोखिम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ओरवरडोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चिकित्सीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आपात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्थिति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तत्काल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चिकित्सा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ध्यान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आवश्यकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">ओवरडोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जागरूकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिवस</span></strong></span></h5>
<ul style="list-style-type:square;">
<li style="text-align:justify;">
<h5><span lang="hi" xml:lang="hi">जीएसवीएम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेडिकल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कॉलेज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गैस्ट्रोइंट्रालॉजी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विभाग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिर्पोट।</span></h5>
</li>
<li style="text-align:justify;">
<h5><span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> 371 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मरीजों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिवर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डैमेज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्थिति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आई।</span></h5>
</li>
<li style="text-align:justify;">
<h5><span lang="hi" xml:lang="hi">केस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हिस्ट्री</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पैथोलॉजी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टेस्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अलग</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">अलग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीमारियां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आई।</span></h5>
</li>
<li style="text-align:justify;">
<h5><span lang="hi" xml:lang="hi">सिरदर्द</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">शरीर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दर्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिवर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एंजाइम्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ाए।</span></h5>
</li>
<li style="text-align:justify;">
<h5><span lang="hi" xml:lang="hi">53</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फीसद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गैस्ट्राइटिस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> 22</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">फीसद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गैस्ट्रिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अल्सर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिला।</span></h5>
</li>
</ul>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">ओवरडोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दुष्प्रभाव</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">उल्टी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गंभीर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दर्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐंठन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दस्त</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">छाती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दर्द</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">चक्कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आना</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">संतुलन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समन्वय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हानि</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अनुत्तरदायी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगना</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दौरे</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">फिटिंग</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">)</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नुकसान</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">गैस्ट्रोइंट्रालॉजी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विभाग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिर्पोट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गांठ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मरीजों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">झोलाछापों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टीवी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाएं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खिला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लीवर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चौपट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्योंकि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टीबी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाएं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिवर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नुकसान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहुंचाती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">पेन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ओवर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिवर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किडनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सर्वाधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रतिकूल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रभाव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डालता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जगह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पैरासिटामॉल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रयोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिवर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुफीद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">डॉ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">विनय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुमार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हैड</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गैस्ट्रोइंट्रालॉजी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विभाग</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जीएसवीएम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेडिकल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कॉलेज</span></h5>
<h6 style="text-align:right;" align="right"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">साभार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दैनिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भास्कर</span></strong></h6>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">एसिड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिफ्लक्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाएं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लंबे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डिमेंशिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खतरा</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">नए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बताया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निश्चित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एसिड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिफ्लक्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाएं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लंबे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डिमेंशिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खतरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एसिड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिफ्लक्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एसिड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आहार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहुँचा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिकतर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भोजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेटते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाचन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समस्याएं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पैदा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोधकर्ताओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्थापित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एसिड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिफ्लक्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाएं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डिमेंशिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बल्कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">केवल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सह</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">संबंध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अमेरिकन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एकेडमी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऑफ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न्यूरोलॉजी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जर्नल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकाशित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एसिड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिफ्लक्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समस्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सीने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जलन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दर्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुभव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एसिड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिफ्लक्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गैस्ट्रोएसोफेजिएल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिफ्लक्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डिजीज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अथवा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीईआरडी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विकसित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आहार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैंसर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बदल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोटान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पम्प</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अवरोधक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एसिड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्पन्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एंजाइम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लक्षित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यानि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इनको</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नियंत्रित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सहायक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अमेरिकन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एकेडमी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऑफ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न्यूरोलॉजी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सदस्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेखिका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डॉ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कामाक्षी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लक्ष्मीनारायण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हमने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इनका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परीक्षण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगातार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लंबे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उपयोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डिमेंशिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उच्च</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोखिम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> 5712</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">एसिड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिफ्लक्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पीडि़तों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शामिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिनकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उम्र</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> 45</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">औसत</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> 75</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थी।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्लेषण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> 4.4</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एसिड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिफ्लक्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाएं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तुलना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिन्होंने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ली</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">डिमेंशिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खतरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">३३</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रतिशत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हालांकि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोधकर्ताओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सीमाएं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बताई</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">क्योंकि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रतिभागियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फोन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फालोअप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">एएनआई</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">)</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">यूपी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">सब्जी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> 11</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रतिशत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नमूने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फेल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कीटनाशक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिला</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">चाव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सब्जी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होशियार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहें।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शिमला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिर्च</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बैंगन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">टमाटर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मानक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कीटनाशकों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मात्रा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">राज्यभर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नमूनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> 11</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रतिशत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नमूने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फेल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यूपी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सरकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गंभीरता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महीने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राज्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सब्जी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">फल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मंडियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आढ़तियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बिना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रिजवेंटिव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिलाए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नमूने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एकत्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इनकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जांच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कराई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाएगी।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राष्ट्रीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मानवाधिकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आयोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राज्यों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फलों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सब्जियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मात्रा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कीटनाशक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गंभीरता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भारतीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाद्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुरक्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मानक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राधिकरण</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">एफएसएसएआई</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राज्यों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिपोर्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मांगी।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यूपी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सरकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सब्जियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> 157</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">नमूनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जांच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कराई।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसमें</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> 18</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">नमूने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फेल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यूपी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सरकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सब्जी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सर्विलांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अभियान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शुरू</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> 18</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मण्डलों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तहत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिलों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मंडिय़ों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सर्विलांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नमूना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जायेगा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लखनऊ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेरठ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रयोगशाला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जांच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भेजा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जायेगा।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">कीटनाशक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नुकसान</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तरह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">सब्जियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">त्वचा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संबंधी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आशंका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैंसर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ावा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिलता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तरह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कीटनाशकों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रभाव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बच्चों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पड़ता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उल्टी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दस्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शिकायत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">खाद्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुरक्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्तरप्रदेश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पांचवें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्थान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">स्टेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फूड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेफ्टी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इंडेक्स</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> 2022-23</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुताबिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यूपी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">केरल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पंजाब</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तमिलनाडु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मध्यप्रदेश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पांचवें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्थान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महाराष्ट्र</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कर्नाटक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">राजस्थान</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गुजरात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राज्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यूपी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काफी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पीछे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यूपी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">६</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मानकों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> 100</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> 52.5</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अंक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">नमूनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रसायनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्थिति</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">फल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सब्जी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कीटनाशक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परिणाम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एफएसएसएआई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सीमा</span></strong></span></h5>
<table style="border-collapse:collapse;width:100%;" border="1"><colgroup><col style="width:25%;" /><col style="width:25%;" /><col style="width:25%;" /><col style="width:25%;" /></colgroup>
<tbody>
<tr>
<td style="text-align:center;">
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">शिमला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिर्च</span></strong></h5>
</td>
<td style="text-align:center;">
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-in" xml:lang="en-in">  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कार्बेडाजिम</span></strong></h5>
</td>
<td style="text-align:center;"><strong>1.35</strong></td>
<td style="text-align:center;">
<p><strong>0.5</strong></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="text-align:center;">
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">बैंगन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">     </span></strong></h5>
</td>
<td style="text-align:center;">
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">थियामेथोक्सम</span></strong></h5>
</td>
<td style="text-align:center;"><strong>1.13</strong></td>
<td style="text-align:center;"><strong>0.3</strong></td>
</tr>
<tr>
<td style="text-align:center;">
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">टमाटर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> </span></strong></h5>
</td>
<td style="text-align:center;">
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">साइजोफेमिड</span></strong></h5>
</td>
<td style="text-align:center;"><strong>0.11</strong></td>
<td style="text-align:center;"><strong>0.01</strong></td>
</tr>
<tr>
<td style="text-align:center;"> </td>
<td style="text-align:center;">
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">डिफेनोकोनाजोल</span></strong></h5>
</td>
<td style="text-align:center;"><strong>0.24</strong></td>
<td style="text-align:center;"><strong>0.2</strong></td>
</tr>
<tr>
<td style="text-align:center;"> </td>
<td style="text-align:center;">
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">मेथोमिल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> </span></strong></h5>
</td>
<td style="text-align:center;"><strong>1.19</strong></td>
<td style="text-align:center;">
<p><strong>01</strong></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="text-align:center;"> </td>
<td style="text-align:center;">
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-in" xml:lang="en-in">  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मेट्रीब्यूजिन</span></strong></h5>
</td>
<td style="text-align:center;"><strong>3.36</strong></td>
<td style="text-align:center;"><strong>0.5</strong></td>
</tr>
<tr>
<td style="text-align:center;"> </td>
<td style="text-align:center;">
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">थियामेथोक्सम</span></strong></h5>
</td>
<td style="text-align:center;"><strong>0.93</strong></td>
<td style="text-align:center;"><strong>0.7</strong></td>
</tr>
<tr>
<td style="text-align:center;">
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">सेब</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">  </span></strong></h5>
</td>
<td style="text-align:center;">
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">डिफेनोकोनाजोल</span></strong></h5>
</td>
<td style="text-align:center;"><strong>0.22</strong></td>
<td style="text-align:center;"><strong>0.2</strong></td>
</tr>
<tr>
<td style="text-align:center;">
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">लीची</span></strong></h5>
</td>
<td style="text-align:center;">
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">फ्लुबेन्डियामाइड</span></strong></h5>
</td>
<td style="text-align:center;"><strong>0.896</strong></td>
<td style="text-align:center;"><strong>0.011</strong></td>
</tr>
</tbody>
</table>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">(</span><span lang="hi" xml:lang="hi">परिणाम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मात्रा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिलीग्राम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रतिकिलो</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">)</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अधिकारियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जांच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अभियान</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">नमूनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संख्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिपोर्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">२३</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अगस्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भेजने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निर्देश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फसलों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कीटनाशक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रयोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एआई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ड्रोन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उपयोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ावा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाएगा।</span></h5>
<h6 style="text-align:right;" align="right"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">साभार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हिन्दुस्तान</span></strong></h6>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>योग संदेश</category>
                                            <category>स्वास्थ्य समाचार</category>
                                            <category>2024</category>
                                            <category>जनवरी</category>
                                    

                <link>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3385/swasthya-samachar</link>
                <guid>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3385/swasthya-samachar</guid>
                <pubDate>Mon, 01 Jan 2024 15:43:43 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/2024-06/813.jpg"                         length="132636"                         type="image/jpeg"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[योग संदेश विभाग]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>स्वास्थ्य समाचार</title>
                                    <description><![CDATA[<h5 style="text-align:justify;" align="center"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">अस्थमा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हर्बल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नेबुलाइजर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उपचार</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;" align="center"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">बीएचयू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चिकित्सा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संस्थान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तैयार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आयुर्वेदिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवा</span></strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अगर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आपके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आसपास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कोई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मौसमी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एलर्जी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खांसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फूलने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अस्थमा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शिकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आपके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खुशखबरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीएचयू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आईएमएस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आयुर्वेद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विभाग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हर्बल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नेबुलाइजर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तैयार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सफलता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चूहों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ट्रायल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिसमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सफलता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस्तेमाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बच्चों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इलाज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">मौसमी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एलर्जी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">खांसी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फूलने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अस्थमा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इलाज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस्तेमाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एलोपैथिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नेबुलाइजर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मरीजों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राहत</span></h5>...]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3363/health-news"><img src="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/400/2024-07/23.jpg" alt=""></a><br /><h5 style="text-align:justify;" align="center"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">अस्थमा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हर्बल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नेबुलाइजर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उपचार</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;" align="center"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">बीएचयू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चिकित्सा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संस्थान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तैयार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आयुर्वेदिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवा</span></strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अगर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आपके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आसपास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कोई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मौसमी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एलर्जी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खांसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फूलने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अस्थमा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शिकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आपके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खुशखबरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीएचयू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आईएमएस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आयुर्वेद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विभाग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हर्बल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नेबुलाइजर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तैयार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सफलता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चूहों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ट्रायल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिसमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सफलता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस्तेमाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बच्चों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इलाज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">मौसमी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एलर्जी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">खांसी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फूलने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अस्थमा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इलाज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस्तेमाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एलोपैथिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नेबुलाइजर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मरीजों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राहत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लेकिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शरीर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हमेशा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साइड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इफेक्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खतरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीएचयू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आईएमएस</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">चिकित्सा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संस्थान</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आयुर्वेद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विभाग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हर्बल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नेबुलाइजर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">केवी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रेस्पिरेटर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोल्यूशन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तैयार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सफलता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">40 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">चूहों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ट्रायल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सफलता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डेढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 500 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बच्चों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नेबुलाइजर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राहत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रदान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फेफड़े</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समेत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अंग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कोई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नुकसान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बच्चों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गिरते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऑक्सीजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेवल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नियंत्रित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फीसद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऑक्सीजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेवल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">देश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नेबुलाइजर</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कंटकारी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">भटकटिया</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वासाका</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">अडूसा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पौधे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तैयार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विधि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तैयार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नेबुलाइजर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करीब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सप्ताह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 40 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">चूहों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ट्रायल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सफलता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हर्बल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नेबुलाइजर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डिपार्टमेंटल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिसर्च</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कमेटी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">आईएमएस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एनिमल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एथिकल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कमेटी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्लीनिकल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एथिकल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कमेटी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मान्यता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चुकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सीटीआरआई</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">क्लीनिकल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ट्रायल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिसर्च</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इंस्टीट्यूट</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">नई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिल्ली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वीकृति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रदान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तैयार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवा</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">चरक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संहिता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्णित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फार्मूले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तैयार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चरक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संहिता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्णित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">श्वास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धूमपान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विधि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बताई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फार्मूले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपनाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अडूसा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भटकटिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पत्तियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बड़े</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बर्तन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धोकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डाला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">फिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसे</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 24 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">घंटे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धीमी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आंच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उबाला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कपड़े</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छानकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पानी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अलग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पानी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उबाला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पानी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुखाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्रव्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाटर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुखाकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ड्राई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाउडर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तैयार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">चूहों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अंगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परीक्षण</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">तीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महीने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चूहों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हर्बल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नेबुलाइजर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस्तेमाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चूहों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लीवर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">किडनी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ब्रेन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">फेफड़े</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ह्रदय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टुकड़ों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आइएमएस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हिस्ट्रोपैथालाजी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जांच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कराई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गई</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इसमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सारे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अंग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामान्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिले।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राथमिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पांच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किलोग्राम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुपात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अडूसा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भटकटिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाउडर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तैयार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">बीएचयू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आयुर्वेद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुमारभृत्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विभाग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एसोसिएट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोफेसर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डॉ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रेमशंकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उपाध्याय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बताते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परिश्रम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हर्बल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नेबुलाइजर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्लीनिकल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ट्रायल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सफलता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बच्चों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इलाज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बहुत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारगर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जल्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यापक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पैमाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्पादन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिशा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कदम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाएगा।</span></h5>
<h5 style="text-align:right;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">साभार</span></strong></span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong> :</strong></span> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दैनिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जागरण</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">https://www.jagran.com/lifestyle/health-asthma-and-allergy-can-now-be-treated-with-herbal-nebulizer-prepared-atbhu-23532524.html</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;" align="center"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">मंकीपॉक्स</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : 226 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रभावी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एंटीबॉडी</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;" align="center"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">भारतीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वैज्ञानिकों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वदेशी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तकनीक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एंटीबॉडी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अवधि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पता</span></strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">कोरोना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दूसरे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तरह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वायरस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भारतीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वैज्ञानिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगातार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कामयाबी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हासिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वैज्ञानिकों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वदेशी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तकनीक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस्तेमाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मंकीपॉक्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संक्रमण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एंटीबॉडी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मंकीपॉक्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संक्रमित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोगी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीमारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खिलाफ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एंटीबॉडी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 226 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रभावी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कोरोना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वायरस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तुलना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करीब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गुना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">क्योंकि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कोरोना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वायरस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एंटीबॉडी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">माह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वैज्ञानिकों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मंकीपॉक्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संदिग्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोगियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चिकन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पॉक्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वायरस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नौंवे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्लेड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहचान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भारत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">पांचवें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एंटीबॉडी</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">आईसीएमआर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">नेशनल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इंस्टीट्यूट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऑफ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वायरोलॉजी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">एनआईवी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोधकर्ताओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिसमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बताया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 14 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जुलाई</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 2022 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भारत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मंकीपॉक्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संक्रमित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोगी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">केरल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिला।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 25 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मामले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इनमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 24 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रोगियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निगरानी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संक्रमित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पांचवे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एंटीबॉडी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शुरू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 68 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चलती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आईजीएम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एंटीबॉडी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 226 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रभावी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वैज्ञानिकों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जानकारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जर्नल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऑफ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वायरोलॉजी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकाशित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भारत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 25 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मामले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिनमें</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 10 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">केरल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 15 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मरीज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिल्ली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इनमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">केरल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मरीज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मौत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुई।</span></h5>
<h5 style="text-align:right;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">साभार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अमर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उजाला</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">https://www.amarujala.com/india-news/indian-scientistsfound-duration-of-monkeypox-antibody-is-226-days-usingindigenous-technology-2023-09-18</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">पौधा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधारित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाद्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हृदय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोग</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">डायबिटीज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खतरा</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अगर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पशु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आहार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पौधा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधारित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाद्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पदार्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बदल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कार्डियोवस्कुलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समस्या</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">टाइप</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">२</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डायबिटीज</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कोरोनरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हार्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डिजीज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समग्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मृत्यु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोखिम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काकम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मददगार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साबित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीएमसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेडिसिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पत्रिका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकाशित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">३७</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोधों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परिणामों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्लेषण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परिणाम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आहार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पौधा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधारित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाद्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पदार्थों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शामिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संभावित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वास्थ्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लाभों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जानकारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">शोधकर्ताओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निष्कर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बताता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पशु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधारित</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">रेड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोसेस्ड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मीट</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अंडा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">डेयरी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पोल्ट्री</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मक्खन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पौधे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधारित</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">नट्स</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">फलियां</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">साबुत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनाज</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जैतून</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तेल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">खाद्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पदार्थों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बदलाव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कार्डियोमेटाबोलिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वास्थ्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फायदा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहुंचाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दौरान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अगर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अंडे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नट्स</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">बादाम</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पिस्ता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदि</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बदला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हृदय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मृत्यु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कमी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संभव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">रोजाना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">५०</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ग्राम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोसेस्ड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मीट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">२८</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ग्राम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नट्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बदलने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कोरेनरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हृदय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खतरे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कमी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गई।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मक्खन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्थान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैतून</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तेल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रयोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परिणाम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गए।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तरह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अन्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शाकाहारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पौधा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधारित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाद्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पदार्थों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तरह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विकल्प</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मौजूद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भविष्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेहतमंद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भोजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:right;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">साभार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दैनिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भास्कर</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;" align="center"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">लंबी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उम्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गोल्डन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूल्स</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मैराथन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पसीना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बहाते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिंदगी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आनंद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मकसद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;" align="center"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">रिसर्चर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डैन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सबसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लंबा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">२६३</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लंबी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिंदगी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> 8</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फॉर्मूले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोजे</span></strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">रिसर्चर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डैन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ब्यूटनर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">20</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिसर्च</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">100</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उम्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">236</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लंबी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उम्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाना।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">इन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ब्लू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोजा।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दरअसर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ब्लू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्षेत्रों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जहाँ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लंबा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ब्यूटनर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जापान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ओकिनावा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इटली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सार्डिनिया</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कोस्टा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निकोया</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ग्रीस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इकारिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अमेरिका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोमा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिंडा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छानी।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यहाँ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बातचीत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ब्यूटनर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लंबी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उम्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">९</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फॉर्मूले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोजे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नियमों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मानने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आपके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खुशहाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोडऩे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मौका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="background-color:rgb(255,255,255);color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">नियमों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कोई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समझौता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">... </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जीवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परिवार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दोस्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सबसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऊपर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रखते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">; </span><span lang="hi" xml:lang="hi">भूख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">80</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">% </span><span lang="hi" xml:lang="hi">भोजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">1</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">स्वाभाविक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ें</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> :</span> </strong></span><span lang="hi" xml:lang="hi">सबसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लंबा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मैराथन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दौड़ते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पसीना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बहाते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">माहौल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आगे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढऩे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रेरित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बागवानी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">साफ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">सफाई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छोटे</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">मोटे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खुद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मशीनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मदद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आनंद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">2</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उद्देश्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जरूरी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> :</span> </strong></span><span lang="hi" xml:lang="hi">मैंने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ब्लू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दौरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वहां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कोई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कोई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जरूर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनका</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कोई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मकसद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">4</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">परिवार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सबसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहले</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> :</span></strong></span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ब्लू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">माता</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">पिता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दादा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">दादी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पीढिय़ां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रतिबद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गए।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पिछले</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> 60-70</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बच्चों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">केसाथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सबसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बिताते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">4</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिंदगी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अहम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हिस्सा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दोस्ती</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> :</span></strong></span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दीर्घायु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मजबूत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामाजिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दायरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चुनते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ओकिनावा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> 5</span><span lang="hi" xml:lang="hi">दोस्तों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समूह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनाते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">दूसरे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रतिबद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">5</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">खास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नियम</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> :</span></strong></span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ब्लू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तनाव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुभव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लेकिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिनचर्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तनाव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जापान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ओकिनावा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूर्वजों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">याद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निकाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">6</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रूल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">80</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">% :</span></strong></span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ओकिनावा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भोजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहले</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> 2500</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुराने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कन्फ्यूशियस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मंत्र</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> ‘</span><span lang="hi" xml:lang="hi">हारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हची</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बू</span>’ <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">याद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिलाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">80%</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">भर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बंद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दें।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शाम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भोजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">7</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">डाइट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साग</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">सब्जी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">:</span></strong></span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लंबा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भोजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बड़ा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हिस्सा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नट्स</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सोया</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बीन्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दालें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बाहरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खानपान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दूरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रखते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">8</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">आस्था</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> :</span></strong></span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">236</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दीर्घायु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गई</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उनमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पांच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्वास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रखते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धार्मिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समुदाय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जुड़े</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महीने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> 3.4</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आस्था</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जुड़ी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेवाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भाग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:right;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">साभार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दैनिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भास्कर</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;" align="center"><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;" align="center"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">अमीर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देशों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाशिदों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सलाह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भारतीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वैज्ञानिकों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वदेशी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तकनीक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एंटीबॉडी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अवधि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पता</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">संयुक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राष्ट्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भोजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीरो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">योजना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अमीर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देशों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सलाह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वैश्विक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कृषि</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">खाद्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उद्योग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेरिस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जलवायु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समझौते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुरूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संयुक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राष्ट्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाद्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कृषि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संगठन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">एफएओ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यापक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">योजना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनाई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">ब्लूमबर्ग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिपोर्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कॉप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">२८</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शिखर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्मेलन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दौरान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संयुक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राष्ट्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">योजना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोडमैप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकाशित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाएगा।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एफएओ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विकसित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देशों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सीमित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सलाह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जबकि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विकासशील</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देशों</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जहां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुपोषण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समस्याएं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लाइव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्टॉक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फार्मिंग</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">मांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पशुओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पालना</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुधार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आवश्यकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बताई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">खाद्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रणालियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्सर्जन</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">खेत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टेबल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दुनियांभर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ग्रीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हाउस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गैस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्सर्जन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाद्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रणालियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगभग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तिहाई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हिस्सा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुख्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समस्या</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">क्लिम</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">ईट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संस्थापक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धनुष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिनेश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अगर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अत्याधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खपत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समस्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निपटते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जलवायु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परिवर्तन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समाधान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पायेंगे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुख्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समस्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अत्याधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खपत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मार्गदर्शन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उद्देश्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सरकारों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्पष्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संदेश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लेकिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अमीर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देशों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राजनेता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आमतौर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नीतियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दूरर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">भारत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यक्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खपत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सालाना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">12</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किलो</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">एफएओ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आकड़ों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">औसत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अमेरिकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगभग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">127</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किलोग्राम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आस्ट्रेलिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">120</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किलोग्राम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अर्जेटिना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">117</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किलो</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ब्राजील</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">107</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">102</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किलो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यक्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सालाना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खपत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नाइजीरिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">7</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किलो</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">सबसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मांस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्पादन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुल्क</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">देश</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">                </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उत्पादन</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">चीन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">                 90.74</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अमेरिका</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">          48.88</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">ब्राजील</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">             29.50</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">रूस</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">                 11.35</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">भारत</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">                10.89</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">मेक्सिको</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">            7.70</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">(</span><span lang="hi" xml:lang="hi">आंकड़े</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिलियन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्रोत</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">यूएन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाद्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कृषि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संगठन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">)</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">योजना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिफारिशें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अन्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिफारिशों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मद्दों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शामिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाएगा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किसान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाद्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपशिष्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फसल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पैदा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नुकसान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उर्वरक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उपयोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्सर्जन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रमुख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्रोतों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निपटने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">असामान्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मौसम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपनाएं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अलग</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">अलग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हिसाब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिफारिशें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शामिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाएगी।</span></h5>
<h5 style="text-align:right;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">साभार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दैनिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भास्कर</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;" align="center"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">विज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">... </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रियजनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दोस्तों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महीने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जरूर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिलें</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिंदगी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उम्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाएगी</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;" align="center"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">12</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्टडी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निचोड़</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुकालात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैसा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">असर</span></strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करीबी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिश्तेदारों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घनिष्ठ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दोस्तों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महीने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कितनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिलते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">? </span><span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पिछली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">? </span><span lang="hi" xml:lang="hi">याद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जल्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिलना</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">जुलना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शुरू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दीजिए।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वैज्ञानिकों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महीने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करीबियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुकालात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जरूर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करें।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">असमय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मौत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोखिम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">यानी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिंदगी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नजरिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकारात्मक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उम्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">ग्लासगो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यूनिवर्सिटी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोधकर्ताओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रियजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दोस्तों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नियमित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिलते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अकेले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उनमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मौत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोखिम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">७७</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">% </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोधकर्ताओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यूके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बायोबैंक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">१२</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्टडी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डेटा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्लेषण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्टडी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">५७</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">औसत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उम्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">४</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">५८</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लाख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शामिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पांच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अलग</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">अलग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तरह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामाजिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संबंधों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पड़ताल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गई।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोधकर्ताओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामाजिक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अलगाव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जैसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अकेले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहना</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अक्सर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अकेलापन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महसूस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करना</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दोस्तों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परिवार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कभी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">कभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिलना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मौत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उच्च</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोखिम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जुड़ा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दोस्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परिजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिले</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उनमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हार्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संबंधी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मौत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आशंका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">५३त्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नियमित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिलने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वालों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तुलना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मौत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोखिम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">३९</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">% </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अकेले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मरने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आशंका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">४८</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">% </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जबकि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्वास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेलजोल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गतिविधियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भाग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोखिम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">कार्डियोमेटाबोलिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हेल्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रो</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जेसन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिलना</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">जुलना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सबसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अच्छी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यूनिवर्सिटी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्लीनिकल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिसर्च</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक्सपर्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डॉ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हामिश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फोस्टर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुताबिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामाजिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अलग</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">थलग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धूम्रपान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेहत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खतरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहुँचाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्पादों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नतीजतन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेहत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संबंधी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोखिम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ब्रिटिश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साइकोलॉजिकल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोसायटी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डॉ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रोमन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रेज्का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">स्टडी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इशारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अकेलेपन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामाजिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अलगाव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आयामों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारणों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समझें</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ताकि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सार्वजनिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वास्थ्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुद्दे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहचाना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सके।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुधार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामाजिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्तर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रभावी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कदम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उठा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकेंगे।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">आपके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भरोसेमंद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करीबी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बड़ा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फर्क</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यूके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चैरिटी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निदेशक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैरोलिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अब्राहम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करीबी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दोस्तों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परिवार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सदस्यों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महत्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बताता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उम्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेहत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संबंधी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चिंता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नजरअंदाज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बारे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वास्तव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आसान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करीबी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होना</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भरोसा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकें</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बड़ा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अंतर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुजुर्गों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डॉक्टर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपांइटमेंट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आने</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">जाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मदद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेशकश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेहत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आश्चर्यजनक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बेहतर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:right;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">साभार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दैनिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भास्कर</span></strong></span></h5>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>योग संदेश</category>
                                            <category>2023</category>
                                            <category>स्वास्थ्य समाचार</category>
                                            <category>दिसम्बर</category>
                                    

                <link>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3363/health-news</link>
                <guid>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3363/health-news</guid>
                <pubDate>Fri, 01 Dec 2023 21:46:01 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/2024-07/23.jpg"                         length="146377"                         type="image/jpeg"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[योग संदेश विभाग]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>स्वास्थ्य समाचार</title>
                                    <description><![CDATA[<h5 style="text-align:right;" align="right"><span lang="hi" xml:lang="hi">साभार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दैनिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भास्कार</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;" align="center"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">अमेरिका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मोटापे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बताने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जेनेटिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टेस्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मंजूरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सटीक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इलाज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकेगा</span></strong></h5>
<h4 style="text-align:justify;" align="center"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">मोटापे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाइयां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करती</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भरता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उच्च</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोटीन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भूख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फाइबर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डाइट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारगर</span></strong></span></h4>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">इन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोशल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मीडिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मोटापा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घटाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लेकिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाएं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तरीके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजन</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> 20</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">% </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">१</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">% </span><span lang="hi" xml:lang="hi">घटाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संघर्ष</span></h5>...]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3339/health-news"><img src="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/400/2024-07/4.jpg" alt=""></a><br /><h5 style="text-align:right;" align="right"><span lang="hi" xml:lang="hi">साभार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दैनिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भास्कार</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;" align="center"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">अमेरिका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मोटापे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बताने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जेनेटिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टेस्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मंजूरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सटीक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इलाज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकेगा</span></strong></h5>
<h4 style="text-align:justify;" align="center"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">मोटापे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाइयां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करती</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भरता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उच्च</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोटीन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भूख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फाइबर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डाइट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारगर</span></strong></span></h4>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">इन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोशल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मीडिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मोटापा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घटाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लेकिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाएं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तरीके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजन</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> 20</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">% </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">१</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">% </span><span lang="hi" xml:lang="hi">घटाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संघर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पड़ता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कोई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैरानी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">क्योंकि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मोटापे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजहें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अलग</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">अलग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेयो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्लिनिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेडिसिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सहायक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोफेसर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डॉ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">एंड्रेस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एकोस्टा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजहों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खुद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">१०</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेबोरेटरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">झोंक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्होंने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मोटापे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजहों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हिस्सों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बांटा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एंग्री</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ब्रेन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यानी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भूखा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मस्तिष्क</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इसमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महसूस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दूसरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हंग्री</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यानी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भूख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेट</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इसमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">दो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घण्टे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दोबारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भूख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तीसरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इमोशनल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हंग्री</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यानी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भावनात्मक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भूख</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खुद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुरस्कृत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भावात्मक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुद्दों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निपटने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जमकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चौथी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">श्रेणी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्लो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बर्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेटाबॉलिज्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुश्किल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैलोरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बर्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डॉ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">एकोस्टा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मोटापा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उपचार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दौरान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जानकारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहिए।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिसाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तौर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महसूस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डाइट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कंट्रोल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संघर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पड़ेगा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिनका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेटाबॉलिज्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुश्किल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैलोरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बर्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर्याप्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकते</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">भले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कितना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक्सरसाइज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करें।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एकोस्टा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टीम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टेस्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विकसित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहचाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मोटापे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संबंधित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्लेषण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मोटापे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अलग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परीक्षण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चिकित्सकों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोगियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बारे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्पष्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मार्गदर्शन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देगा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लक्षण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कौन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रभावी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होगी।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मोटापा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस्तेमाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अंधेरे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तीर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चलाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैसा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रैक्टिस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मोटापे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्षेत्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काफी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यापक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोखिमभरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अमेरिका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टेस्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मंजूरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करीब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">३००</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चिकित्सक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टेस्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आगे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इलिनॉय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ओबेसिटी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोसाइटी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रेसिडेंट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मोटापा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विशेषज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डॉ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जैद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जब्बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चलता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मदद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिलेगी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोगियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">श्रेणी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवाएं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डाइट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बदलाव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;" align="center"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">मोटापे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादातर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हंग्री</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ब्रेन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हंग्री</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">श्रेणी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">....</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">एकोस्टा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">४०</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">७०</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">% </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मोटापे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जेनेटिक्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिकांश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हंग्री</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हंग्री</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ब्रेन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हंग्री</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उच्च</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोटीनयुक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भोजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मददगार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीएलपी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">१</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हार्मोंन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सक्रियता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैसा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दवा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भूख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भूख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शांत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रखने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पांच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मात्रा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोटीनयुक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डाइट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहिए।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हंग्री</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ब्रेन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मात्रा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फाइबर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैलोरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भोजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहिए।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोगियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रखने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भोजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ताकि</span> </h5>
<h5 style="text-align:right;" align="right"><span lang="hi" xml:lang="hi">साभार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दैनिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भास्कार</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> </span><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">मधुमेह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वास्थ्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बजट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गुना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ा</span></strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;" align="center"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">लैंसेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुताबिक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">2021</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> 966 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अरब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डॉलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीमारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खर्च</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">विश्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सबसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तेजी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फैल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीमारियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मधुमेह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लैंसेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बताया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीमारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जेब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तेजी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दुनियां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">2021</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">966</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अरब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डॉलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">केवल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीमारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जूझने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खर्च</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गए।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">2019</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दुनियां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">46</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करोड़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीमारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शिकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सबसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मौत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शारीरिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अक्षमता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजहों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीमारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आठवां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्थान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">लगातार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खर्च</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">मुधमेह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गंभीर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीमारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">माना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इंसान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शरीर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">सेल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इंसुलिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">असंतुलन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शर्करा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्तर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ोतरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिपोर्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मधुमेह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">केवल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मरीजों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जेब</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बल्कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वास्थ्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तंत्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दबाव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बताया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मधुमेह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दुनियां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वास्थ्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खर्च</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">2045</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढक़र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">1054</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अरब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डॉलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आंशका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">भारत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मरीज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">औसतन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">15</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हजार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खर्च</span></strong></span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिपोर्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुताबिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दक्षिण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूर्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एशिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> 8.8</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">करोड़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मधुमेह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पीडि़त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिनमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">७</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">७</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करोड़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भारत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यदि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खर्च</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हिसाब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाए</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भारत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">2003</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मधुमेह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संबंधित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उपचार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यक्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">10</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हजार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रुपये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खर्च</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">2025</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">1</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लाख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">26</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हजार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रुपये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिपोर्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुताबिक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">भारत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">2015</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">2020</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मधुमेह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मरीजों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आर्थिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बोझ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मधुमेह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पीडि़त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भारतीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> 15,535</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रुपये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खर्च</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ईलाज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अलावा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ओपीडी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खर्च</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पांच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फीसदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हिस्सा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खर्च</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अगर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यक्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मधुमेह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गंभीर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अस्पताल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भर्ती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उपचार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रतिवर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खर्च</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">औसतन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">21</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फीसदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यानी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">11000</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रुपये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ोत्तरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">टाइप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">1</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टाइप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">2</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परेशानी</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">मधुमेह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टाइप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">1</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टाइप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">2</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खासकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निम्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मध्यम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देशों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीमारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वजह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आर्थिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चुनौतियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जूझना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पड़ता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> 27,193</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">स्रोतों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस्तेमाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">204</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देशों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परिणामों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वायु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रदूषण</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ध्रूमपान</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उच्च</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीएमआई</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">न्यूनतम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शारीरिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गतिविधि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शामिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महामारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पद्धति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">204</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देशों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परिणामों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एसडीआई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीएमआई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रयोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">हर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उम्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोगी</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">65-75 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उम्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मधुमेह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रसार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">20</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फीसदी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं75-79</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उम्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रसार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">24</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फीसदी।</span> </h5>
<h5 style="text-align:right;" align="right"><span lang="hi" xml:lang="hi">साभार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दैनिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भास्कार</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;" align="center"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">अमेरिका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विशेषज्ञों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">2</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हजार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राय</span></strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;" align="center"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">कम्प्यूटर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जॉब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पीठ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दर्द</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बचना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ब्रेक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">स्ट्रेचिंग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टहलना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जरुरी</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">कम्प्यूटर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लंबे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पीठ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गर्दन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दर्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कोई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पश्चिम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देशों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसे</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> ‘</span><span lang="hi" xml:lang="hi">ऑनलाइन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्पाइन</span>’<span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नाम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अमेरिका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम्प्यूटर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">२</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हजार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम्प्यूटर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आगे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बैठे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गर्दन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पीठ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दर्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सबसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बड़ा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खतरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दर्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बचने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक्सपर्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">काम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जगह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आकलन</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">मैसाचुसेट्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शारीरिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चिकित्सा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विशेषज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एडवर्ड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वेई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सबसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जगह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऑफिस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एर्गोनॉमिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहिए।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आपकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दोनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाजू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एंगल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्क्रीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आंखों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्तर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहिए।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">ब्रेक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घूमो</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">फिरो</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> :</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेयो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्लिनिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शारीरिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चिकित्सा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सहायक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोफेसर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राइडॉक्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अगर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आप</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> ‘</span><span lang="hi" xml:lang="hi">ऑनलाइन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्पाइन</span>’<span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निपटने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संभावनाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घंटे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उठने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चलने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टाइमर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करें।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिनटों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कोई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गतिविधि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गतिविधि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बेहतर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">दर्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्ट्रेच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करें</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;">‘<span lang="hi" xml:lang="hi">एवरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बॉडी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">योगा</span>’<span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेखिका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जेसामिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्टैनली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आपकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पीठ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कंधे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दर्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिम्पल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्ट्रेचिंग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आजमांए।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इन्हें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बैठे</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">बैठे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पीठ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कंधे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गर्दन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दर्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अलग</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">अलग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्टे्रचिंग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक्सरसाइज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">गर्दन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कंधों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पीठ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रभावित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">लोअर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बैक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दर्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारणों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लेकिन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> ‘</span><span lang="hi" xml:lang="hi">ऑनलाइन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्पाइन</span>’ <span lang="hi" xml:lang="hi">यानि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम्प्यूटर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संबंधित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पीठ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दर्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फोन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टैबलेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तनाव</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> ‘</span><span lang="hi" xml:lang="hi">टेक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नेक</span>’ <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विपरीत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तरह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दर्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गर्दन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कंधों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पीठ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रभावित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:right;" align="right"><span lang="hi" xml:lang="hi">साभार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> : </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दैनिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भास्कार</span></h5>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>योग संदेश</category>
                                            <category>2023</category>
                                            <category>स्वास्थ्य समाचार</category>
                                            <category>नवम्बर</category>
                                    

                <link>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3339/health-news</link>
                <guid>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3339/health-news</guid>
                <pubDate>Wed, 01 Nov 2023 21:45:54 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/2024-07/4.jpg"                         length="254012"                         type="image/jpeg"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[योग संदेश विभाग]]></dc:creator>
                            </item>

            </channel>
        </rss>
        