<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>        <rss version="2.0"
            xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
            xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
            xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">
            <channel>
                <atom:link href="https://www.patanjaliyogsandesh.com/tag/5596/%E0%A4%B8%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A4%A8-%E0%A4%A7%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AE" rel="self" type="application/rss+xml" />
                <generator>योग संदेश RSS Feed Generator</generator>
                <title>सनातन धर्म - योग संदेश</title>
                <link>https://www.patanjaliyogsandesh.com/tag/5596/rss</link>
                <description>सनातन धर्म RSS Feed</description>
                
                            <item>
                <title>सनातन धर्म, वेद धर्म, योग धर्म व संन्यास धर्म के सूत्र</title>
                                    <description><![CDATA[<p style="text-align:right;"><strong><span lang="hi" style="font-size:10pt;line-height:115%;font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">आचार्य बालकृष्ण</span></strong></p>]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/2827/ssanatan-dharma--veda-dharma--yog-dharm--va-sanyas-dharma-ke-sutra"><img src="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/400/2023-12/04.jpg" alt=""></a><br /><table style="border-collapse:collapse;width:100%;border-width:1px;background-color:#BA372A;border-color:#BA372A;" border="1"><colgroup><col style="width:99.8705%;" /></colgroup>
<tbody>
<tr>
<td style="border-width:1px;border-color:rgb(186,55,42);">
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(255,255,255);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">पूज्य स्वामी जी के रूप में एक संन्यासी का दिव्य संकल्प व गौरव देखकर लोगों में पतंजलि</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">पूज्य स्वामी जी महाराज व संन्यास के प्रति आस्था बढ़ी है। पिछले दिनों लगभग 20 हजार लोगों ने फोन कर संन्यासी बनने की इच्छा व्यक्त की है। अभी 100 से अधिक भाई-बहनों को पूज्य स्वामी जी महाराज संन्यास की दीक्षा दे रहे हैं तथा साथ ही लगभग 500 लोगों को ब्रह्मचर्य की दीक्षा देकर हम देश</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्म और संस्कृति के पुरोधाओं को तैयार कर रहे हैं।</span></strong></span></h5>
</td>
</tr>
</tbody>
</table>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">पूज्य स्वामी जी महाराज की दिव्य प्रेरणा से पतंजलि संन्यासाश्रम के तत्वावधान में शताधिक (100 से अधिक) विद्वान भाई व विदूषी बहनें रामनवमी के पावन अवसर पर संन्यास धर्म को ग्रहण कर राष्ट्रसेवा के लिए अपने आपको आहूत कर रहे हैं। यह पतंजलि व ऋषियों का कुल बढ़ रहा है। पतंजलि व पूज्य स्वामी जी के रूप में एक संन्यासी का दिव्य संकल्प व गौरव देखकर लोगों में पतंजलि</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">पूज्य स्वामी जी महाराज व संन्यास के प्रति आस्था बढ़ी है। पिछले दिनों लगभग 20 हजार लोगों ने फोन कर संन्यासी बनने की इच्छा व्यक्त की है। अभी 100 से अधिक भाई-बहनों को पूज्य स्वामी जी महाराज संन्यास की दीक्षा दे रहे हैं तथा साथ ही लगभग 500 लोगों को ब्रह्मचर्य की दीक्षा देकर हम देश</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्म और संस्कृति के पुरोधाओं को तैयार कर रहे हैं। ये सिलसिला ऐसे ही चलता रहा तो जल्द ही ऋषियुग का अवतरण होगा और हम पूज्य महाराज जी के नेतृत्व में उसके लिए पुरुषार्थ कर रहे हैं। पतंजलि के लिए यह गौरवपूर्ण अवसर है। </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">नवरात्रों की प्रतिपदा से</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">मंगलाचरण</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वस्तिवाचन के साथ हमने यह यज्ञ अनुष्ठान प्रारंभ हुआ। चारों वेदों का महायज्ञ ऐसे श्रोत्रिय विद्वानों के द्वारा प्रारंभ हुआ जिनको चारों वेद कण्ठस्थ हैं और जब वे ऋग्</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">अथर्व</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">यजु और सामवेद की ऋचाओं का पाठ एक स्वर व विधि विधान से करते देख ऐसा लगता है कि सभी देवताओं की सकारात्मक शक्ति यहाँ अवतरित हो रही हैं। ऐसा लग रहा है जैसे ऋषिग्राम में ऋषियों की परम्परा जीवंत हो रही है।</span></h5>
<h4 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">संन्यास का सार</span></strong></span></h4>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">ऋषि-ऋषिकाओं का वंश बढ़ाने के लिए</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने ऋषियों के उत्तराधिकारी</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रतिनिधि बनने के लिए</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">योगधर्म</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">वेद धर्म</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">सनातन धर्म</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">संन्यास धर्म को राष्ट्रधर्म</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">युगधर्म और विश्वधर्म के रूप में प्रतिष्ठापित करने के लिए हजारों भाई-बहन संन्यास की परम्परा में दीक्षित हो रहे हैं। पतंजलि के इन साधु-संन्यासियों का और श्रद्धामयी इन साहसी बेटियों ने अपने संपूर्ण जीवन को गुरु और भगवान के चरणों में अर्पित कर दिया</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">इससे बड़ा त्याग</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">इससे बड़ा तप क्या हो सकता है</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">इससे अधिक वे और क्या न्यौछावर कर सकते हैं। जीते-जी अपने आप को गुरु  और भगवान के चरणों में समाहित कर देना बहुत बड़ा तप है। हमारे भावी संन्यासी भाई-बहनों ने यौवन में ही इस तप को अर्जित कर लिया।</span></h5>
<h4 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">युग धर्म व विश्व धर्म है वेद धर्म</span></strong></span></h4>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">राष्ट्रीय स्तर पर हमने रामनवमी को सन्यास के लिए राष्ट्रीय पर्व जैसा बना दिया है। आज लाखों-करोड़ों लोगों के मन में संन्यास के प्रति श्रद्धा का भाव जगा है। संन्यास धर्म का हमारे सनातन धर्म में बहुत बड़ा एक शिखर स्थान है। करोड़ों की आबादी में से संन्यासी तो मु</span>_<span lang="hi" xml:lang="hi">ी भर बनेंगे लेकिन वे पूरी दुनिया को धर्म का मार्ग</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">वेद का मार्ग</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">तप का मार्ग</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">संयम का मार्ग</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">सत्य का मार्ग दिखाएँगे। पूज्य स्वामी जी ने इन चार पांच शब्दों को एक साथ जोड़कर योग धर्म नाम दिया है। वेद धर्म</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">संन्यास धर्म</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">सनातन धर्म</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">सेवा धर्म और इनको साथ जोड़कर युग धर्म</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्व धर्म बना दिया है। यह एक ऐसा क्रम है जो लोगों की समझ में आसानी से आ जाता है। </span></h5>
<h4 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">आंतरिक</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">आध्यात्मिक व राजनीतिक संविधान</span></strong></span></h4>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">हिंदू धर्म विश्व धर्म बनेगा या नहीं बनेगा</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">हिंदू राष्ट्र बनेगा या नहीं बनेगा</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">इसको लेकर के बहुत तरह के राजनीतिक और बहुत तरह के वैचारिक सिद्धांत प्रश्न उठाते हैं। लोग पूछते हैं कि देश  हिंदुत्व से चलेगा या संविधान से चलेगा</span>? <span lang="hi" xml:lang="hi">पूज्य स्वामी जी ने इसके लिए एक नया शब्द दिया कि देश और देश का शासन-प्रशासन चलेगा संविधान से और हमारे जीवन की आंतरिक व्यवस्था चलेगी हमारे वेद के विधान से। हमारे लिए राष्ट्र का संविधान सर्वोपरि है किन्तु हमारा एक आंतरिक संविधान भी तो है। हमारे सनातन धर्म में हमारा आध्यात्मिक संविधान है</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">एक राजनीतिक संविधान है</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">और यह तो यह होना ही चाहिए। राजकाज कैसे चलेगा</span>? <span lang="hi" xml:lang="hi">शासन-प्रशासन कैसे चलेगा</span>? <span lang="hi" xml:lang="hi">उसके लिए संविधान है लेकिन शासन प्रशासन के साथ-साथ </span>99<span lang="hi" xml:lang="hi">त्न हमारे जीवन के वह घटक होते हैं जो आत्मा अनुशासन से चलते हैं। यह हमारा योग धर्म</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">वेद धर्म</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">ऋषि धर्म</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">सनातन धर्म और हम सब के लिए तो हमारा संन्यास धर्म ही हमारा आंतरिक जीवन</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">आध्यात्मिक तथा वैचारिक संविधान है। सनातन धर्म ही शाश्वत सत्य है</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">यह दृष्टि हमें पूरी दुनिया में डालनी है और पूरी दुनिया इसका अनुसरण करेगी</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">और कोई रास्ता भी तो नहीं है इसके अलावा। इस दृष्टि के साथ हमें सनातन धर्म के सच्चे संन्यासी विशेषताओं के अनुगामी बनना है। हम ऋषियों के अनुगामी हैं</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">ऋषियों के वंशधर</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रतिनिधि</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके प्रतिरूप</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">एक सच्चे उत्तराधिकारी बनकर</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके सारी आध्यात्मिक विरासत को अपने जीवन में डालकर हमें एक बहुत ही पुण्य पथ पर आरोहण पाना है।</span></h5>
<h4 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">संन्यास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi"><span lang="hi" xml:lang="hi">परम्परा</span></span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">का गौरव</span></strong></span></h4>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">संन्यास जीवन का बहुत ऊंचा आरोहण है</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">जीवन में संन्यासी होने से बड़ा कोई तप और त्याग नहीं हो सकता है। अपने जीवन को</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">अपनी जवानी को</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">अपनी सारे कामनाओं को आहूत कर देना</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">यह बहुत बड़ा त्याग है</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">बहुत बड़ा तप है। इसीलिए इसी भाव चेतना से जब पिछली बार संन्यास दीक्षा कार्यक्रम में पूज्य गुरु शरणानंद जी महाराज आए तो आपको साष्टांग प्रणाम करके यह कहा था कि अब आप साधु हो गए हो</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">आप सब नारायण के रूप हो। </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">हमारे अंतर्मन में जो आप सबके लिए जो गौरव है</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">वह शब्दों की सीमाओं से परे है। वहाँ हम नि:शब्द हो जाते हैं। इतना बड़ा आपका त्याग है या तो ऐसे हमारे सभी तपोनिष्ठ</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">वैराग्यवान</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">विवेकी</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">तितिक्षु</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">मुमुक्षु</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">वेदनिष्ठ</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">गुरुनिष्ठ आप सब भाई और ऐसे ही हमारी परम तपस्विनी</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">विदुषी</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">ब्रह्मवादिनी</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">श्रद्धामई</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">यह बहने बेटियां जो अपने जीवन को इस अनुष्ठान के लिए आहूत कर रहे हैं</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रसन्नता का उत्सव मना रहे हैं कि अभी भी हमारा सनातन धर्म गौरवशाली है। आप सबके तप व त्याग से करोड़ों लोगों के हृदय में उमंग जागती है। उनके भीतर एक जुनून</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">आशा और विश्वास जगता है। यह बहुत बड़ी बात है कि हमारे सनातन धर्म</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">हमारा वेद धर्म</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">ऋषि धर्म</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">हमारे संस्कार हमारी परंपरा जिंदा रहेगी।</span></h5>
<h4 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">संन्यास धर्म सेवा धर्म</span></strong></span></h4>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">कई लोग अपने कुल व वंश के लिए आशान्वित होते हैं कि उनके कुल-वंश यशस्वी हों। प्रत्येक भारतीय एसे संन्यासी बनें या न बनें</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहे उसमें तामसिकता है</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">राजसिकता है</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहे उसमें कभी कोई दोष भी हो जाते हैं</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">लेकिन जब सनातन धर्म की बात आती है तो उसका भी सीना गौरवान्वित हो जाता है। और जब वह किसी सनातन धर्म के सच्चे संन्यासी को देखता है तो उस पापी का भी सिर उसके चरणों में झुक जाता है और वह कहता है कि नहीं</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">होना तो यही चाहिए</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">जीवन यही है। संन्यास में इतनी वीरता है</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">इसमें इतना तप-त्याग है</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">इसके पीछे अपने पूर्वजों की कितनी बड़ी पुण्याई है। जब मैं इस संन्यास धर्म की जड़ में जा कर देखता हँू कितने हजारों</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">लाखों</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">करोड़ों पूर्वजों की पुण्याई</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">तप</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">त्याग</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यक्तिगत जीवन में तप और सार्वजनिक जीवन में वैभव के संकल्प के साथ हम आगे बढ़ते हैं तो यह जीते जी ब्रह्मलोक में भगवान के आश्रय में सन्निधि में जीते ही मोक्ष</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">जीते जी स्वर्ग में रहने का</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">जीते जी जीवन की सारी पूर्णतायें</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">सारे अभिष्ट पुरा करने का कोई अनुष्ठान है जिससे जीवन का प्रयोजन जिससे पूरा हो जाता है। जीवन की समग्र उपयोगिता करो</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">यह शरीर भोग-विलास के लिए नहीं हैं</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रदर्शन के लिए नहीं हैं</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">यह इन्द्रियाँ विषय-भोग के लिए नहीं है।</span></h5>
<h4 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">संन्यास साधना</span></strong></span></h4>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">शरीर का</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">इंद्रियों का</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">मन का</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">बुद्धि का</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">जीवन का सबसे बड़ा उपयोग किसी में होता है तो वह संन्यास है। बाकी तो दुरुपयोग कर रहे हैं। सच्चा सदुपयोग जीवन की पूर्ण उपयोगिता आखिर जीवन का अंतिम साध्य क्या है</span>? <span lang="hi" xml:lang="hi">संन्यास से बड़ा कोई तप त्याग नहीं</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">संन्यास से बड़ा कोई धर्म नहीं</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">संन्यास से बड़ी कोई सेवा नहीं साधना नहीं</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">साधन नहीं</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">साध्य नहीं</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">अभिष्ट नहीं। उस संन्यास को आप सभी धारण कर रहे हो और इसमें भी बेटियों में भी काफी उत्साह है। हमको वेदों की परिकल्पना के अनुरूप विद्वान और विदुषियों के रूप में वेदनिष्ठ रहते हुए</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">ब्रह्म निष्ठ रहते हुए</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">क्षोत्रिय ब्रह्मनिष्ठ संन्यासी बनना है। सनातन धर्म में संन्यासी के दो सबसे बड़े तत्व कहे गए हैं- क्षोत्रिय व ब्रह्मनिष्ठ। आपको श्रुति व शास्त्रों में निष्णात होना है और गुरु निष्ठ</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">ब्रह्मनिष्ठ</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">आत्मनिष्ठ रहना है</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">अकाम</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">निष्काम</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">आपत्काम होकर संकल्पित होना है और धीरे-धीरे संकल्प से सिद्धि तक पहुंचना है।</span></h5>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>सम्पादकीय</category>
                                            <category>योग संदेश</category>
                                            <category>2023</category>
                                            <category>अप्रैल</category>
                                    

                <link>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/2827/ssanatan-dharma--veda-dharma--yog-dharm--va-sanyas-dharma-ke-sutra</link>
                <guid>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/2827/ssanatan-dharma--veda-dharma--yog-dharm--va-sanyas-dharma-ke-sutra</guid>
                <pubDate>Sat, 01 Apr 2023 21:58:50 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/2023-12/04.jpg"                         length="146381"                         type="image/jpeg"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[योग संदेश विभाग]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>श्रद्धेय योगऋषि परम पूज्य स्वामीजी महाराज की शाश्वत प्रज्ञा से नि:सृत शाश्वत सत्य...</title>
                                    <description><![CDATA[<h4 style="text-align:center;" align="center"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">सनातन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्म</span></strong></span></h4>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">धर्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मजहब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भेद</span>- </strong> <span lang="hi" xml:lang="hi">समग्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इतने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्नत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धार्मिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अज्ञानता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिनोंदिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यद्यपि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिथ्याज्ञान</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">अल्पज्ञान</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">भ्रान्तज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नितान्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अज्ञान</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">अंधकार</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">अंधविश्वास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शिक्षा</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">चिकित्सा</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">खेती</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यवसाय</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">घर</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">परिवार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राजनीति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्याप्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आहार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुपोषण</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">मोटापा</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">कैंसर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लाइफ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्टाइल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डिजीज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शिकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विचार</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">वाणी</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यवहार</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वभाव</span></h5>...]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/2921/shashwat-pragya-feb-2023"><img src="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/400/2023-12/112.jpg" alt=""></a><br /><h4 style="text-align:center;" align="center"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">सनातन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्म</span></strong></span></h4>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">धर्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मजहब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भेद</span>- </strong> <span lang="hi" xml:lang="hi">समग्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इतने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्नत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धार्मिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अज्ञानता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिनोंदिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यद्यपि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिथ्याज्ञान</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">अल्पज्ञान</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">भ्रान्तज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नितान्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अज्ञान</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">अंधकार</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">अंधविश्वास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शिक्षा</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">चिकित्सा</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">खेती</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यवसाय</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">घर</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">परिवार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राजनीति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्याप्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आहार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुपोषण</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">मोटापा</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">कैंसर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लाइफ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्टाइल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डिजीज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शिकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विचार</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">वाणी</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यवहार</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वभाव</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्बन्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आचरण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जनित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृत्तियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रवृत्तियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोगी</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">दु</span>:<span lang="hi" xml:lang="hi">खी</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">दरिद्र</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">अशान्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सत्य</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">मन्तव्य</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">कर्त्तव्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गन्तव्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वंचित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">शिक्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्षेत्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिशाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मूलत</span>: <span lang="hi" xml:lang="hi">अंधेरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">25</span>% <span lang="hi" xml:lang="hi">पूर्ण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाकर</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">सभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">वही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्षेत्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सर्वाधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ग्रसित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भारतीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शिक्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बोर्ड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">माध्यम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दूर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करेंगे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चिकित्सा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एलोपैथी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भयंकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दुष्परिणाम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खेती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जहरीली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खेती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किसान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आत्महत्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुचक्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तरह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फंस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तरह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नाम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दुनियां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सर्वाधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अज्ञान</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">अंधविश्वास</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">आतंकवाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परिस्थितियां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संक्षेप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> 5-10 <span lang="hi" xml:lang="hi">नैतिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मूल्यों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मानवीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मूल्यों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अच्छी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बातें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धार्मिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्माद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आतंकवाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तांडव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दुनिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भागों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बंट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गई।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मजहब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पंथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दूसरे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मानते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्म</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">भगवान</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">पूजा</span>-<span lang="hi" xml:lang="hi">पाठ</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">जप</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">तप</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">त्याग</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">तपस्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बेकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बातें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर्म</span>-<span lang="hi" xml:lang="hi">पुरुषार्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करो</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">धन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कमाओ</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">समृद्धि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संसाधन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ाओ</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">सुख</span>-<span lang="hi" xml:lang="hi">सुविधाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संसार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐश्वर्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आनन्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लो।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वेद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सनातन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दोनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पक्षों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पृथक्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तीसरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पक्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुखस्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मूलं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्म</span>: <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्मस्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मूलम्</span>-<span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थ</span>:<span lang="hi" xml:lang="hi">।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थस्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मूलं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राज्यम्।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संसार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विभिन्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कालखंडों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अच्छी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बातें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गई</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">उनको</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मजहब</span>-<span lang="hi" xml:lang="hi">मत</span>-<span lang="hi" xml:lang="hi">पंथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्प्रदाय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कालान्तर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विचार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मानने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वयं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सर्वश्रेष्ठ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शेष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निकृष्ट</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">हेय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नीच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काफिरादि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अन्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घोषणा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इनको</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हमारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मजहब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वीकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मरने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तैयार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहिए।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसलिये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यदि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मजहब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होंगे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दुनियां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युद्ध</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">संघर्ष</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">हिंसा</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">घृणा</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">बैर</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">भेदभाव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आतंकवाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगभग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खत्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सनातन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">माने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जगत्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शाश्वत्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सत्य</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">नित्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सत्य</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">वैज्ञानिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सार्वभौमिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सत्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अंग्रेजी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इंटरनल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ट्रूथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(0,0,0);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">सनातन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्वधर्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span>-</strong></span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अहिंसा</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">सत्यादि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पंच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महाव्रत</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">नैतिक</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">मानवीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मूल्य</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">श्रेष्ठ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदर्श</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मर्यादित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आचरण</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">वैज्ञानिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सार्वभौमिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दृष्टिकोण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सनातन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हिन्दुत्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्पूर्ण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भारतीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विरासत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महान्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूर्वज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आचार्यों</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">गुरुओं</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">सिद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुरुषों</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">ऋषि</span>- <span lang="hi" xml:lang="hi">ऋषिकाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तप</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">त्याग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बलिदानों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गौरवशाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अतीत</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">पुरुषार्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पराक्रमपूर्ण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रेरणायें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">योग</span>-<span lang="hi" xml:lang="hi">आयुर्वेद</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकृति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संस्कृत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">श्रेष्ठ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साधनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आत्मसात्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संस्कृति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मूलक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समृद्धि</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">अभ्युदय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मूलक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नि</span>:<span lang="hi" xml:lang="hi">श्रेयस</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रवृत्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निवृत्ति</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">भौतिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पारमार्थिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सत्यों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संयुक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिद्धि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सनातन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साध्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">हमारे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मन्तव्य</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">कर्त्तव्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गंतव्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हमारे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भीतर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दृढ़ता</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">निभ्रान्ति</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">दृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूर्ण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उदारता</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">विविधता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनेकता</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ब्रह्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महिमा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सर्वांग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुभूति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हमारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सनातन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्पूर्ण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भारत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिशा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राप्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करेगा</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">यही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मांग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युगधर्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सनातन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्मी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सर्वोपरि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मानें</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">समस्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भेदभाव</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">ऊँच</span>-<span lang="hi" xml:lang="hi">नीच</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">राग</span>-<span lang="hi" xml:lang="hi">द्वेष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दुराग्रहों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एकत्व</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">सहअस्तित्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्वबन्धुत्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आगे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ें।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रथम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राष्ट्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आर्थिक</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">राजनैतिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बौद्धिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ताकत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इतना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ायें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भारत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भारतीयों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आर्थिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राजनैतिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शक्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साम्राज्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नतमस्तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाये।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महाशक्तियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुकाबले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">श्रेष्ठतम्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हों</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दो</span>-<span lang="hi" xml:lang="hi">तीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दशक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भारत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एकसूत्रीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कार्यक्रम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चलाना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होगा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भारत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आर्थिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महाशक्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span>-<span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यक्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पतंजलि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तरह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुरुषार्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समर्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भारत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">योगदान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टाइम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एंड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टार्गेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बेस्ड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संकल्पों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">१०</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हजार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बड़े</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ब्रांड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होंगे।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">धार्मिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हरेक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सनातन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्मी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संगठित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सनातन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूर्णत</span>: <span lang="hi" xml:lang="hi">शिक्षित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दीक्षित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होगा।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राजनैतिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूर्ण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संगठित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सनातन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विरोधी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शक्तियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परास्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होगा।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गांव</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">तहसील</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्तर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रमुख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गरीब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्षेत्रों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेवा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कार्यों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मूर्तरूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होगा।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सनातन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वैदिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विरोधी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संगठित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुकाबला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होगा।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हमारे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विरोधी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कितने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शक्तिशाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हों</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">अन्तत</span>: <span lang="hi" xml:lang="hi">विजय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हमारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होगी।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महाभारत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उद्घोष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यतो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्मस्ततोजय</span>:<span lang="hi" xml:lang="hi">।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उपनिषद्</span>- <span lang="hi" xml:lang="hi">सत्यमेव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जयते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धरती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चरितार्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होगा।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यात्रा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विमान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिखा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">अत</span>: <span lang="hi" xml:lang="hi">शाब्दिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">त्रुटियां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संभव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></h5>
<p><span lang="hi" xml:lang="hi"><img src="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/2024-08/feb-2023-1.jpg" alt="feb 2023 1" width="703" height="1044"></img></span></p>
<p><span lang="hi" xml:lang="hi"><img src="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/2024-08/feb-2023-2.jpg" alt="feb 2023 2" width="661" height="969"></img></span></p>
<p><span lang="hi" xml:lang="hi"><img src="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/2024-08/feb-2023-3.jpg" alt="feb 2023 3" width="744" height="969"></img></span></p>
<p><span lang="hi" xml:lang="hi"><img src="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/2024-08/feb-2023-4.jpg" alt="feb 2023 4" width="701" height="975"></img></span></p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>शाश्वत प्रज्ञा</category>
                                            <category>योग संदेश</category>
                                            <category>2023</category>
                                            <category>फरवरी</category>
                                    

                <link>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/2921/shashwat-pragya-feb-2023</link>
                <guid>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/2921/shashwat-pragya-feb-2023</guid>
                <pubDate>Wed, 01 Feb 2023 21:59:25 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/2023-12/112.jpg"                         length="168168"                         type="image/jpeg"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[योग संदेश विभाग]]></dc:creator>
                            </item>

            </channel>
        </rss>
        