<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>        <rss version="2.0"
            xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
            xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
            xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">
            <channel>
                <atom:link href="https://www.patanjaliyogsandesh.com/tag/6337/%E0%A4%B5%E0%A5%88%E0%A4%9C%E0%A5%8D%E0%A4%9E%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%82-%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE-%E0%A4%B8%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A5%8B%E0%A4%82-%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82-%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%A8-%E0%A4%96%E0%A5%8B%E0%A4%9C--%E0%A4%9C%E0%A5%8B-%E0%A4%85%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A5%87-%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A5%87%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0-%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82-%E0%A4%AE%E0%A5%80%E0%A4%B2-%E0%A4%95%E0%A5%87-%E0%A4%AA%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%A5%E0%A4%B0-%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%AC%E0%A4%BF%E0%A4%A4-%E0%A4%B9%E0%A5%81%E0%A4%8F" rel="self" type="application/rss+xml" />
                <generator>योग संदेश RSS Feed Generator</generator>
                <title>वैज्ञानिकों द्वारा सपनों में महान खोज  जो अपने क्षेत्र में मील के पत्थर साबित हुए - योग संदेश</title>
                <link>https://www.patanjaliyogsandesh.com/tag/6337/rss</link>
                <description>वैज्ञानिकों द्वारा सपनों में महान खोज  जो अपने क्षेत्र में मील के पत्थर साबित हुए RSS Feed</description>
                
                            <item>
                <title>वैज्ञानिकों द्वारा सपनों में महान खोज  जो अपने क्षेत्र में मील के पत्थर साबित हुए</title>
                                    <description><![CDATA[<h6 class="MsoNormal" style="text-align:right;" align="right"><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">डॉ</span></strong><strong><span lang="en-gb" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="en-gb">. </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">नागेन्द्र</span></strong><strong><span lang="en-gb" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="en-gb"> '</span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">नीरज</span></strong><strong><span lang="en-gb" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="en-gb">' </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">निर्देशक</span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">व</span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">चिकित्सा</span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">प्रभारी</span></strong></h6>
<h6 class="MsoNormal" style="text-align:right;" align="right"><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">योग</span></strong><strong><span lang="en-gb" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="en-gb">-</span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">प्राकृतिक</span></strong><strong><span lang="en-gb" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="en-gb">-</span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">पंचकर्म</span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">चिकित्सा</span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">एवं</span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">अनुसंधान</span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">केन्द्र</span></strong></h6>
<h6 class="MsoNormal" style="text-align:right;" align="right"><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">योग</span></strong><strong><span lang="en-gb" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="en-gb">-</span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">ग्राम</span></strong><strong><span lang="en-gb" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="en-gb">, </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">पतंजलि</span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">योगपीठ</span></strong><strong><span lang="en-gb" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="en-gb">, </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">हरिद्वार</span></strong></h6>]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3317/great-discoveries-in-dreams-by-scientists-who-marked-milestones-in-their-fields"><img src="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/400/2024-06/484.jpg" alt=""></a><br /><h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">    प्राय</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आर</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">ई</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">एम</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">नींद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कभी</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">कभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एन</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">आर</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">ई</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">एम</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-3 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">नींद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भावातीत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अवस्था</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अतुल्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपूर्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विज्ञान</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">साहित्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चेतन</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अद्र्धचेतन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अचेतन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यक्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामूहिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अचेतन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साम्राज्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रवेश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामुहिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अचेतन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साम्राज्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अत्यन्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विशाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अन्तर्गत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यक्तिगत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामूहिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अचेतन</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पारिवारिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामूहिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अचेतन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामाजिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामूहिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राष्ट्रीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामूहिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अचेतन</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ट्राइब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एण्ड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रेस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामूहिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अचेतन</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रीमिटिव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एनसेस्टर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामूहिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अचेतन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुपर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कन्ससनेस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कॉस्मिव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कन्ससनेस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सत्ता</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> '</span><span lang="hi" xml:lang="hi">द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ग्रेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मदर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एण्ड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ओल्ड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाइज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मैन</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">Ó </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शिव</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">शक्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परमात्मा</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकृति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यक्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चेतन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहुँच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समस्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्ञान</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">विज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनन्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">असीम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्रोत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्थिति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वैश्विक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समस्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मानव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुभवों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कल्याणमय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकाश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रत्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आगार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कॉस्मिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कन्सनेस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जुड़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यक्तिगत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुभवों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृत्तियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अतिरिक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूर्वजों</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रजाति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समस्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मानव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मानव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उद्भव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विकास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भोगे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुभवों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भांति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अव्यक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संग्रहित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कभी</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">कभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनन्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">असीम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सागर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्पर्क</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सृजनात्मक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहस्यों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उद्घाटन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विभिन्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसंधान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">1.  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">महान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गणितज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">श्रीनिवास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रामानुजम</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span></strong> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हजार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मैथेमेटिकल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थियोरम्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रामानुजम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बताया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सारे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कार्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हिन्दु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देवी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नमागिरि</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> '</span><span lang="hi" xml:lang="hi">नमक्कल</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">' </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सपनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुझसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्पादित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करवाती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जटिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जटिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गणितीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सूत्रों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समाधान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करवा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सूत्रों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रामानुजम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मद्रास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैम्ब्रिज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युनिवर्सिटी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यात्रा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 20</span><span lang="hi" xml:lang="hi">वीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शताब्दी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महान्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गणितज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">    </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कैम्ब्रिज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यूनिवर्सिटी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महान्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गणितज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गॉडफ्रे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एच</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">हार्डी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिन्होंने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रामानुजम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सर्वाधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शुद्धतम</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> (Pure) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">टैलेंट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्केल</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 0 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">से</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 100 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महान्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गणितज्ञों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वंय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गॉडफे्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एच</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हार्डी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गणितीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गुण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्पन्नता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">योग्यता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लब्धांक</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> (</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">Worthy of</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">) 25 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जे</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">ई</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लिटिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वुड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 30, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">डेविड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हिलबर्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 80 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">श्रीनिवासन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 100 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">स्कोर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रामानुजम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आई</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">क्यू</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. 185 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">था।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आइन्स्टीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्टेफेन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हाकिंग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आइ</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">क्यू</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. 160 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">था।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">श्रीनिवास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रामानुजम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विषय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बताया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">असाधारण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुभव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संयुक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घटना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घटित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थी।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रंग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर्दे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तुरन्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्क्रीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हाथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निकल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिखना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रारम्भ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अत्यन्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सजग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सावधान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेरे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिमाग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भली</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">भांति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बैठ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गयी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">माँ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नमागिरि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वात्सल्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आशिष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेरे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">माँ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दृश्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हाथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दीर्घ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृत्तीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समाकल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समीकरण</span> <span lang="en-in" xml:lang="en-in">(Elliptic Integrals)</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अंक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिखे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिमाग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्पष्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समस्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गणीतीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सूत्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समझ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जितना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जल्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संभव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जगकर</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अंकों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डालता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हिन्दु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देवी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नमागिरि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राय</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मेरे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रमेय</span> <span lang="en-in" xml:lang="en-in">(Theorem)</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रस्तुत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थी</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जागकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">    </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तमिलनाडू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नमाकल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नमागिरि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अम्मा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मंदिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नरसिम्हा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वामी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कोविल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टेम्पल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परिसर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नरसिम्हा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वामी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नमागिरि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अम्मा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कमलालयम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साक्षात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दर्शन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थीं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रामानुजम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मंदिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खम्भे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मण्डपम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मध्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देवी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्मुख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बैठकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ध्यान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तपस्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देवी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इंगलैंड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वीकृति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गणित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्षेत्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अद्वितीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विलक्षण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">रामानुजम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शुद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गणित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 3999 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रमाण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गणीतीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रमेय</span> <span lang="en-in" xml:lang="en-in">(Theorem)</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रमाणिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सर्वसमिकाएं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सूत्र</span> <span lang="en-in" xml:lang="en-in">(Identities)</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुमानिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गणित</span> <span lang="en-in" xml:lang="en-in">(Conjecture)</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समीकरण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकाशित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चुके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रामानुजम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तमिलनाडू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इरोड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जन्मे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रामानुजम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैरियर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अच्छी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तरह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीता।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सन्</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 1904 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ई</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कॉलेज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्कॉलरशिप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिला</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">; </span><span lang="hi" xml:lang="hi">किन्तु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ननमैथेमेटिकल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विषय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">असफल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दूसरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मद्रास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कॉलेज</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">; </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लेकिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वहाँ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आटर्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विषय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फेल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गये।</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 1910 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ई</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रामचन्द्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेक्रेटरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऑफ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इण्डियन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मैथेमेटिक्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोसायटी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साक्षात्कार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">योग्यता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आर्थिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मदद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की।</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 1911 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ई</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मैथेमेटिक्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिद्धान्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहिला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकाशित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रामानुजम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मैथेमेटिक्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुख्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">योगदान</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> (1) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पाई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनंत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शृंखला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> (2) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मॉक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थीटा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फंक्शन</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> (3) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रामानुजम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अंक</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> (4) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सर्किल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेथड</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> (5) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">थीटा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फंक्शन</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> (6) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">एल्लिप्टिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इन्टंगरल्स</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> (7) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हाइपरजियोमेट्रिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिरिज</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> (8) 1729 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रामानुजम</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">हार्डीनम्बर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विख्यात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रामानुजम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गणितीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विलक्षण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्षमता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आईस्टीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था।</span> <span lang="en-in" xml:lang="en-in">"Pure mathematics is, in its way, the poetry or logical ideas."</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रामानुजम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 1920 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ई</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मात्र</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 32 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अल्पायु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मृत्यु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गयी।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">    </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मैट्रिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रामानुजम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आगे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ाई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">असफल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एकेडमिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डिग्री</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बावजूद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गणित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विलक्षण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्षमता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परखते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महान्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गणितज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डॉ</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जी</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">एच</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हार्डी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुशंसा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 16 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मार्च</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 1916 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बैचलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऑफ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साइंस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसंधान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधारित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डिग्री</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गयी।</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 1920 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डिग्री</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पी</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">एच</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">डी</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डिग्री</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विभूषित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 1918 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एतिहासिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रथम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अंतिम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युवा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रॉयल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोसायटी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फेलो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भारत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रथम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फेलो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चुने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गये।</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 1918 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ई</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ट्रिनिटी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कॉलेज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैम्ब्रिज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यूनिवर्सिटी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रथम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भारतीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फेलो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चुने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गये।</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 26 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">फरवरी</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 2012 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ई</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">श्री</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निवासन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रामानुजम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जन्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तिथि</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 22 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दिसम्बर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देश</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">विदेश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मैथेमेटिक्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मनाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">2.  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">आइंस्टीन</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span> </strong><span lang="hi" xml:lang="hi">सपनो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहाड़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नीचे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उतर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तेजी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोशनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पीछा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकाश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोशनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहुँचना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परन्तु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्लीपर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिसल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सितारे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ढंग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्होंने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्पीड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऑफ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लाइट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फार्मूला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आंइस्टीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किसान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनेक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गायों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विद्युत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रवाहित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाड़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अन्दर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रखता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विद्युत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बिजली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रवाहित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गायें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निकल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थी</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अचानक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किसान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विद्युत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कनेक्शन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गायें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाड़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फांद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भागने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगी।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आंइस्टिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेटाक्रोनिकल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लय</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">ताल</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">रिदम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मैक्सिकन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वेव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बदल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वप्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आइंस्टिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सापेक्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिद्धान्त</span> <span lang="en-in" xml:lang="en-in">(Theory of Relativity)</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रतिपादित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शुभ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अवसर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रदान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">3.  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ऑटो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोएवी</span> <span lang="en-in" xml:lang="en-in">(Otto Loewei)</span> <span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span></strong> <span lang="hi" xml:lang="hi">जर्मनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फार्मकोलॉजिस्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आटो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोएवी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न्यूरोट्रान्समीटर्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एसिटाइलकोलिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एसिटाइल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कोलिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रेमनींद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उभार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ावा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ावा</span> <span lang="en-in" xml:lang="en-in">(Promote)</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 20</span><span lang="hi" xml:lang="hi">वीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शताब्दी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रारम्भ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">माना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नर्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सूचनाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इलेक्ट्रिकल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिग्नल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्प्रेषित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">परन्तु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऑटो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोएवी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नर्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ट्रान्समिट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिग्नल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वैद्युतीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रासायनिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">    </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 13 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नोवेल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुरस्कार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिला।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सन्</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 1921 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ई</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्होंने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सलंग्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नर्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इम्पल्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ट्रान्समिशन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यानि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विद्युतीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रासायनिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जागकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रयोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संलग्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गये।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गये।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कागज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विचारों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डाला।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुबह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टहलते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्होंने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महसूस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मैंने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपनो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेपर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिखा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रयोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दौरान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सत्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रमाणित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नर्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सूचनाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्प्रेषण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">केमिकल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 1936 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ई</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> "</span> <span lang="en-in" xml:lang="en-in">"Theory of Chemical transmission on the nerve impulse."</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिसर्च</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नोवेल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुरस्कार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिला।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">4.</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">फ्रेडरिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बेन्टिग</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">- </span></strong><span lang="hi" xml:lang="hi">एडवान्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेडिसिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसुलिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 1923 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ई</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फेडरिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बेन्टिंग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सहयोगी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाल्से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बेस्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नोवेल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवार्ड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिला।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बेन्टिंग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मधुमेह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ग्रस्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुत्ते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पैंक्रियास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिगेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सर्जरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निकाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शर्करा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इंसुलिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मध्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संतुलन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अस्त</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">व्यस्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पैंक्रियास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीटा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेल्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इंसुलिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पैदा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पैंक्रियास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्षतिग्रस्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इन्सुलिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निकलना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बन्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डाइबिटीज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुख्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इंसुलिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">औषधि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विकसित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डाइबिटीज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ग्रस्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करोड़ों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रक्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">5.  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रेने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डेसकार्टेस</span> <span lang="en-in" xml:lang="en-in">(Rene Descartes)</span> <span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span> </strong><span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जर्मन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सैनिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्होंने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शृंखला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एनालाइटिकल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जियोमेट्री</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नींव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डाली।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">माडर्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रेशनलिज्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिद्धान्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जनक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बने।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">6.</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">डार्विन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थिअरी</span></strong> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऑफ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवोल्युशन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विकास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिद्धान्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रखा</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">; </span><span lang="hi" xml:lang="hi">परन्तु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सर्वाधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">श्रेय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एल्फ्रेड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रस्सेल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वैलेस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नाम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्होंने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ट्रापिकल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्वर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तप्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोजा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर्यावरण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुकूल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुकूल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ढ़ालने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राणी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">श्रेष्ठतम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विकास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शिखर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छूते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकार</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> '</span><span lang="hi" xml:lang="hi">थिअरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऑफ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवोल्युशन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नेचुरल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेलेक्शन</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">' </span><span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की।</span> <span lang="en-in" xml:lang="en-in">‘Survival of fitest is over get over it. We need survival of wisest and survival of awakest for age of enlightenment.’</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">7.</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गणितज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विख्यात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गोल्फर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निकोलस</span></strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 1964 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ई</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शूटिंग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दौरान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खराब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ग्रुप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारण</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 70 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">स्कोर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्होंने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्लब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जबरन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोकते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सहारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समस्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समझते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दूसरे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ग्रुप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गलती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खेल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अभूतपूर्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ढंग़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विकसित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रदर्शित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">8.  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मत्स्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीवाश्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फोसिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विशेषज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अगास्सिज</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span> </strong><span lang="hi" xml:lang="hi">मछलियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीवाश्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्पेशीज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महान्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विशेषज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लूइस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अगासिज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फॉस्सिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संरचना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संरक्षित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जटिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समस्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सप्ताह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समझने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रयास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लेकिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कोई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रगति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थी।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दो</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">तीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सूत्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भूल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गये</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">परन्तु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तीसरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रात्रि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उठकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्होंने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्केच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुबह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उठे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दंग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सूत्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्केच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रत्यक्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पड़ा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">9. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रेने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डेरूकार्टिस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साइन्टिफिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेथड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span></strong> <span lang="hi" xml:lang="hi">सभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चीजें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दुविधापूर्ण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शंका</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">शक</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">संदेह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संशयपूर्ण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डाउटफूल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रमाणित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाए।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सूत्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">- </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">क</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">)  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">किसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चीज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वीकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शक</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">संदेह</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">शंका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संशय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समाधान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जायें।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">ख</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">)  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कोई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विचार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आर्डर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुक्रम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यवस्था</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुरूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सर्वसाध्य</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सर्वाग्राही</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सर्वोपयोगी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनाकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समरूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रखना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहिए।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">ग</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">)  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सरल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सीधी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भाषा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ताकि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समझ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाये</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">छोटे</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">छोटे</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">स्टेप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाइ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्टेप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रखें।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ताकि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जटिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदमी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समझ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जायें।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समझ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जायें।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">घ</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">)  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">समस्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संभव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनेक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हिस्सों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विभक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रखने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समस्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समाधान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">च</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">)  </span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">Make Enumarations so complete and reviews so general that nothing is omitted.</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">.</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">10. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">डी</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">एन</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">ए</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दोहरे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घुमावदार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुंडलित</span> <span lang="en-in" xml:lang="en-in">(DNA Double helix)</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संरचना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">:-</span></strong> <span lang="hi" xml:lang="hi">डी</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">एन</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">ए</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संरचनात्मक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ढ़ांचे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डॉ</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जेम्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाटसन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गयी।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाटसन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सांप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दूसरे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिपटे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गुथे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">किन्तु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दूसरे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विपरीत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिशा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दृश्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाट्सन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डी</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">एन</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">ए</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संरचनाात्मक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ढ़ांचे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डी</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">एन</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">ए</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अणुओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समूह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">माता</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">पिता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वयं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पीढिय़ों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वंशानुगत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आनुवांशिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गुण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संतान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्थानांतरित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मनुष्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राणियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पैतृक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गुण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आनुवांशिकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राथमिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इकाई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">11. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">परसिसटेन्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेमोरी</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span> </strong><span lang="hi" xml:lang="hi">इसकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वैज्ञानिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साल्वाडोर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फेमस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्लॉक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्क</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 1931 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ई</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उद्घाटित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हस्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चित्रित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फोटोग्रॉफ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परसिसटेन्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेमोरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परसिसटेन्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेमोरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रीड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ओनली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेमोरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वोलाटाइल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्टोरेज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेमोरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम्प्यूटर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डाटा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पढऩा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम्प्यूटर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेमोरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्थायी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेमोरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परमानेन्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेमोरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्टोर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डाटा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम्प्यूटर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बंद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नष्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परसिसटेन्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेमोरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेन्टिग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">माडर्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आर्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">म्यूजियम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऑफ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मार्डन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आर्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न्यूयार्क</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 1931 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ई</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रखी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गयी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेल्टिेग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्लॉक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आर्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">? </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">12. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">डीमिट्रि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेण्डेलीव</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span></strong> <span lang="hi" xml:lang="hi">डीमिट्रि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेण्डेलीव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संगीतमय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नाटक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दौरान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तत्वों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आण्विक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भार</span> <span lang="en-in" xml:lang="en-in">(Atomic weight)</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भागते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखा।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गुण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अणुभार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेरिओडिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टेबल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऑफ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एलेमेन्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुई।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">13.</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नील</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बोर</span> </strong><span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सूर्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बहुत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ग्रहों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तत्वों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चक्कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगाते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तत्त्वों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आण्विक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इलेट्रॉनिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विन्यास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अटोमिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साइन्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डी</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">एन</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">ए</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मॉडल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तैयार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">? </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">14.</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फ्रेडरिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऑगस्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">केकुले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वॉनस्टे्रडोनिटज</span></strong> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सांप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूंछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दबायें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">षट्कोणीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संरचना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मनमोहक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नृत्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सृजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संरचनात्मक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लय</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">ताल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नृत्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मॉडल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कार्बनिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रसायन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रमुख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधारशिला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बेन्जिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संरचनात्मक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मॉडल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डॉ</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">केकुले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तैयार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अतुल्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">माना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">  </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">15.</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एलायस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होवे</span> </strong><span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शिकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खेलते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदिवासी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जन</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">जातियाँ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चंगुल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फंस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गये।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पकड़कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदिवासी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देवता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बलि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एलियास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देेखा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदिवासियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हाथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हथियार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नोक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छेद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बलि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गये</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लेकिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नुकीले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छेद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्होंने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिलाई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मशीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सूई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 1845 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ई</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिलाई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मशीनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विशेष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रचनात्मक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वस्त्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सभ्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समाज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मनुष्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जंगल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वासियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पृथक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">16.</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आर्टिलरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेवेलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एलेक्जेण्डर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ग्राहम</span></strong> <span lang="hi" xml:lang="hi">बेल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लैब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर्मचारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डी</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">बी</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पार्किन्सन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यूरोप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आर्टिलरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्रू</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">मैन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हाथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डिवाइस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिसकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सहायता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सटीक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निशाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नाजी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एयर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्राफ्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ध्वस्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अर्टिलरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेवलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">17.</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गूगल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संस्थापक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लैरीपेज</span></strong> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सर्जे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ब्रिन</span> <span lang="en-in" xml:lang="en-in">(Sergey Brin)</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बहुत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बड़ी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मशीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वेवसाइट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनाकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम्प्यूटर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डाउनलोड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लैरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्टेमफोर्ड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यूनिवर्सिटी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्ययन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दौरान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनावश्यक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तर्क</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शून्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विवेक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एन्जाइटी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दु</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">:</span><span lang="hi" xml:lang="hi">स्वप्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नाइटमेयर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ग्रस्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अवस्था</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उपर्युक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखा।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जागकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मध्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रात्रि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उठकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संबंधित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गणित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हिसाब</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">किताब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उलझ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गये।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिमाग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समझ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गयी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संभव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अन्दर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्होंने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गूगल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्थापना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राय</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यक्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गूगल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जुड़ा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यदि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दुनिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कल्पना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">18.</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लुडविग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीथॉवेन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महानतम</span></strong> <span lang="hi" xml:lang="hi">जर्मन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संगीतकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पियानिस्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पश्चिमी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संगीत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महानायक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्लासिकल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोमांटिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">म्यूजिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम्पोजर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्राट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">माने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सन्</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 1798 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ई</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आस</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">पास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बचपन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेकर</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 28 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उम्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुनने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिक्कत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थी।</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 44 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">साल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उम्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूर्णतया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बधिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुनने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिक्कत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वरदान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">माना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वप्नजीवी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संगीत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उठकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम्पोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पियानो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोनाटास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाद्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संगीत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सृजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">फिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम्पोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संगीत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सजाते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीथोवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">म्यूजिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिम्फोनी</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 5, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बीथोवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">म्यूजिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिम्फोनी</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 9 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीथोवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">म्यूजिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिम्फोनी</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 3, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">नवसिखुओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पियानिस्टों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बीथोवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिम्फोनी</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 5 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">शीट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">म्यूजिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बिथोवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिम्फोनी</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 9 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">शीट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">म्यूजिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्यार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">19.</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्टीफन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किंग</span></strong> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रसिद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उपन्यासकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुस्तकों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थीम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आइडिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिलता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घटनाएं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्पष्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिखते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थीं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">20.</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फ्रैंकेनस्टीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साहित्य</span> </strong><span lang="hi" xml:lang="hi">जगत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विख्यात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुस्तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेखक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वोलस्टोन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्राफ्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शैले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ग्रंथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आइडिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्लार्ड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बायरॉन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कवि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सहयोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राप्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शैली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अतिथियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भूतहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पागल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वैज्ञानिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फ्रैंकेनस्टीम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खरीद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुबह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खुशग्वार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शीतलता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रदान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहानियां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिखना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शुरू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">21.</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राबर्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लुइस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्टीवेन्सन</span> </strong><span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोकप्रिय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुस्तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डॉ</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जेकिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एण्ड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिस्टर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हाइड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मात्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सप्ताह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अन्दर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रात्रि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दौरान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डाली।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रत्येक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहानियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उपयोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">22.</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जेम्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">केमरॉन</span></strong> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टर्मिनेटर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिल्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आइडिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नाइटमेयर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यानि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डरावने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">केमरॉन</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 102</span><span lang="hi" xml:lang="hi">०</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">F </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तापमान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्होंने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डरावने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डरावनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऑँखों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राणियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखा।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आँखों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गोले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निकाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इतना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बल्कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तीव्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घूमने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">केमरॉन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इतने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डरे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सके।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राणी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आँखों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गोले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्वाला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खीच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लेकिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टर्मिनेटर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिल्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्रोनोलॉजिकल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऑडर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सन्</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 1984, 1991, 2003, 2009, 2015 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ई</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 2019 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ई</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिल्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनी।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टर्मिनेटर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काफी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सफल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिल्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खरबो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूपयों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कमाई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">23.</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिल्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निर्देशक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्रिस्टोफर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नोलन</span></strong> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कदर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डूब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अत्यन्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिलचस्प</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चित्ताकर्षक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मनमोहक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जागकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुन</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">देखने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हेतु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अद्र्धस्वप्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्थिति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेमी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कॉनशियस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भाग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्थिति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थी।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वप्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अटूट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गहरे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रेम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्बन्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सफल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सनसनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खेज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भावोन्तेजक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हर्षक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थ्रिलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिल्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सफल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निर्देशक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनाया।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">24.</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कीथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिचार्ड</span> </strong><span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुविख्यात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोकप्रिय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्वास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">असंतुष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनिंद्रा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> '</span><span lang="hi" xml:lang="hi">आई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कान्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्लिप</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">' </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> '</span><span lang="hi" xml:lang="hi">आई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कान्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गेट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेटिस्फेकशन</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">' </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जैसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गीत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिखे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एकॉस्टिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिफ्फस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गीत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिकार्ड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूर्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नींद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थेे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खर्राटेदार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नींद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 40 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मिनट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पश्चात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गीत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिकार्ड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">25.</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जार्ज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिरेरिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हण्डेल</span> </strong><span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 1741 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ई</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अग्रेजी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भाषा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मसीहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ओरटोरियो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम्पोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डबलिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसका</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 13 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अप्रैल</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> 1742 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ई</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रदर्शित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संगीत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम्पोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूकावटें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थी।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम्पोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अन्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संगीत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम्पोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मसीहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम्पोजर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यद्यपि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मालूम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीसम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काफी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सीखा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अत</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्वास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विख्यात</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> '</span><span lang="hi" xml:lang="hi">मसीहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संकीर्तन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संगीत</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">' </span><span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रचना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीसस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शुभाशिष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वरूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुई।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">26. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बीटल्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विख्यात</span> </strong><span lang="hi" xml:lang="hi">गीत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यसटर्डे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सृजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मैक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कार्टनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जागे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिरहाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संगीत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पियानो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिखा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संगीत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इतिहास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अमिट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अतुल्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घटना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थी।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">27.</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विख्यात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तृतीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोमन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्राट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैलिगुला</span> </strong><span lang="en-in" xml:lang="en-in">(Guius Julius Caesar Germanicus-nick name caligula)</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मृत्यु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूर्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मृत्यु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ग्रीक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिथोलाजी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देवता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जियूस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपोलो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वर्ग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लौटा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लेकिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दूसरे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">षड्यंत्रकारियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हत्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दी।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">28.</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अब्राहम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिंकन</span></strong> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हत्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घटना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मृत्यु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्होंने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्हाइट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हाऊस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उदास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूर्ण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आवाज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थी</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अन्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उठे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मृत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शरीर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखा</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूर्ण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मृत्युक्रन्दन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुना।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">29.</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हिटलर</span> </strong><span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रक्षक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काफी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रसिद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रथम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विश्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लड़ाई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोरों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थी।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हिटलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यूनिट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सैनिकों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पृथ्वी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाइयाँ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिक्विड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेटल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धात्विक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्रव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सैलाब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भोजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हिटलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जागा।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यग्रता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भरपूर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जागकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वहाँ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्याकुल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दूर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गये</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गये।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हिटलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्योंकि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खाइयों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आस</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">पास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पत्थर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टूटकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भरभरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हिटलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काफी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सैनिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हिटलर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मारे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गये।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">30. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अमेरिका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रथम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करोड़पति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महिला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मैडल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सी</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">जे</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">वाकर</span></strong> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करोड़पति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनाया।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बूढ़ा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदमी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सफेद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिश्रण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नुस्खा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बताया</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मजबूत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मैडम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फार्मूले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निर्मित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कास्मेटिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोडक्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मलिका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गयी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खूब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धनार्जन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">31.</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्टेफन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेयर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb"> '</span><span lang="hi" xml:lang="hi">द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ट्वाइलाइट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वेम्पायर</span> </strong><span lang="hi" xml:lang="hi">काफी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रसिद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिल्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सर्वाधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बिकने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुस्तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुस्तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिल्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कॉफी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विवादास्पद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुस्तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिल्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घृणा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बड़े</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पसन्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिरीज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिल्में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुस्तकें</span><span lang="en-gb" xml:lang="en-gb">  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकाशित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुस्तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्टेफन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेयर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आइडिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सपनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एम्पायर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आगमन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जुड़ा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हयूमैन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एम्पायर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्बन्धों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्यार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निभाते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एम्पायर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">त्वचा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सूर्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किरणों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्पार्क</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जलती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>योग संदेश</category>
                                            <category>2023</category>
                                            <category>संस्कृति एवं संस्कार</category>
                                            <category>अक्टूबर</category>
                                    

                <link>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3317/great-discoveries-in-dreams-by-scientists-who-marked-milestones-in-their-fields</link>
                <guid>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3317/great-discoveries-in-dreams-by-scientists-who-marked-milestones-in-their-fields</guid>
                <pubDate>Sun, 01 Oct 2023 21:50:20 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/2024-06/484.jpg"                         length="101772"                         type="image/jpeg"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[योग संदेश विभाग]]></dc:creator>
                            </item>

            </channel>
        </rss>
        