<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>        <rss version="2.0"
            xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
            xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
            xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">
            <channel>
                <atom:link href="https://www.patanjaliyogsandesh.com/tag/6369/%E0%A4%B5%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%9C%E0%A5%8D%E0%A4%9E-%E0%A4%95%E0%A5%80-%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A4%BE-%E0%A4%8F%E0%A4%B5%E0%A4%82-%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A3%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%BE" rel="self" type="application/rss+xml" />
                <generator>योग संदेश RSS Feed Generator</generator>
                <title>वृष्टियज्ञ की महिमा एवं प्रमाणिता - योग संदेश</title>
                <link>https://www.patanjaliyogsandesh.com/tag/6369/rss</link>
                <description>वृष्टियज्ञ की महिमा एवं प्रमाणिता RSS Feed</description>
                
                            <item>
                <title>वृष्टियज्ञ की महिमा एवं प्रमाणिता</title>
                                    <description><![CDATA[<p class="MsoNormal" style="text-align:right;margin:0in -30.65pt 8pt -7.1pt;" align="right"><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">स्वामी</span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">यज्ञदेव</span></strong><strong><span lang="en-in" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="en-in"><span>  </span></span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">पतंजलि</span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">संयासाश्रम</span></strong></p>
<p class="MsoNormal" style="text-align:right;margin:0in -30.65pt 8pt -7.1pt;" align="right"><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">पतंजलि</span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">योगपीठ</span></strong><strong><span lang="en-in" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="en-in">, </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">हरिद्वार</span></strong></p>]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3346/glory-and-certification-of-vrushtiyagya"><img src="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/400/2024-07/3.jpg" alt=""></a><br /><h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi"> सृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जगत्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राप्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनेक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्रोत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिनमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सबसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रमुख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर्जन्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राप्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किन्तु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकृति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नियमों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अन्तर्गत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राप्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कोई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अन्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मार्ग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उपाय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्तर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वेद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">निकामे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निकामे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पर्जन्यो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षतु।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">1</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तब</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">तब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेघ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बरसें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वेदों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनेक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मन्त्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आएं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्पष्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपनी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इच्छा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किन्तु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मात्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इच्छा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रयत्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होगा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रयोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होंगे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रयोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शक्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बादलों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निर्माण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कराकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसीलिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अथर्ववेद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">तन्तता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बहुधा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विसृष्टा।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">2</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कराने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आवश्यकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विविध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहिए।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">एतान्यग्ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नवतिर्नव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">त्वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आहुतान्यधिरथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सहस्रा।</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">तेभिर्वर्धस्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तन्व</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">शूर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूर्वीर्दिवो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टिमिषितो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रिरीहि।।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">3</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">अग्नि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 99 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सहस्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घृत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सहित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चरू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आहुति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अग्नि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनेक</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">ज्वालाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तीव्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आकाश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राप्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कराती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">4</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">ऋग्वेद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सूक्तगत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मन्त्रों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विचार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्पष्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वेद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टियज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करायी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनावृष्टिकाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सबका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कल्याण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संभव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अत</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राजा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टियज्ञों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आयोजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहिये।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">5</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अथर्ववेद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर्जन्य</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">बादलों</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हमारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पिता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">माता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भूमि</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पुत्रोऽहं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पृथिव्या</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पर्जन्य</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पिता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पिपर्तु।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">6</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भूमि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हमारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">माता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पृथिवी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुत्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्पन्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर्जन्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हमारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पिता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">यजुर्वेद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कामना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">शन्न</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कनिक्रदद्देव</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पर्जन्यो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अभिवर्षतु।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">7</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिव्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बादल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गरज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बिजली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हमारे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कल्याणप्रद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ओर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करें।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यास्कीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निरुक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निर्वचनपूर्वक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर्जन्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महत्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिग्दर्शन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कराया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">पर्जन्य</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्कृष्टो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जनयिता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">औषधि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वनस्पतीनाम्।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">8</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">औषधि</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वनस्पतियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्पन्नकर्ता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर्जन्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्कृष्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर्जन्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जन्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">$</span><span lang="hi" xml:lang="hi">जन्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दूसरों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">निरुक्तकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्याख्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">येन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सदनुष्ठानेन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इन्द्रप्रभृतयो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देवा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सुप्रसन्ना</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सुवृष्टिं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुर्युस्तद्</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञपदाभिधेयम्।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">9</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्तम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुष्ठान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सूर्यादि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देवतागण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुकूल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करें</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">,</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">उसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">ऋग्वेद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोमाहुतिर्भार्गव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऋषि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अग्नि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देवता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मन्त्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कामना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टिं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिवस्परि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाजमनर्वाणम्।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सहस्रिणीरिष</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">:</span><span lang="hi" xml:lang="hi">।।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">10</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">अग्नि</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सूर्यप्रकाश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेघमण्डल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कराता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करें</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">?</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">घृतं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पवस्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धारया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञेषु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देववीतम</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">:</span><span lang="hi" xml:lang="hi">।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अस्मभ्यं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टिमा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पव।।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">11</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घृत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">टपकाएं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">यजुर्वेद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 1/16 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मन्त्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षावृद्धम्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">सामवेद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साधन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">माना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">अयन्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इन्द्रो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोमो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निपूतो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बर्हिषि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एहमस्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्रवा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पिब।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">12</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मनुष्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हेतु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इन्द्रयाग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तैयार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परमेश्वर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्तुति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अग्नि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करें</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इन्द्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नामक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अग्नि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दौड़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जावे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पानकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हेतु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रचण्ड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अग्नि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेघ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तैयार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेघों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">आ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुपर्णा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अमिनन्तं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवै</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कृष्णो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नोनाव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृषभो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यदीदम्।</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">शिवाभिर्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्मयमानाभिरागात्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पतन्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिह</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">स्तनयन्त्यभ्रा।।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">13</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अग्ने</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">! </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्तम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शक्तियां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ओर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेघ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आघात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रंग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बरसने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बादल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इधर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ओर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">झुकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शान्तिदायक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुस्कुराती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बिजलियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">फिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेघ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गरजते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेघ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बरसता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">वेदों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मनुस्मृति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुख्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">माना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">अग्नौ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रास्ताहुति</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सम्यग्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदित्यमुपतिष्ठते।</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">आदित्याज्जायते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टिर्वृष्टेरन्नं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तत</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रजा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">:</span><span lang="hi" xml:lang="hi">।।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">14</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आहवनीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अग्नि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यथाविधि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आहुति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्युलोकस्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदित्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राप्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फलस्वरूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सूर्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">श्रीमद्भगवद्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गीता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">अन्नाद्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भवन्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भूतानि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर्जन्यादन्नसम्भव</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">:</span><span lang="hi" xml:lang="hi">।</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञाद्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भवति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर्जन्यो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कर्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समुद्भव</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">:</span><span lang="hi" xml:lang="hi">।।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">15</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेघ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मेघ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अन्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्पत्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्भव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मात्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वेद</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उपनिषद</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ब्राह्मणग्रन्थ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मनुस्मृति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गीता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्णित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अचूक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रयोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चुके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कोई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कोरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कल्पना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बल्कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विद्वानों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रक्रियात्मक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जगह</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">जगह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनेक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कराए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सफल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बादलों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बरसाया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अपितु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बादलों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निर्माण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अत</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">यदि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आकाश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेघाच्छादित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किन्तु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समस्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्रियाएं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अग्नि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बिना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्भव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्रजं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गच्छ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गोष्ठानं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षतु</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">16</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाक्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्पष्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुष्ठान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेघमण्डल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पृथिवी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्थान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विशेष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></h5>
<h4 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रयोग</span></strong></span></h4>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">1. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वेद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विज्ञानाचार्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वीरसेन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वेदश्रमीजी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">इन्दौर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">म</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्र</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">.) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लिखते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टियज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कराने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगभग</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 25 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">परीक्षण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेरे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्पन्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अन्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनेक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यक्तियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उनमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूर्ण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आंशिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सफलता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अवश्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">2. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">आर्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जगत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सार्वदेशिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिल्ली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 25.10.87 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अंक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">श्री</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रमेश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुनि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वानप्रस्थी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> '</span><span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महायज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पद्धति</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">' </span><span lang="hi" xml:lang="hi">नामक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिखा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिसमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्होंने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बतलाया</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 21.8.87 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">से</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 27.8.87 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्होंने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आर्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समाज</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">आदर्शनगर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जयपुर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टियज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कराया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वहां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घनघोर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुई।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">3. 1973 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आर्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समाज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नागोरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गेट</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हिसार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रांगण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वामी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अग्निदेव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भीष्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सान्निध्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सफल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आयोजन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">4. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">डॉ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">0 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कमलनारायण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आर्य</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वैदिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर्यावरणविद्</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रायपुर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीवनकाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 25 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टियज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कराए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टियज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कार्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उनकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विद्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुकरणीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टियज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्बन्धी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महर्षि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दयानन्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विचार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">1.  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होत्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्रव्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अग्नि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उनसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धुआं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भाप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्पन्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परमाणु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेघमण्डल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वायु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">फिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परस्पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बादल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टि</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">औषधि</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">औषधियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अन्न</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अन्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धातु</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">धातुओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शरीर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">17</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">2.  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मनुष्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्तम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जंगलों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रक्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जलाशयों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निर्माण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बहुत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षाओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कराते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">3.  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कराने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वायु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अग्नि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विशेष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जानते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इनको</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रेरणा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समर्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">4.  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मनुष्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेघ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सबका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पालन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उसकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृद्धि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृक्षों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगाने</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रक्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होत्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सबका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पालन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होवे।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">5.  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हेतु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उसका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुष्ठान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नाना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्पन्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहिए।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्योंकि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वायु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शुद्धि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संसार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अत्यन्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">6.  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मनुष्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अच्छी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पदार्थों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">_</span><span lang="hi" xml:lang="hi">ा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुष्ठान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहिए</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">7.  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ब्रह्मचर्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुष्ठानों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षाजल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शुद्धि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शुद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भूमि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्पन्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तृप्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">8.  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विद्वान्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुगन्धत्यादि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पदार्थों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होत्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जलों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शुद्धि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कराते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रशंसा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राप्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">9.  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सुगन्धित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्रव्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परमाणुओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वायु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आकाश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चढ़कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करवाती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अन्तरिक्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाष्प</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृद्धि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टियज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कराया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उसमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करवाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">औषधियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डाला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाष्प</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाष्प</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गैस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऊपर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बादल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विद्यमान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बादलों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृद्धि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">यही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वृद्धि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h4 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">वृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्बन्धी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महर्षि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दयानन्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पत्र</span></strong></span></h4>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">पहला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पत्र</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 10-15 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अगस्त</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 1883 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उदयपुर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महाराजा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सज्जनसिंह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिखा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- '</span><span lang="hi" xml:lang="hi">आरोग्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 10,000/- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रुपये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घृतादि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जिस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रीति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होत्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रीति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रतिवर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कराइए।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चारों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वेदों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ब्राह्मण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वरण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुपरीक्षित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धार्मिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुरुष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होत्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कराइयेगा।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">दूसरा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पत्र</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 8 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सितम्बर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 1883 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">श्रीमद्राज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">राजेश्वर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जोधपुर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नरेश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिखा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राय</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">न्यून</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 10,000/- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रुपये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घृतादि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नित्यप्रति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षाकाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महीने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होत्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कराइएगा।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वैसा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रतिवर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्भव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न्यून</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुआ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करे।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">18</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">स्वामी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दयानन्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सरस्वती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यजुर्वेद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भाष्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वरचित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अन्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ग्रन्थों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गुणयुक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हविर्द्र्रव्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उल्लेख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(35,111,161);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">यथा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अग्निहोत्रमारभ्याश्वमेधपर्यन्तेषु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञेषु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुगन्धिमिष्टपुष्ट</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">रोगनाशकगुणैर्युक्तस्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्यक्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संस्कारेण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोधितस्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्रव्यस्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वायुवृष्टिजलशुद्धिकरणार्थमग्नौ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होमो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्रियते</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तद्धारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सर्वजगत्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुखकार्येव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भवति।</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अग्निहोत्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अश्वमेध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर्यन्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर्मकाण्ड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उसमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गुणयुक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्र्रव्यों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निम्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रथम</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सुगन्धित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कस्तूरी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">केशर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अगर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तगर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">श्वेत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चन्दन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इलायची</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जायफल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जावित्री</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदि।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वितीय</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पुष्टिकारक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घृत</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दूध</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">फल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कन्द</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अन्न</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">चावल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गेहूँ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उड़द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदि।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तीसरे</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मिष्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शक्कर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">शहद</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">छुआरे</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दाख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदि।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चौथे</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रोगनाशक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोमलता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गिलोय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">औषधियाँ।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">केशर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">कस्तूरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुगन्ध</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">घृत</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">दुग्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुष्ट</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गुड़</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">शर्करा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिष्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोमलतादि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">औषधि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोगनाशक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुद्धिवृद्धि</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">शूरता</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">धीरता</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आरोग्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गुणों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पदार्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उनका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षाजल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शुद्धि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शुद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">योग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पृथिवी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पदार्थों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अत्यन्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्तमता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीवों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अग्निहोत्र</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">कर्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मनुष्यों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीवों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उपकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अत्यन्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लाभ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ईश्वर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मनुष्यों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रसन्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रयोजनों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अग्निहोत्रदि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अत्यन्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उचित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">19</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">1.      </span><span lang="hi" xml:lang="hi">यजुर्वेद</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- 22.22</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">2.      </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अथर्ववेद</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- 4.15.16</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">3.      </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ऋग्वेद</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- 10.98.10</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">4.      </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अध्यात्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुधा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- 4, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">स्वामी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विज्ञानानन्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सरस्वती</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पृष्ठ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- 289</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">5.      </span><span lang="hi" xml:lang="hi">आर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्योति</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">डॉ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रामनाथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वेदालंकार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पृष्ठ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- 237 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऋग्वेद</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- 10.98 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विचार</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">6.      </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अथर्ववेद</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- 12.1.12</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">7.      </span><span lang="hi" xml:lang="hi">यजुर्वेद</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- 36.10</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">8.      </span><span lang="hi" xml:lang="hi">यास्क</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निरुक्त</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- 10.12</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">9.      </span><span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मीमांसा</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">10.    </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ऋग्वेद</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- 2.6.5</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">11.    </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ऋग्वेद</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- 9.49.3</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">12.    </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सामवेद</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- 159</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">13.    </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ऋग्वेद</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- 1.79.2</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">14.    </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मनुस्मृति</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- 3.76</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">15.    </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गीता</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- 3.14</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">16.    </span><span lang="hi" xml:lang="hi">यजुर्वेद</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- 1.25</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">17.    </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ऋग्वेदादि</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">भाष्य</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">भूमिका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वेद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विषय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विचार</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">18.    </span><span lang="hi" xml:lang="hi">साभार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दयानन्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पत्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विज्ञापन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रामलाल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कपूर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ट्रस्ट</span> </h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">19.    </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ऋग्वेदादिभाष्यभूमिका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पृष्ठ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">४४</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">यजु</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">भाष्य</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">३</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">१</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">१९</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">.</span><span lang="hi" xml:lang="hi">२१</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">संस्कारविधि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामान्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकरण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पृष्ठ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">३७</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> </span></h5>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>यज्ञ चिकित्सा</category>
                                            <category>योग संदेश</category>
                                            <category>2023</category>
                                            <category>नवम्बर</category>
                                    

                <link>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3346/glory-and-certification-of-vrushtiyagya</link>
                <guid>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3346/glory-and-certification-of-vrushtiyagya</guid>
                <pubDate>Wed, 01 Nov 2023 21:33:13 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/2024-07/3.jpg"                         length="235285"                         type="image/jpeg"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[योग संदेश विभाग]]></dc:creator>
                            </item>

            </channel>
        </rss>
        