<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>        <rss version="2.0"
            xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
            xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
            xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">
            <channel>
                <atom:link href="https://www.patanjaliyogsandesh.com/tag/6565/%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8-%E0%A4%95%E0%A5%80-%E0%A4%89%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AA%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BF-%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5-%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82-%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%95-%E0%A4%94%E0%A4%B0-%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A4%BF-%E0%A4%B5%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%B5%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A5%E0%A4%BE" rel="self" type="application/rss+xml" />
                <generator>योग संदेश RSS Feed Generator</generator>
                <title>जीवन की उत्पत्ति जीव में सामाजिक और जाति व्यवस्था - योग संदेश</title>
                <link>https://www.patanjaliyogsandesh.com/tag/6565/rss</link>
                <description>जीवन की उत्पत्ति जीव में सामाजिक और जाति व्यवस्था RSS Feed</description>
                
                            <item>
                <title>जीवन की उत्पत्ति जीव में सामाजिक और जाति व्यवस्था</title>
                                    <description><![CDATA[<p class="MsoNormal" style="text-align:right;" align="right"><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">डॉ</span></strong><strong><span lang="en-in" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="en-in">. </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">चंद्र</span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">बहादुर</span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">थापा</span></strong><strong><span lang="en-in" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="en-in"><span>  </span></span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">वित्त</span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">एवं</span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">विधि</span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">सलाहकार</span></strong></p>
<p class="MsoNormal" style="text-align:right;" align="right"><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">भारतीय</span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">शिक्षा</span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">बोर्ड</span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">एवं</span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">विधि</span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">परामर्शदाता</span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">पतंजलि</span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">समूह</span></strong></p>]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3461/origin-of-life-social-and-caste-system-in-living-beings"><img src="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/400/2024-12/origin-of-life.jpg" alt=""></a><br /><h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">    आधुनिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शुरुवात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वापर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समापन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महायोगी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जगद्गुरु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भगवान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कृष्ण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महाप्रयाण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महाराज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परीक्षित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कलि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अभय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">माना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अद्यतन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शोध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कार्यों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शास्त्रों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कल्प</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">गणना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लय</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रलय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घटनाक्रम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तारतम्य</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इत्यादि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सिद्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चुका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रत्येक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 100 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भौगोलिक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सामाजिक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">राजनैतिक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वैज्ञानिक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मानव</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">संघर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जन्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घटनाएं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सहित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महामारी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्राकृतिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आपदाएं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इत्यादि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घटनाक्रम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मानव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामाजिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यवस्था</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीवनचर्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनेकों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अकल्पनीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परिवर्तन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिनमे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यवस्था</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यतिक्रम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यवस्था</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उलट</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">पलट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अराजकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूपी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भीड़तंत्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वाभाविक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रक्रिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्रम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चौरासी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लाख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">योनियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सर्वोच्च</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोपानों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">श्रेष्ठता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रतिरूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मानव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विचित्रताएं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकटीकरण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">श्रेष्ठता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विकास</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">क्रम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकारात्मक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नकारात्मक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शक्तियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पराकाष्ठा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहुँचने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निरंतर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संघर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चलता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वभावत</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सकारात्मकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सहनशीलता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गुणों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नकारात्मकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आक्रामक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दमनकारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कार्यों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रतिफल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यवस्था</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चालित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आचार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">व्यवहार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शनै</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">शनै</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">समाज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आसुरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्पदा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परिवर्तित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अंत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सत्ता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुधार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पड़ता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">यथा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span></h5>
<h5 style="text-align:center;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">यदा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यदा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्मस्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ग्लानिर्भवति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भारत।</span> </strong></span></h5>
<h5 style="text-align:center;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">अभ्युत्थानमधर्मस्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तदात्मानं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सृजाम्यहम्।।</span> </strong></span></h5>
<h5 style="text-align:center;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">परित्राणाय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साधूनां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विनाशाय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">च</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दुष्कृताम्।</span> </strong></span></h5>
<h5 style="text-align:center;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">धर्मसंस्थापनार्थाय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्भवामि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युगे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युगे।।</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:center;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="en-in" xml:lang="en-in">(</span><span lang="hi" xml:lang="hi">श्रीमद्भगवद्गीता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अध्याय</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 4, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">श्लोक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 7 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">और</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 8)</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">   अर्थात</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धर्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हानि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तब</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">तब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हूँ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हूँ।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधर्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तब</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">तब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हूँ।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सज्जन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रक्षा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दुष्टों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विनाश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">धर्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्थापना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हूँ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युग</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">युग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जन्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हूँ।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्तमान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भारत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 2023 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कलियुग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 5,125</span><span lang="hi" xml:lang="hi">वाँ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">और</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 4,26,875 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाकी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अत</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उथल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">पथल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अभी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिखाई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शुरुवाती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">आगे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घटनाक्रम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोच</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्या</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">क्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परिवर्तन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकारात्मकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नकारात्मकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्या</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">क्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पराकाष्ठा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परिदृश्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होंगे</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">क्या</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">क्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पड़ेगा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सुनना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पड़ेगा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">भोगना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पड़ेगा।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कितने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महावीर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कितने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुद्ध</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कितने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीसस</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कितने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पैगम्बर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कितने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नानक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इत्यादि</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">इत्यादि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आएंगे</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">समयानुकूल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परिस्थितियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुधार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">यथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 70/75 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इंटरनेट</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">/</span><span lang="hi" xml:lang="hi">क्लाउड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कंप्यूटिंग</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">/</span><span lang="hi" xml:lang="hi">डिजिटल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पेमेंट्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इत्यादि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अकल्पनीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दैनिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आवश्यकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आगे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्या</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">क्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आविष्कार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होंगे</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">? </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कैसी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीवनचर्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होगी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">? </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कल्पना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कैसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मानें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वोट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लालची</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नेताओं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पिछलग्गू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथाकथित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विद्वान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समाज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुधारक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सम्बन्धी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्याख्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यथावत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहेंगे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हाँ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अकाट्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यवस्था</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सदा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहेंगे</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">क्योंकि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शाश्वत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सत्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्गीकरण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रशासन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यवस्थापन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">संगठन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">विधायी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एवं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न्यायिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यवस्था</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रत्यक्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अप्रत्यक्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रयोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहेगा।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><strong><span style="color:rgb(224,62,45);"><span lang="hi" xml:lang="hi">लय</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रलय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मन्वन्तरें</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">मानव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विकास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ण</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">व्यवस्था</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परमतत्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ओर</span></span></strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकृति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुकूलन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैव</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">विकास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्रम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गुणों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्तरोत्तर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निक्रिष्टता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्कृष्टता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परमात्मा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तत्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ओर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ईश्वरत्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गणना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वैदिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाङ्मय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आयु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गणना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मनुस्मृति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">श्लोकों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- </span></h5>
<h5 style="text-align:center;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">अत्वार्याहु</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सहस्त्राणि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षाणां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तत्कृतं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युगम्।</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:center;"><span style="color:rgb(224,62,45);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">तस्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यावच्छतो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सन्ध्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सन्ध्यांशश्च</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विध</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">:</span><span lang="hi" xml:lang="hi">।।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> -</span><span lang="hi" xml:lang="hi">मनु</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. 1.69</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दैवीयुग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिनमें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">रात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्णन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">चार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हजार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिव्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सतयुग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सतयुग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जितने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिव्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 400 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संध्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उतने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 400 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सन्ध्यांश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:center;"><strong><span style="color:rgb(186,55,42);"><span lang="hi" xml:lang="hi">इतंरेषु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ससन्ध्येषु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ससध्यांशेषु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">च</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">त्रिषु।</span> </span></strong></h5>
<h5 style="text-align:center;"><strong><span style="color:rgb(186,55,42);"><span lang="hi" xml:lang="hi">एकापायेन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वत्र्तन्ते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सहस्त्राणि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शतानि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">च।।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> -</span><span lang="hi" xml:lang="hi">मनु</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. 1.70</span></span></strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अन्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तीन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">त्रेता</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">द्वापर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कलियुग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सन्ध्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नामक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कालों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सन्ध्यांश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नामक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कालों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्रमश</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हजार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सौ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपना</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">अपना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परिणाम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गणना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सतयुग</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 4800 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">देव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">त्रेतायुग</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 3600 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">देव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">द्वापर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 2400 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कलियुग</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 1200 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">देव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चारों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">योग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चतुर्युगी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 12000 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">देव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:center;"><strong><span style="color:rgb(186,55,42);"><span lang="hi" xml:lang="hi">दैविकानाम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युगानां</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सहस्त्रं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संखयया।</span> </span></strong></h5>
<h5 style="text-align:center;"><strong><span style="color:rgb(186,55,42);"><span lang="hi" xml:lang="hi">ब्राह्ममेकमहर्ज्ञेयं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तावतीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रात्रिमेव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">च।।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> -</span><span lang="hi" xml:lang="hi">मनु</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. 1.72</span></span></strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">देव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 1000 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गुण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परिणाम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निकलता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ब्रह्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उतने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समझना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहिए।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ध्यान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 360 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मानव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बराबर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:center;"><strong><span style="color:rgb(186,55,42);"><span lang="hi" xml:lang="hi">तद्वै</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सहस्रान्तं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ब्राह्मं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुण्यमहर्विदु</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">:</span><span lang="hi" xml:lang="hi">।</span></span></strong></h5>
<h5 style="text-align:center;"><strong><span style="color:rgb(186,55,42);"><span lang="hi" xml:lang="hi">रात्रिं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">च</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तावतीमेव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तेऽहोरात्रविदोजना</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">:</span><span lang="hi" xml:lang="hi">।।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> -</span><span lang="hi" xml:lang="hi">मनु</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. 1.73</span></span></strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हजार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिव्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परमात्मा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पवित्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उतने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परमात्मा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रात्रि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समझते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वास्तव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">रात</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> = </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्पत्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रलय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विज्ञान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वेत्ता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आयु</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> = 12,000X1000 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">देव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> = 1,20,00,000 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">देव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, 1,20,00,000X360 = 432,00,00,000 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">देव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, 1,20,00,000 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">देव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> = 432,00,00,000 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मानव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष।</span></h5>
<h5 style="text-align:center;"><strong><span style="color:rgb(186,55,42);"><span lang="hi" xml:lang="hi">यत्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्राग्द्वादशसाहस्त्रमुदितं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दैविक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युगम्।</span></span></strong></h5>
<h5 style="text-align:center;"><strong><span style="color:rgb(186,55,42);"><span lang="hi" xml:lang="hi">तदेक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सप्ततिगुणं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मन्वन्तरमिहोच्यते।।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> -</span><span lang="hi" xml:lang="hi">मनु</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. 1.79</span></span></strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पहले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">श्लोकों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बारह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हजार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिव्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दैव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इससे</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 71 (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">इकहत्तर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गुना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 12000X71 = 852000 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दिव्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अथवा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 852000X360= 30,67,20,000 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्षों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मन्वन्तर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परिणाम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गिना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कुल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आयु</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">  432,00,00,000 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कुल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 14 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मन्वन्तरों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाँटा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उपरांत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सृष्टिकर्ता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ब्रह्मा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिऱ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सृष्टिरचना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आरम्भ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिऱ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संहारकर्ता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भगवान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शिव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संहार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">; </span><span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अंतहीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रक्रिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चक्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फिर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अगले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">श्लोक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महान्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परमात्मा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">असंख्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मन्वन्तरों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्पत्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रलय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">बार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सृष्टी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रवाह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनादि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">संकल्प</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मन्त्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वेद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्पत्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- </span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">ॐ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तत्सत्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">श्री</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ब्रह्मण</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">द्वितीये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रहरोत्तरार्द्धे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वैवस्वते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मन्वन्तरेऽअष्टाविंशतितमे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कलियुगे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कलियुग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रथम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चरणेऽमुकसंवत्सरायमनर्तु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पक्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नक्षत्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लग्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मुहूर्तेऽवेदं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कृतं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्रियते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">च।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्तमान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मन्वन्तर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सातवें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मनु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वैवस्वत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इससे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूर्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मन्वन्तर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चुके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मन्वन्तर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आगे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होवेंगे।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मिलकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चौदह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मन्वन्तर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वेदोत्पत्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गणना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होगी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">छ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मन्वन्तरों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> = 43,20,000X71X6= 1,84,03,20,000 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्तमान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मन्वन्तर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 27 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">चतुर्युगी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काल</span> <span lang="en-in" xml:lang="en-in">= 43,20,000X27= 11,66,40,000 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अट्ठाइसवीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चतुर्युगी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">= 38,88,000 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कलियुग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आरम्भ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विक्रम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">. 2080 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">= 3043 + 2080 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> = 5,123 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कुल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">योग</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> = 1,84,03,20,000 +116640000 + 3888000+5123 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> = 1,96,08,53,123 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चूंकि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विक्रम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संवत्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रारम्भ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कलियुग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 3043 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यतीत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चुके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 3044</span><span lang="hi" xml:lang="hi">वाँ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">था</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इसलिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्तमान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 1,96,08,53,124</span><span lang="hi" xml:lang="hi">वाँ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आयु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 1000 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">चतुर्युगी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 14 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मन्वन्तर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 994 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">चतुर्युगी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मानव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भोग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 6 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">चतुर्युगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 2,59,20,000 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्पत्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रारम्भ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मानव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अथवा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वेदों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्पत्ति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अत</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सृष्टि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आयु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भोगकाल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 994 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">चतुर्युगों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अन्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रलय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आरम्भ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कारण</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रलय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आयु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जोड़ा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जायेगा।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पीठाधीश्वर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जगद्गुरू</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शंकराचार्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">श्री</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निश्चलानन्द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सरस्वती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिंग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्कंध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इत्यादि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुराणों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्तरोत्तरित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गणना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्तमान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पृथ्वी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मानव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शासन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 197,29,49,124</span><span lang="hi" xml:lang="hi">वीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बचे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 234,70,50,877 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भोगने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">ऋग्वेद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्पष्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> -  </span></h5>
<h5 style="text-align:center;"><strong><span style="color:rgb(186,55,42);"><span lang="hi" xml:lang="hi">त्वेषं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रूपं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कृणुत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्तरं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यत्संपृञ्चान</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सदने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गोभिरद्भि।</span></span></strong></h5>
<h5 style="text-align:center;"><strong><span style="color:rgb(186,55,42);"><span lang="hi" xml:lang="hi">कविबुध्नं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मर्मृज्यते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देवताता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समिति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">र्बभूव</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">:</span><span lang="hi" xml:lang="hi">।।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> -</span><span lang="hi" xml:lang="hi">ऋ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> .1.95.8</span></span></strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अर्थात्</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मनुष्यों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जानना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चाहिये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बिना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कार्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वरूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्पन्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नष्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाये</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ब्रह्मचर्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उत्तम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सेवन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बिना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शास्त्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बोध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कराने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुद्धि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अत</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">काल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सूक्ष्म</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वरूप</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जानकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थोड़ा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">सा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यर्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोवें</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">किन्तु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आलस्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छोडक़र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यवहार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परमार्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कामों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सदा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुष्ठान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करें।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">उपरोक्त</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गणना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाश्चात्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विद्वानों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सनातन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पश्चात्</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पंथ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रवर्तक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ईसाई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीसस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्राइस्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ईस्लाम</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पैगम्बर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मोहम्मद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्रमश</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: 2023 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 1445</span><span lang="hi" xml:lang="hi">वीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बर्ष</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">  </span><span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ईश्वर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुत्र</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मसीहा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पापियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उद्धार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हेतु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संसार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दबे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुचले</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जातिविहीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समाज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खुदा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पैगम्बर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खुदा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदेश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तलवार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">काफिरों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विनाश</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाती</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विहीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संसार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अथवा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कार्ल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">माक्र्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फ्रेडरिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एंजेल्स</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 21 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">फऱवरी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 1848 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लंदन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकाशित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम्युनिस्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घोषणापत्र</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">मैनीफेस्टो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ऑफ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम्युनिस्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पार्टी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">) </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> ‘</span><span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम्युनिस्ट</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्रांति</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सत्तारूढ़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्गों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बुनियाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हिलाकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देगी।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सर्वहारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जंजीरों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">खोने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अलावा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जीतने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिये</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दुनिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पड़ी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दुनियाभर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मेहनकतकशों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हों।</span>’<span lang="hi" xml:lang="hi">जैसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सनातन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यवस्था</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विरोधी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दर्शन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आड़</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 197,29,49,124 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मानव</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विकास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">क्रम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 453 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">चतुर्युगी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 7</span><span lang="hi" xml:lang="hi">वें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मन्वन्तर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 28</span><span lang="hi" xml:lang="hi">वें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चतुर्युगी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चतुर्थ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">युग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आरंभ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 5124</span><span lang="hi" xml:lang="hi">वें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विकास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामाजिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व्यवस्था</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लगभग</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 2000/1400 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ईसाई</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">/</span><span lang="hi" xml:lang="hi">मुस्लिम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अथवा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 200 </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कम्युनिस्टों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सदा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सनातन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुरातन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विरोधी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामूहिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हत्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दमन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पोषकों</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">विद्रोह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एकल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नवीन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अवतार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">माओवादियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अखंड</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भारतवर्ष</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भौगोलिक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">राजनैतिक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">आध्यात्मिक</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वैज्ञानिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तथ्यों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूर्णत</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अपरिचित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">घोर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विरोधी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साक्षर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डिग्री</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धारी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परन्तु</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्ञान</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">शून्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्वार्थीतत्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नेतृत्व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाले</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तथाकथित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामाजिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सामंजस्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ध्वजवाहक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पाखंडियों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्व</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">पंथ</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">व</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्व</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">विचार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रसार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दुष्प्रचार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अथवा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दुष्प्रचार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकाशित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लेख</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साहित्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अथवा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समाज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विभाजक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हथकंडों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आधार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भारतीय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पूर्वजों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थाती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भूलकर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वाकई</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कलियुग</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शास्त्रों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">द्वारा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">परिलक्षित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संकेतों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुष्टिकरण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रहे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></h5>
<h6 style="text-align:right;" align="right"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">क्रमश</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">:</span></strong></h6>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>योग संदेश</category>
                                            <category>अध्यात्म</category>
                                            <category>2024</category>
                                            <category>अप्रैल</category>
                                    

                <link>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3461/origin-of-life-social-and-caste-system-in-living-beings</link>
                <guid>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3461/origin-of-life-social-and-caste-system-in-living-beings</guid>
                <pubDate>Mon, 01 Apr 2024 15:26:41 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/2024-12/origin-of-life.jpg"                         length="435802"                         type="image/jpeg"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[योग संदेश विभाग]]></dc:creator>
                            </item>

            </channel>
        </rss>
        