<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>        <rss version="2.0"
            xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
            xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
            xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">
            <channel>
                <atom:link href="https://www.patanjaliyogsandesh.com/tag/7061/%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%8B%E0%A4%82-%E0%A4%95%E0%A5%87-%E0%A4%85%E0%A4%A8%E0%A5%81%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0-%E2%80%98%E0%A4%97%E0%A5%8C%E2%80%99-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B5%E0%A4%AE%E0%A4%AF%E0%A5%80-%E0%A4%94%E0%A4%B0-%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5-%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A5%E0%A4%AE%E0%A4%AF%E0%A5%80" rel="self" type="application/rss+xml" />
                <generator>योग संदेश RSS Feed Generator</generator>
                <title>शास्त्रों के अनुसार ‘गौ’ सर्वदेवमयी और सर्व तिर्थमयी - योग संदेश</title>
                <link>https://www.patanjaliyogsandesh.com/tag/7061/rss</link>
                <description>शास्त्रों के अनुसार ‘गौ’ सर्वदेवमयी और सर्व तिर्थमयी RSS Feed</description>
                
                            <item>
                <title>शास्त्रों के अनुसार ‘गौ’ सर्वदेवमयी और सर्व तिर्थमयी</title>
                                    <description>
                        <![CDATA[<p class="MsoNormal" style="margin-bottom:0.0001pt;text-align:right;line-height:normal;" align="right"><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">स्वामी अरविन्द देव</span></strong><strong><span lang="en-in" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="en-in"><span>  </span></span></strong></p>
<p class="MsoNormal" style="margin-bottom:0.0001pt;text-align:right;line-height:normal;" align="right"><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">पतंजलि संन्यासाश्रम</span></strong><strong><span lang="en-in" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="en-in">, </span></strong><strong><span lang="hi" style="font-family:Mangal, serif;" xml:lang="hi">हरिद्वार</span></strong></p>]]>
                    </description>
                
                                    <content:encoded>
                        <![CDATA[<a href="https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3834/according-to-the-scriptures--%E2%80%98cow%E2%80%99-is-omnipotent-and-omnipotent"><img src="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/400/2026-04/cow.png" alt=""></a><br /><h5 style="text-align:center;" align="center"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">गाव</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रतिष्ठा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">भूतानाम्</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:center;" align="center"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">गौ माता समस्त प्राणियों का आधार हैं।</span></strong></h5>
<h5 style="text-align:center;" align="center"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">गावो विश्वस्य मातर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">:</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:center;" align="center"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">गाय अखिल विश्व की माँ हैं।</span></strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">   गौ</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> माता और पृथ्वी ये दोनों गौ के दो स्वरूप हैं। जिस प्रकार पृथ्वी पर रहते हुए मनुष्यों के मल</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">मूत्रादि</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> के त्यागदिक कुत्सित आचरणों को पृथ्वीमाता सप्रेम सहन करती है उसी प्रकार गौ माता भी मनुष्यों के जीवन का आधार होती हुई उनके वाहन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">निरोध</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> एवं ताडऩ आदि कुत्सित आचरणों को सहन करती है। इसलिए वेदों में पृथ्वी और गौ को</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> ‘</span><span lang="hi" xml:lang="hi">मही</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">’ </span><span lang="hi" xml:lang="hi">शब्द</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> से व्यवहत किया गया है। मनुष्यों में भी जो सहनशील अर्थात क्षमी होते हैं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> महान माने जाते हैं। संसार में पृथ्वी और गौमाता से अधिक क्षमावान और कोई नहीं है। अत</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ये</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> दोनों ही महान हैं।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">जहाँ</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> गौमाता का निवास है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वहाँ</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> सर्वदा सुख</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">शान्ति</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> का पूर्ण साम्राज्य उपस्थित रहता है। शास्त्रों में गौ के सर्वदेवमयी और सर्व तीर्थमयी कहा गया है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अत</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गौ</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> के दर्शन से समस्त देवताओं के दर्शन और समस्त तीर्थों की यात्रा करने का पुण्य प्राप्त होता है। शुक्ल यजुर्वेद में गौमाता और पृथ्वी इन दोनों के संबंध में प्रश्न किया है इसका उत्तर अगले मंत्र में गोस्तु मात्रा न विद्यते।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> ‘23/49’</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">गौ</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> का परिमाण नहीं है। </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">जहाँ</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> गौमाता का निवास है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वहाँ</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> सर्वदा सुख</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">शान्ति</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> का पूर्ण साम्राज्य उपस्थित रहना है। </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">गायत्रीचे दूध खरे। </span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">अमृताये हेची झरे।।</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">चार वेद निचे पाय। </span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">वर्णिपात सारे देव।। </span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">गौ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">दर्शन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गौ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">स्पर्शन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गौ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">पूजन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गौ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">स्मरण</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गौ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">गुणानुकीर्तन</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> और गौ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">दान</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> करने से मनुष्य सर्वविध पापों से मुक्त होकर अक्षय स्वर्ग का भोग प्राप्त करता है। गौ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">माता</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> परिक्रमा से बृहस्पति सबके वन्दनीय</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">माधव</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> सबके पूज्य और इन्द्र ऐश्वर्यवान हो गये। गौ के गोबर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गौदुग्ध</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गौघृत</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गौदधि</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> आदि सभी पदार्थ परम् पावन आरोग्यप्रद तेज</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रद</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> आयुर्वर्धक तथा बलवर्धक माने जाते हैं। यही कारण है कि आर्य जाति के प्रत्येक श्रोत स्मार्तशुभ कर्म से पंचगव्य और का विधान अनादि काल से प्रचलित और मान्य है।</span></h5>
<h5 style="text-align:center;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">गावोऽस्मांक वयं तासां यतो गावस्ततो वयम्।</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:center;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="en-in" xml:lang="en-in">                                        (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">महाभारत अनुशासन पर्व</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">)</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:center;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">गावो मे सर्वतश्चैव गवां मध्ये वसाम्यहम्।।</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:center;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="en-in" xml:lang="en-in">                                        (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">महाभारत अनुशासन पर्व</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">)</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> है कि मैं सदा गौओं का दर्शन करूँ और गौएँ मुझ पर कृपा दृष्टि करें गौएँ हमारी और हम गौओं के हैं। जहाँ गौएँ रहें</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वहीं</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> हम रहें। गौएँ मेरे आगे रहें</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गौएँ</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> मेरे पीछे भी रहें</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गौएँ</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> मेरे चारों ओर रहें और मैं गौओं के बीच में निवास करूँ। छन्दोग्य उपनिषद् में गौमाता की महिमा ब्रह्मज्ञान की एक कथा है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> सदाचारिणी ब्राह्मिणी थी उसका नाम जबाला था</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उसका</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> एक पुत्र सत्यकाम था। जब वह विद्याध्ययन करने के योग्य हुआ तब एक दिन अपनी माता से कहने लगा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> ‘‘</span><span lang="hi" xml:lang="hi">माँ</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> मैं गुरुकुल् में निवास करना चाहता हूँ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मुझसे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> नाम</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गौत्र</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> पूछेगें तो मैं अपना कौन गौत्र बताऊंगा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">? </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> पर माता ने कहा कि पुत्र मुझे तेरे पिता से गौत्र पूछने का अवसर प्राप्त नहीं हुआ क्योंकि उन दिनों में सदा अतिथियों की सेवा करने में ही व्यस्त रहती थी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अतएव</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> जब आचार्य तुमसे गौत्रादि पूछें तब तुम इतना ही कहना कि मैं जबाला का पुत्र सत्यकाम हूँ । माता की आज्ञा लेकर सत्यकाम हारिद्रुमत गौतम ऋषि के यहाँ गया और बोला मैं श्रीमान के यहाँ ब्रह्मचर्य पूर्वक सेवा करने आया हूँ । आचार्य जी ने पूछा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">वत्स</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> तुम्हारा गौत्र क्या है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">? </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सत्यकाम</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> ने कहा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">भगवन</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> मेरा गौत्र क्या है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">? </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इसे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> मैं नहीं जानता हूँ मैं सत्यकाम जबाला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हूँ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बस</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> इतना ही इस संबंध में जानता हूँ । उस पर गौतम ऋषि ने कहा कि वत्स ब्राह्मण को छोडक़र ऐसे कोई भी इस प्रकार सरल भाव से सच्ची बात नहीं कह सकता। जा थोड़ी समिधा ले आ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मैं</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> तेरा उपनयन संस्कार करूँगा। सत्यकाम का उपनयन करके चार सौ दुर्बल गायों को उसके सामने लाकर गौतम ऋषि ने कहा कि तू इनको वन में चराने ले जा जब तक इनकी संख्या एक हजार न हो जाए इन्हें वापस न लाना। उसने कहा भगवन इनकी संख्या एक हजार हुए बिना मैं नहीं लौटूंगा। सत्यकाम गौमाता को लेकर वन में गया और वहाँ वह कुटिया बनाकर रहने लगा और तन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">मन</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> से गौमाता की सेवा करने लगा। धीरे</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">धीरे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> गौमाता की संख्या एक हजार हो गयी। तब एक दिन एक सांड ने सत्यकाम के पास आकर कहा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, ‘‘</span><span lang="hi" xml:lang="hi">वत्स</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हमारी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> संख्या एक हजार हो गयी है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अब</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> तू हमें आचार्यकुल में पहँुचा दे। साथ ही ब्रह्मतत्व के संबंध में तुझे एक चरण का मैं उपदेश देता हूँ वह प्रकाशस्वरूप है। इसका दूसरा चरण अग्नि बतलायेंगे।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">’</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">सत्यकाम</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> गौमाता को लेकर आगे चला। संध्या होने पर उसने गायों को रोक दिया और उन्हें जल पिलाकर वही रात्रि विश्राम की व्यवस्था की। तत्पश्चात् लकड़ी जलाकर उसने अग्नि जलायी। अग्नि ने कहा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> ‘</span><span lang="hi" xml:lang="hi">सत्यकाम</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">’ </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मैं</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> तुझे ब्रह्मा का द्वितीय पद बतलाता हूँ वह अनन्त लक्षणात्मक हे अगला उपदेश तुझे हंस करेगा।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">दूसरे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> दिन सत्यकाम ने एक वटवृक्ष के नीचे गौमाता के रात्रि विश्राम की व्यवस्था की। अग्नि जलाकर वह बैठ ही रहा था कि एक जलमुर्ग ने आकर पुकारा और कहा वत्स मैं तुझे ब्रह्म के चतुर्थ पद का उपदेश देता हूँ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वह</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> आयतन स्वरूप है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> प्रकार उन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">उन</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> देवताओं से सच्चिदानन्द धनलक्षण परमात्मा बोध प्राप्त कर एक सहस्त्र गौमाता के साथ सत्यकाम आचार्य गौतम के यहाँ पहँुचा। आचार्य जी ने उसकी चिंतारहित</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तेजपूर्ण</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> दिव्य मुखकान्ति को देखकर कहा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, ‘</span><span lang="hi" xml:lang="hi">वत्स</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> तू ब्रह्मज्ञानी के सदृश दिखलायी पड़ता है। सत्यकाम ने कहा कि भगवन मुझे मनुष्येतरों से विद्या मिली है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मैंने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> सुना है कि आपके सदृश आचार्य के द्वारा प्राप्त हुई विद्या ही श्रेष्ठ होती है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अत</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">आप</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> ही मुझे पूर्ण रूप से उपदेश कीजिए। आचार्य बड़े प्रसन्न हुए और बोले वत्स तूने जो प्राप्त किया है वह ब्रह्म तत्व है और उस सम्पूर्ण तत्व का पुन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उन्होंने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> ठीक उसी प्रकार उपदेश किया। शास्त्रों में गौरक्षार्थ गौ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> भी एक मुख्य साधन कहा गया है। वैदिक काल में बड़े</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">बड़े</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> गौ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> और गौ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">महोत्सव</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> हुआ करते थे। भगवान श्रीकृष्ण ने भी गौवर्धन पूजन के अवसर पर</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> ‘</span><span lang="hi" xml:lang="hi">गौ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">’ </span><span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> था। गौ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> में वेदोक्त गौसूक्त से गौपुष्टयार्थ और गौरक्षार्थ हवन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गौपूजन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वृषभ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">पूजन</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> आदि कार्य किये जाते थे जिसे गौ संरक्षण</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गौ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">संर्वधन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गौ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रख्यापन</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> और गौ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">संगाति</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> आदि में विशेष लाभ होता है। आज वर्तमान समय में वास्तविक परिस्थिति देखते हुए गौ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रधान</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> भारतभूमि में सर्वत्र गौ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> की अथवा गौ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">रक्षा</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> महायज्ञ की विशेष आवश्यकता है। अत</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गौवर्धनधारी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> भगवान श्रीकृष्ण नंद से प्रार्थना करते हैं कि वे गौ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">रक्षा</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> हेतु यज्ञ का आयोजन करें और सभी देशवासियों का आह्वान करें। सभी भारतवासी धर्मप्रेमी व गौ सेवक हैं। हिन्दुओं के हदयों में गौरक्षार्थ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> ‘</span><span lang="hi" xml:lang="hi">गौ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">’ </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> और उन गौ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">यज्ञो</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> के फलस्वरूप प्रत्येक हिन्दू भाई की जिसमें इन महाभारत पुण्यमय श्लोकद्वय की मधुर ध्वनि सर्वदा नि</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">:</span><span lang="hi" xml:lang="hi">सृत</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> होती रहे</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिससे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> देश और समाज का सर्वविध कल्याण हो।</span></h5>
<h5 style="text-align:center;"><strong><span style="color:rgb(186,55,42);"><span lang="hi" xml:lang="hi">गा वै पश्याम्यहं नित्यं गाव</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पश्यान्तु मां सदा।।</span></span></strong></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">गौ</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> के जब बछड़ी</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">बछड़े</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> पैदा होते हैं तब सर्वप्रथम वे केवल अपनी माता के दुग्ध का पान करते हैं और तत्क्षण वायु के वेग से सदृश्य दौडऩे लगते हैं। संसार में गौवत्स के अतिरिक्त अन्य किसी भी मनुष्य से लेकर कीट</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">पतंगादि</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> तक के प्राणी के नवजाती शिशु में इस प्रकार की विचित्र शक्ति और स्फूर्ति नहीं पायी जो गौवत्स की तरह उत्पन्न होते ही इतसात</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दौडऩे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> लग जाये। इसीलिए मानव जाति में जब बालक पैदा होते हैं तब उन्हें सर्वप्रथम मेधा जन्म के लिए </span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">‘‘</span><span lang="hi" xml:lang="hi">मधुघृते प्राश्यतिघृतं वा</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">’’</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> सूत्र के अनुसार मधु और गौघृत स्वर्ण घिस कर अथवा केवल गौघृत में स्वर्ण घिसकर वह पदार्थ बालक को चटाया जाता है तत्पश्चात् उसे गौ का दुग्ध पिलाया जाता है। अतएव गौ को माता कहा जाता है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">हमारी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> माताएँ हमें बाल्यावस्था में ही अधिक से अधिक दो</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">ढ़ाई</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> साल तक अपना दुग्ध पिलाकर हमारा इहलोक में कल्याण करती है किन्तु गौ</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">माता</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> हमें आजीवन अपना अमृतमय दुग्ध पिलाकर हमारा इहलोक में पालन</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">पोषण</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> करती है और हमारी मृत्यु के बाद वह हमें स्वर्ग में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहुँचती</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> है जैसा कि अथर्ववेद में भी कहा गया है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">-</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">अयं ते गौपिस्तमं जषस्य स्वर्ग लोकमधि रोहयेनम।। </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">(28/3/4)</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">।। धमं च गौधनं प्राहु।।</span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> वाक्य के अनुसार विद्वान</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> ‘‘</span><span lang="hi" xml:lang="hi">गौ</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> को ही उसकी धन कहा है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">’’</span><span lang="hi" xml:lang="hi">।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> </span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="en-in" xml:lang="en-in">‘‘</span><span lang="hi" xml:lang="hi">धेनुं</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सदनं रचीयाम्</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">’’</span></strong></span><span lang="hi" xml:lang="hi">।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> (</span><span lang="hi" xml:lang="hi">अथर्व</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 1/1/35)</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">गौ सम्पति का घर है।</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span style="color:rgb(186,55,42);"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">माता रूद्राणां दुहितां वसूना स्वसादित्या नाममृश्रस्य नाभि</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">: </span></strong></span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="en-in" xml:lang="en-in">(</span><span lang="hi" xml:lang="hi">ऋक्</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in"> 2/1</span><span lang="hi" xml:lang="hi">०</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">2/25)</span></h5>
<h5 style="text-align:justify;"><span lang="hi" xml:lang="hi">गौ</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> एकादश रूद्रों की माता</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अष्टादश</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> वसुओं की कन्या और दवादश आदित्यों की बहन है</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तथा</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> अमृतरूप दुग्ध देने वाली है।</span><span lang="en-in" xml:lang="en-in">  </span></h5>]]>
                    </content:encoded>
                
                                                            <category>योग संदेश</category>
                                            <category>सनातन वैभव</category>
                                            <category>2025</category>
                                            <category>जनवरी</category>
                                    

                <link>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3834/according-to-the-scriptures--%E2%80%98cow%E2%80%99-is-omnipotent-and-omnipotent</link>
                <guid>https://www.patanjaliyogsandesh.com/article/3834/according-to-the-scriptures--%E2%80%98cow%E2%80%99-is-omnipotent-and-omnipotent</guid>
                <pubDate>Wed, 01 Jan 2025 17:34:35 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://www.patanjaliyogsandesh.com/media/2026-04/cow.png"                         length="944936"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator>
                        <![CDATA[योग संदेश विभाग]]>
                    </dc:creator>
                            </item>

            </channel>
        </rss>
        